Will Venezuela's adventure end like Afghanistan, or will it be another Iraq? In the eyes of most analysts, these seem to be the only options, which have cost trillions of dollars and thousands of lives, while not achieving much success, especially in the case of Afghanistan.
It is clear that if Venezuela is to be the success story the White House would like, there can be no alternative to the Panama model. Some have also cited the example of the overthrow of Colonel Gaddafi in Libya in 2011, after which the rule of law collapsed, human trafficking flourished, and instability spread throughout the region. One analyst even mentioned the 1994 “Support Democracy” operation, which deepened Haiti’s dependence on foreign aid and left it one of the most dangerous, unstable, and impoverished countries in the world. It seems that the prospects for Venezuelans are not good.
Reporting from that chaotic place, I found the number of my local mediator. “Everyone was very worried yesterday. The streets were empty. Today we expect the same,” he told me via WhatsApp. I would have a hard time convincing anyone in the country to appear on my podcast, The Brink, he added, because the fear is so great.
They have a right to be concerned. But most observers seem to have overlooked the most important historical example, which also happens to be the one that offers not only a blueprint for rebuilding Venezuela but also an important source of hope. Let’s talk about Panama. On December 20, 1989, under the leadership of George W. Bush, the United States invaded and quickly overthrew the authoritarian regime of General Manuel Noriega, a convicted drug trafficker who ran what was called a “banana republic.” So far, so good.
Today it is a thriving liberal democracy and one of the most stable countries in the region. Panama - which is separated from Venezuela only by Colombia - benefits from historically low inflation, high wages and the highest GDP per capita of any other Latin American country.
Unemployment is relatively low, and despite the ongoing challenges of corruption and political interference in state management, the country is a remarkable success story. But how did this miracle happen? The answer: good planning.
Immediately after Operation Just Cause, in which a force of 27,000 American troops overthrew Noriega within a few weeks, the post-war strategy was implemented under the code name Operation Promoting Freedom.
Duke parë dokumentet e Shtabit të Ushtrisë Amerikane, që e sqarojnë në detaje fushatën, mund të dallohen 3 mësime kryesore për administratën Trump. Së pari, faza e ndërtimit të kombit, filloi brenda pak ditësh nga pushtimi, madje edhe para se të ndërpriteshin luftimet.
Burrat dhe gratë e para të Batalionit të 96-të të Çështjeve Civile, mbërritën në Panama më 22 dhjetor 1989, vetëm 2 ditë pasi kishin filluar luftimet. Rezistenca e fundit nuk do të zhdukej deri në mesin e janarit, kohë kur qindra ekspertë të tjerë civilë amerikanë kishin zbarkuar në këtë vend. Në atë moment kaotik, mënyra se si Shtetet e Bashkuara kapën levat e kontrollit që në fillim ishte çelësi i tranzicionit të qetë drejt stabilitetit.
Me një shpejtësi mbresëlënëse, u ndërmor një operacion humanitar. Vetëm gjatë Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri, më pak se një javë pas pushtimit, punonjësit e ndihmës qeveritare dhe trupat e forcave speciale ndihmuan në shpërndarjen e 1.660 ton ushqime dhe 218 ton furnizime mjekësore.
U ngrit një kamp për të strehuar personat e zhvendosur, duke furnizuar me ushqim 5,000 njerëz. Kjo do të ishte një ndihmë e madhe për Venezuelën, një shtet që po shkon drejt kolapsit të plotë.
Kur kam raportuar nga atje në të kaluarën, kam parë me sytë e mi radhët e mëdha jashtë supermarketeve të furnizuara dobët, të mbikëqyrura nga gangsterë me armë automatike; fëmijët që vdesin nga kanceri në spitale ku kanë mbaruar ilaçet; dhe familjet që vdesin urie në zonat rurale.
Tani që regjimi ka rënë, një plan ndihme do ishte shumë i domosdoshëm. Po ku është ai? Në shembullin panamez, përgjegjësia kaloi shpejt nga gjenerali Uilliam Hertzog, i cili kishte udhëhequr pushtimin, tek komandanti i Batalionit të 96-të të Çështjeve Civile, me një dorëzim të detajuar të detyrës tek kolegët e tij në kohë paqeje.
Kjo na çon tek leksioni i dytë: përpikmëria amerikane. Sipas dokumenteve të kohës, detyrat e dhëna zyrtarëve civilë përfshinin: rivendosjen e funksioneve themelore në të gjithë Panama City, krijimin e një force policore, sigurimin e shpërndarjes së ushqimit në raste urgjente, krijimin e një roje nate duke përdorur helikopterë me reflektorë, mbrojtjen e pronës, mbikëqyrjen e kontraktorëve panamezë në pastrimin e qytetit, rivendosjen e prodhimit dhe shpërndarjes së gazetave dhe zhvillimi i një organizate bazë për t’ia ‘shitur’ publikut qeverinë e re”.
Ndërsa kryengritjet guerile vazhdonin ende dhe plaçkitjet po përhapeshin gjerësisht, komandanti i task-forcës bashkëpunoi me kolonelin e sapoemëruar Roberto Armijo, të një administrate të re, për të rekrutuar vullnetarë për detyrë policore.
Megjithatë, kjo nuk u krye në mënyrë të shpejtë; kandidatët, shumica e të cilëve ishin zgjedhur nga radhët e policëve ose ushtarëve të regjimit, u shqyrtuan me kujdes dhe nga 400 burrat që paraqitën kandidaturën, vetëm 160 u pranuan. Kjo qasje e gjithanshme u reflektua gjatë gjithë operacionit.
Për shembull, një vëmendje e veçantë iu kushtua asaj që ishte bërë e njohur që nga emergjenca malajane si “fitimi i zemrave dhe mendjeve”. Ekspertët e operacioneve psikologjike, hartuan një strategji për të bindur publikun që të mbështeste udhëheqjen e re, si dhe për të bindur guerilasit për kotësinë e rezistencës së mëtejshme.
Sipas dokumenteve, fushata propagandistike ishte hartuar me kujdes sipas një liste mesazhesh kryesore: “Trupat amerikane ishin vendosur për të mbrojtur jetën dhe pronën e qytetarëve amerikanë; trupat amerikane do të ndihmonin presidentin e ri të formonte një qeveri që i përgjigjej vullnetit dhe aspiratave të popullit; mosmarrëveshjet e SHBA-së ishin me Noriegën dhe jo me popullin panamez; forcat amerikane do të largoheshin sapo qeveria e re të merrte pushtetin; Shtetet e Bashkuara do të shpërblenin ata që ndihmonin në gjetjen e udhëheqësve të regjimit të vjetër dhe depove të armëve; dhe një shpërblim prej 1 milion dollarësh do t’i jepej kujtdo që kapte Noriegën dhe ua dorëzonte atë forcave amerikane”.
Gjatë vitit 1990, trazirat u shuan, u rrit besimi tek amerikanët dhe filloi të lulëzonte stabiliteti. Duke ecur përpara me një ritëm të shpejtë, por të arsyeshëm, fokusi strategjik u zhvendos në ndërtimin e kombit. Në atë kohë, në vend kishte gati 17.000 trupa luftarake amerikane dhe 9.500 ushtarakë nga Komanda Jugore.
Këta u ridislokuan gradualisht, duke i lejuar teknokratët të merrnin frenat e vendit, të mbështetur nga forcat speciale. Faza e parë e operacionit “Promovimi i Lirisë”, ishte përqendruar në sigurinë publike, shëndetin dhe masat e kontrollit të popullsisë.
Por më vonë, amerikanët morën përgjegjësinë për sfidat afatgjata me të cilat përballej qeveria e re panameze, si rindërtimi i tregtisë, fitimi i mbështetjes publike për reformat dhe ristrukturimi i forcave të sigurisë në organizata të ndara policore, doganore dhe mbrojtëse.
Dhe kjo na çon tek mësimi i tretë dhe i fundit për administratën Trump, i cili qëllon të jetë edhe më i rëndësishmi: angazhimi. Në përgjithësi, amerikanët mbetën të angazhuar në Panama për 4 vjet e gjysmë, duke investuar shumë në burime, si financiare ashtu edhe njerëzor.
Po si ndodhi kjo mrekulli në Panama? Gjykuar nga kjo që shohim sot, ia vlejti patjetër; lulëzimi relativ i Panamasë sot është dëshmi e kësaj. Por në atë kohë, rindërtimi i shtetit të shkatërruar ishte një shpenzim i konsiderueshëm për buxhetin federal.
Është e qartë, se nëse Venezuela do të jetë historia e suksesit që Shtëpia e Bardhë do të donte të shihte, nuk mund të ketë alternativë tjetër ndaj modelit të Panamasë. Është e vërtetë se midis dy vendeve ka dallime të konsiderueshme.
Venezuela është 12 herë më e madhe se Panamaja, me një popullsi 6 herë më të madhe, dhe bota është më shumëpolare dhe e paqëndrueshme sesa në vitet 1990, dhe kjo jo vetëm falë stilit të çrregullt qeverisës të presidentit të 47- të SHBA-së.
However, the three principles of speed, meticulous planning, and long-term commitment would be a necessary part of any successful effort to lead that besieged, abused, and beautiful country into an era of stability. Unless Trump is more interested in Greenland.../ Adapted Pamphlet
Lini një Përgjigje