FLASH
Shkruar nga Ardit Rada
If in Spain and Portugal fires are seen as major national disasters, in Albania they are more than that: they are wounds that go to the heart of a small country.
Albania is going through a summer that will be remembered for a long time, due to the fires that swept the country, leaving irreparable consequences in most cases. In addition to hundreds of evacuations and two deaths as a result of the flames, our country has lost over 56 thousand hectares of green land from the beginning of the year to the end of August. But a similar situation seems to have been experienced by all of Europe, although in our case the damage is more significant due to the ratio of the total area to the burned area. In most cases, the blame has been placed on the extreme climate, but suspicions also remain of deliberate arson that later got out of control.
Europe on fire!
A Copernicus EFFIS graph shows that over 1 million hectares have burned within the European Union since the beginning of the year until 27 August, significantly above the annual average of 278 thousand hectares. This also marks a historical record that exceeds the alarm signal for the heat that the continent has experienced. According to Copernicus, Spain ranks as the most affected country with around 403 thousand hectares burned, followed by Portugal with 275 thousand hectares. The two countries thus account for 2/3 of the burned area in the EU.
The case of Italy remains interesting, where the area burned as of July 31 is almost equal to that consumed by the flames in Albania. Italy has reported 56,263 hectares burned, while tiny Albania has a full 55,154 hectares.
Albania burned 2% of its total area
The case of Albania has surprised not only the locals, but also international reports. The fact that in our country we are dealing with evacuations or two lives lost due to fires, shows that the latter have affected important landscapes. Often threatening entire cities, as in the case of Gramsh or Delvina. According to official data, Albania has reported that this year there have been 2 deaths, 2 thousand evacuated and 11 injured from the flames. The area reported as burned this summer constitutes 2% of the total area of Albania, which is 2.8 million hectares. This is a worrying report for a relatively small country.
Compared to some countries, Albania is considered severely damaged by the fires. From a comparison with EFFIS data, Bulgaria has burned about 0.26% of its surface and Italy 0.19%. While in the case of other countries, the data is negligible.
Meanwhile, compared to Spain, Albania is again more damaged in terms of burnt nature. Spain currently records only 0.08% of its surface as burnt by 2025.
A deep contract with neighbors and not only
Nga të dhënat e EFFIS shohim se Shqipërisë thuajse i është trefishuar dëmi nga zjarret në raport me mesataren vjetore. Këtë vit janë regjistruar 11 zjarre që kanë shkrumbuar rreth 2% të territorit, duke e bërë vendin tonë më të prekurin në rajon.
Në raport me fqinjët Shqipëria kryeson listën e vendeve me sipërfaqe të djegura. Mali i Zi mbetet gjithashtu i prekur ku nga një sipërfaqe totale prej 1,3 milionë hektarësh i janë djegur 26,719 hektarë ose 2% e tërritorit. Ndërsa Bosnja Hercegovina dhe Serbia mbeten me një dëm të papërfillshëm nga zjarret. Respektivisht me 0.6% dhe 0.3% sipërfaqe e djegur në total. Kosova raportohet se ka pësuar dëme në 1,2% të territorit me një total prej 14 mijë hektarësh të përfshirë nga flakët.
Por Shqipëria është dëmtuar më tepër edhe se fqinjët e mëdhenj. Krahasimi me Greqinë tregon të dhëna të frikshme. Fqinjit tanë jugor i janë djegur në vitin 2025 rreth 46 mijë hektarë nga 13,2 milionë hektarë që është sipërfaqja totale. Pra 10 mijë hektarë më pak sesa Shqipërisë. E thënë ndryshe, Greqisë i janë djegur vetëm 0.36% e territorit ndryshe nga rasti ynë ku plot 2% janë shkrumbuar.
Nga vendet e tjera evropiane, por që nuk janë pjesë e Bashkimit Evropian, më e dëmtuar duket Turqia, por shumë larg krahasimit me Shqipërinë. Në Turqi është djegur vetëm 0,16% e territorit total ndërsa vende si Andorra, Norvegjia dhe Zvicra janë thuajse të paprekura nga zjarret e këtij viti.
Shqipëria, e vetmja pa mbrojtje ajrore në rajon
Shqipëria mbetet një vend pa mbrojtje ajrore nga zjarret, pavarësisht premtimeve nga Qeveria se janë autorizuar blerjet për avionë. Krahasuar me vendet fqinje rezulton se Greqia ka plot 44 avionë dhe 20 helikopterë për të shuar zjarret. Maqedonia e Veriut ka 3 avionë dhe 4 helikopterë. Mali i Zi një avion dhe 3 helikopterë dhe Serbia 12 helikopterë për shuarjen e zjarreve.
Duhet theksuar se edhe pse Kosova nuk ka avionë, ajo ka dy helikopterë kundër zjarreve ndërsa Shqipëria nuk disponon asnjë mjet fluturues të specializuar në këte fushë. Justifikimi i qeverisë vitet e fundit është bazuar në retorikën se një vend i vogël si i yni nuk ka nevojë për një flotë ajrore kundër zjarreve. Kjo referuar deklarateve të ish-ministrit të Mbrojtjes Niko Peleshi tri vite më parë kur Shqipëria u përball me një situatë të ngjashme me zjarret, por edhe të zyrtarëve të tjerë në vijim.
Sot vendi ynë ndihmohet nga ajri përmes forcave të huaja. Për shembull, avionë Canadair nga Italia dhe Greqia, të dërguar përmes Mekanizmit Evropian të Mbrojtjes Civile, janë përdorur në zona si Borsh, Piqeras, Dropull, Finiq e më gjerë. Megjithatë zjarret e vitit 2025 që dogjën 2% të territorit treguan se emergjencat nuk presin deri në lidhjen e marrëveshjeve apo sa të miratohet ndihma e kërkuar nga shtetet e tjera.
Në provën e zjarrit
If in Spain and Portugal fires are seen as major national disasters, in Albania they are more than that: they are wounds that go to the heart of a small country and cause incalculable financial damage. Every hectare lost is an irreplaceable piece of our mountainous landscape and or a damage to the agricultural economy and citizens' properties.
This year is an alarm bell. If today Albania burns over 2% of its territory, what will happen if tomorrow temperatures rise even higher and the rains are absent for longer? The challenge for the authorities remains the same: Will we remain mere witnesses to the flames, or will we build a protection system that prevents such tragedies? The fires of 2025 are not just the news of the day. They are the warning of whether our country will choose between preparation and destruction.
Albania, small on the map but big in its wounds, can no longer afford the luxury of delay. The battle with fire begins today, not tomorrow. Otherwise, next summer will be even more devastating than this one.
Lini një Përgjigje