FLASH
Shkruar nga Fatbardh Kadilli
As a people hungry to become part of Western civilization, we should view with alarm any rift or rivalry between Europe and the US, not choose one team against the other for internal consumption.
The American intervention in Venezuela was felt in terms of goals, but it was not expected in terms of form. This shocking intervention tore apart the old packaging of the world, the order after the Second World War. Even in that order, the goals and interests of the powers were present, but dressed in a moral cloak. This cloak was necessary, since, terrified by two world wars in less than 30 years, the Western peoples wanted peace at any price.
The weakness of the fear of wars was transformed by Western societies into the ethics of peace. This was materialized in international mechanisms that, on this morality, regulated the world order. Freedom, democracy and prosperity were to be secured not by war, but by peace. The West shrank territorially, but not economically. Control over markets was a mechanism to avoid wars without giving up interests. So, the competition of interests was simply hidden.
We have reached the end of this era. Free trade, the transfer of labor, capital, and goods, like every previous world order, provided, albeit disproportionately, benefits for both sides, for the powerful and the weak. Not only the great powers, but also poor countries became rich thanks to this system. New economies became competitive and exploited the system as much as those who designed it. But this world is no more. Trump is the man who symbolizes the change that had come, but no one wanted to accept it.
This would have happened even if Trump had not won, but his actions and political behavior gave the necessary impetus to change. The world, although it does not yet have a new system of new rules, is moving quickly and decisively towards the still unknown change.
We will have a world with a completely different philosophy, approach, and practice when it comes to issues of security, energy, technology, finance, and markets.
The great powers, the US, China, Russia, the EU, India, Japan, etc. will all be realigned. Of course, this change in the global system will also have an impact on the political systems of the countries.
Thënë të gjitha këto, bëhet e qartë se rasti i Venezuelës nuk është një ngjarje e shkëputur, as një çështje energjie, droge, sigurie, etj si këto. Nuk është as thjeshtë linjëzim i njërës hemisferë, asaj perëndimore. Është zilja e zgjimit për një botë të së nesërmes rregullat dhe zakonet e të cilës ende ne nuk i dimë. Fatkeqësisht për popujt e vegjël këto ndryshime tektonike janë fatalitete. Ndodh që marrin për mirë, e ndodh që marrin për keq. Ne shqiptarët nuk kemi as rol, por as kapacitet të ecim paralel apo në krahë të ndryshimit. Por, na duhet të zgjohemi. Na duhet të vëzhgojmë me alarm atë që ndodh. Nuk duhet të sillemi siç kemi bërë deri më sot. Nuk duhet të sillemi si tifozë dhe si bastexhinj të ndeshjeve të botërorit. Nuk ka asnjë kuptim të sherrosemi dhe të rrezikojmë interesat tona, kur as nuk jemi në lojë. Si popull i uritur për tu bërë pjesë e qytetërimit perëndimor, duhet të shohim me alarm çdo krisje, apo rivalitet mes Europës dhe SHBA-së, jo të zgjedhin për konsum të brendshëm njërën skuadër kundër tjetrës.
Lëvizjet e deri sotme tregojnë se SHBA nuk janë më garantues të sigurisë për Evropën. Evropa duhet ta përballojë vetë sigurinë e saj, duke iu rikthyer industrisë së armatimeve, teknologjisë së lartë, forcimit të kapaciteteve ushtarake. Kjo do të thotë më pak para për shërbime dhe mbulim social. Po ashtu, SHBA nuk është më garant i zhvillimit ekonomik evropian. Balancimi i tarifave, dikur të favorshme për Evropën dhe të pafavorshme për Amerikën i siguruan ekonomive evropiane tregje për prodhimet e tyre, në dëm të atyre amerikane, çfarë SHBA e kompensonte me mjete financiare dhe burime energjetike që kontrollonte.
Tashmë Evropa do duhet të jetë kompetitive, në teknologji, burime energjie, në fuqi punëtore dhe dinamizëm financiar. Të dy këto komponentë paralajmërojnë një të ardhme të afërt plot pasigurt ekonomike për BE-në. Pos këtyre dy aspekteve, që mund të shihen shumë të drejta jo vetëm nga këndvështrim amerikan, ka dhe zhvillime të natyrës politike. Qasja e re, e mbrojtjes dhe avancimit të interesave kombëtare nëpërmjet projektimit të forcës është shoqëruar edhe me retorikë nacionaliste. Në dokumentin strategjik të SHBA inkurajohen qartazi partitë evropiane me filozofi nacionaliste. Për shumëkënd ky qëndrim mund të duket se lidhet me orientimin politik dhe dallimet mes të majtës dhe të djathtës, apo mes establishmentit dhe forcave anti sistem. Jo.
In essence, they encourage the ferment of a spirit that questions the very existence of the EU. Nothing more than nationalism destroys the EU project. With economic austerity and the spread of nationalist ideologies, dark clouds are blowing over the EU. The EU will surely react. Some returning with ideological love to the Ventotene Manifesto, for a socialist Europe, some like Germany, re-projecting the force as a former European power, some following the trends with a pragmatic approach, some aiming for separation and a return to regional spheres of influence. I do not undertake to analyze or predict what will happen. I do not undertake to say what is best to happen. But I know that we are rushing to cross the threshold of an EU that is not and will not be the common home that we thought and knew. Perhaps when the time comes for the EU door to open, there may no longer be an EU at all.
This friction between the Westerners and this uncertainty about the development of the EU are issues that should concern us. They are issues that should make us think without passion, without political and ideological rigidity. Without blind inertia either. We need to be creative and flexible to adapt to changes and pave the way for sustainable alliances today in the face of every possible scenario.
But the West, the US and the EU have not only been allies. They have also been the model of governance, the political system that we have tried to copy. Their changes will be reflected in us as well.
The order of the day for political thought is: to build sustainable and pragmatic alliances for our national interests and at the same time adapt the most effective political system to our capacities.
Lini një Përgjigje