FLASH
Shkruar nga Nikola Dimitrov
Polls show Bulgaria as the biggest threat perceived by citizens, followed by Russia in second place.
Macedonian citizens voted on Wednesday in the presidential and parliamentary elections of North Macedonia. Election day passed without any problems. Under a well-managed election process, the losers congratulated the winners, showing the democratic maturity of our country.
VMRO-DPMNE achieved a landslide victory, and its presidential candidate Gordana Siljanovska Davkova became the first female president in North Macedonia. She easily defeated incumbent President Stevo Pendarovski, taking 65 percent of the vote to just 29 percent for the outgoing president.
The turnout was 47.5 percent, several points above the minimum constitutional threshold, despite DUI's efforts to undermine the process by flirting with the possibility of boycotting the second round of the presidential elections.
Also, with a turnout of nearly 1 million voters, or 55.36 percent, in the parliamentary elections, the VMRO-DPMNE-led coalition scored a landslide victory with 43.2 percent of the vote, securing 58 seats out of a total of 120 in parliament. .
The Social Democrats suffered the worst defeat in their history, winning only 15.3 percent, or about 1/3 of the vote compared to their main rival. Although they received more votes than the "European Front" coalition of DUI with 13.8 percent, due to the country's electoral system, they became the third political force in the parliament with 18 seats, one less than DUI with 19 MP.
The ethnic Albanian opposition coalition VLEN won 13 seats with 10.7 percent of the vote. The new political movement ZNAM and Levica (left) shared the rest of the mandates, winning 6 mandates each. Based on the statements of party leaders, the most likely governing coalition will be the main winner VMRO-DPMNE, together with VLEN and ZNAM, having a comfortable majority of 77 MPs.
The transition of power may not be as smooth as election day itself. Ali Ahmeti of DUI, in power for more than 2 decades, has raised the question whether VMRO-DPMNE's landslide victory means that DUI will no longer be part of the next government, hinting implying North Macedonia's need for stability and future, and actually equating the place of his party in power with the stability of the state.
The reasons for this very big political change in the country are very complex. The outgoing government failed to guarantee accountability and justice, its main promise to the citizens who voted for it and once brought it to power. The political capital invested in the Prespa Agreement with Greece for the name change was not rewarded by the EU.
Fillimisht për shkak të Francës, dhe më pas nga kërkesat e pahijshme të Bullgarisë, duke e bërë Brukselin bashkëfajtor, të paktën në këtë çështje. I ashtuquajturi ‘propozim francez’ që pranoi qeveria e Shkupit në vitin 2022, i krijuar enkas për të zhbllokuar procesin e anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut në BE, është perceptuar si i pa balancuar dhe është kundërshtuar fuqishëm nga një shumicë e madhe maqedonasish etnikë.
Kjo e ka shtuar euroskepticizmin dhe dëmtuar shumë narrativën evropiane. Si pasojë e premtimeve të shkelura, sipas një sondazhi të fundit të IRI, vetëm 34 për qind e qytetarëve në Maqedoninë e Veriut besojnë sot se BE-ja është serioze në synimin e saj për t’u ofruar anëtarësimin vendeve të Ballkanit Perëndimor.
Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme, perceptimi se BDI-ja përfaqësuese e shqiptarëve etnike, e ka rritur peshën dhe numrin e votave të saj, duke u bërë një partnere dominuese e koalicionit qeveritar, luajti gjithashtu një rol në rezultatin e zgjedhjeve të 8 majit.
Perspektivat për ndryshime sistematike dhe reforma themelore, varen shumë nga aftësia e qytetarëve për të mbetur të angazhuar edhe pas ditës së zgjedhjeve, por edhe nga besueshmëria e politikës së zgjerimit të Bashkimit Evropian. Mbetet të shihet nëse qeveria e udhëhequr nga VMRO-DPMNE, do të arrijë ta kalojë me sukses procesin e shoqëruar me shumë mosmarrëveshje dypalëshe.
Së pari, pavarësisht retorikës elektorale dhe kritikave të saj ndaj Marrëveshjes së Prespës me Greqinë, do të ishte një lëvizje e mençur që qeveria e re të mbajë një qëndrim të ngjashëm me atë të partneres së tyre greke në gjirin e Partive Popullore Evropiane, Demokracia e Re:Nuk na pëlqen, mund të kishte bërë më mirë, por latinët thoshin ”Pacta sunt servanda”, marrëveshjet që nënshkruhen duhen respektuar.
Së dyti, duhet gjetur një zgjidhje mbi përplasjet me Bullgarinë, në mënyrë që të zhbllokohet procesi i anëtarësimit të Maqedonisë së Veriut në BE, si dhe të ndryshojë plotësisht dinamika aktuale humbje-humbje në marrëdhëniet maqedonase-bullgare.
Sondazhet e tregojnë Bullgarinë si kërcënimin më të madh të perceptuar nga qytetarët, e ndjekur nga Rusia në vendin e dytë. Me një legjitimitet kaq të fortë politik të qeverisë së ardhshme, nuk do të vlejë shumë presioni i BE për të kapërcyer pengesën e ndryshimeve kushtetuese gjatë konferencës së dytë ndërqeveritare midis Shkupit dhe Brukselit.
VMRO-DPMNE-së duhet të tregojë se e kanë përmirësuar balancat dhe e ka bërë më të parashikueshëm rrugën e anëtarësimit evropian të vendit. Me një vullnet të mirë dhe respekt të ndërsjellë që i përshtatet dy demokracive fqinje evropiane, ndoshta ky nuk është një mision i pamundur. Megjithatë, është shumë më e lehtë, dhe mjerisht ka më shumë gjasa të kemi një kaos edhe më të madh sesa të zgjidhim atë ekzistues. /Përshtati 'Pamfleti', marrë nga: “European Western Balkans”
Note: Nikola Dimitrov, Macedonian politician and diplomat. He served as Foreign Minister of North Macedonia in 2017-2020, and Deputy Prime Minister in 2020-2022.
Lini një Përgjigje