FLASH
Shkruar nga Galit Peleg
What did we really learn from the Holocaust and, more worryingly, did we really learn anything?
Today, January 27, we mark International Holocaust Remembrance Day. Eighty-one years since the liberation of Auschwitz-Birkenau, the most infamous Nazi death camp.
The Holocaust was the most horrific genocide Europe has ever known in modern history; a systematic, state-sponsored murder of six million Jews by Nazi Germany and its collaborators, along with other innocent victims. Families were wiped off the face of the earth, entire communities were wiped out, and human dignity was destroyed. In Europe's darkest hour, Albania was a ray of light, of kindness, guided by its code of honor, Besa, and courageously acting differently.
But why is it important to commemorate this day?
Are we simply commemorating a date in history, an event confined to the past? Or is this day meant to challenge us in the present and shape the values we pass on to future generations? What did we really learn from the Holocaust and, more troublingly, did we really learn anything?
These are not abstract questions. They are painfully relevant today.
Anti-Semitism is on the rise again, and with an intensity not seen since October 7, 2023. What is particularly alarming is how socially acceptable it has become, provided it is wrapped in the language of “political criticism” of the Israeli government. But the rhetoric heard in violent protests across cities and campuses tells a different story. So do the actions that accompany it.
If we were to believe that Holocaust remembrance would teach the world to truly care about human rights, recent events have highlighted a bitter truth: even human rights have, in many cases, been selectively invoked or ignored depending on political convenience, ideology, or outright prejudice.
On October 7, thousands of people in Israel were massacred in their homes and beds, both Jews and non-Jews. They were massacred by Hamas, a Palestinian terrorist movement whose charter openly calls for the killing of every Jew. In carrying out this mission, its terrorists killed Jews, Christians, Muslims, and Buddhists indiscriminately.
E megjithatë, pikërisht ditën që pasoi masakrën, para se Izraeli të kishte filluar reagimin e tij ushtarak, shpërthyen protesta nëpër rrugë dhe kampuse universitare në të gjithë botën. Protesta jo kundër autorëve, por kundër viktimave. Të ashtuquajturit “kalorës të të drejtave të njeriut” vunë menjëherë në dyshim të drejtën e Izraelit për t’u vetëmbrojtur. Këto demonstrata u shndërruan shpejt në diçka shumë më të rrezikshme, në një valë sulmesh ndaj komuniteteve hebraike në të gjithë botën.
Që nga 7 tetori, sinagogat në të gjithë botën janë vandalizuar, djegur ose janë shënjestruar për zjarrvënie. Nga Tunizia në Gjermani, nga Kanadaja në Francë, nga Australia në Shtetet e Bashkuara, vendet hebraike të adhurimit, simbole të besimit, komunitetit dhe kujtesës, janë sulmuar thjesht sepse janë hapësira hebraike.
Sulmi i tmerrshëm më i fundit që mori jetën e 15 personave, ndodhi në plazhin Bondi në Sidnej të Australisë, ndërsa hebrenjtë po festonin Hanukën.
Kjo nuk është protestë politike. Kjo nuk është kritikë ndaj një qeverie. Ky është ndëshkim kolektiv i një populli.
Javët e fundit, edhe në Nju Jork, qyteti i konsideruar prej kohësh strehë e sigurt për jetën hebraike, janë parë protestues jashtë sinagogave, të cilët brohorasin “Ne mbështesim Hamasin”. Ata nuk janë parë jashtë ambasadave izraelite, as jashtë konsullatave, por jashtë sinagogave. Sikur të qenit hebre në vetvete të jetë kthyer e paligjshme.
Historia duhet të na bëjë të dridhemi nga ky normalizim.
Në të njëjtën kohë, miliona iranianë po rrezikojnë jetën e tyre për të drejtat më themelore të njeriut. Dhjetëra mijëra janë vrarë, burgosur ose torturuar nga regjimi i tyre radikal. E megjithatë, rrugët e botës mbeten kryesisht të heshtura.
Një fakt edhe më shqetësues është se ka nga ata që pranojnë hapur se nuk do ta mbështesin popullin iranian jo sepse dyshojnë në padrejtësinë me të cilën përballet, por sepse iranianët nuk po e sulmojnë në mënyrë aktive Izraelin.
Kjo përmbysje morale duhet të na përndjekë.
Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit nuk u krijua thjesht për të vajtuar viktimat hebreje. Ajo kishte për qëllim të shërbente si një paralajmërim universal se çfarë ndodh kur urrejtja normalizohet, kur dhuna justifikohet dhe kur bota largon vështrimin diku tjetër.
Siç e ka thënë me aq saktësi i ndjeri Elie Wiesel:
“E kundërta e dashurisë nuk është urrejtja, është indiferenca. E kundërta e artit nuk është shëmtia, është indiferenca. E kundërta e besimit nuk është herezia, është indiferenca. Dhe e kundërta e jetës nuk është vdekja, është indiferenca.”
Holokausti nuk filloi me dhomat e gazit. Filloi me fjalë. Me indiferencë. Me vendimin për të justifikuar urrejtjen kur ishte politikisht e përshtatshme.
If this day is to have any meaning, if it is to be more than an empty ritual, we must make a choice. A clear moral choice. We must reject selective empathy. We must reject the justification we make for anti-Semitism, regardless of the language used to mask it. We must also stand consistently for human dignity, not just when it aligns with fashionable causes.
On a personal note, six weeks ago I lost my father. He was a Holocaust survivor.
He kept his memories not as history lessons, but as lived memories of fear, loss, survival, and resistance. Like many survivors, he did not speak often, but when he did, his testimony carried a weight of truth that no archive or museum can ever fully replicate.
Holocaust survivors are leaving this world. Soon, there will be no one left who can say, “I was there. I saw it. I lived it.”
In their memory and for the sake of future generations, we must continue to tell their stories. We must protect their legacy not only by remembering how Jews died, but by defending the way Jews live. Their flame must remain lit, not as a symbol of victimhood, but as a beacon guiding humanity toward moral clarity.
Holocaust remembrance is not about the past.
It's about who we choose to be now.
Lini një Përgjigje