FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The complaint is related to what the opposition calls the "Albanian Files" affair.
The Democratic Party Parliamentary Group has filed a complaint with the Special Prosecution Office against Corruption and Organized Crime (SPAK) against Prime Minister Edi Rama, accusing him of the criminal offenses of "Abuse of office", "Passive corruption of high-ranking state officials or local elected officials" and "Laundering of the proceeds of a criminal offense or criminal activity", in the special form of cooperation, that of a "Structured criminal group".
The complaint is related to what the opposition calls the “Albanian Files” affair. According to the Democratic parliamentary group, the book “The Albanian Files – Freedom and Architecture”, published in June 2026, describes a scheme where Edi Rama, in his capacity as Prime Minister and Chairman of the National Council of Territoriality (KKT), selected and contacted foreign architectural studios, which were then connected with Albanian investors for construction projects in Tirana and the coast.
"From the content of this book, the scheme of how citizen Edi Rama, acting Prime Minister/Chairman of the National Council of Territories (hereinafter «NCT»), selected international architecture studios, contacted them, met them and then established connections with Albanian investors or builders is revealed. The latter paid high amounts for the design and then obtained building permits for the construction of palaces, towers, hotels or resorts in Tirana and the coastal areas of the country," the complaint states.
According to the DP, the book shows that the prime minister, together with other officials, businessmen and architects, have created a veritable criminal structure, identifying and contacting architects, connecting them with Albanian businessmen and then preparing construction projects in Tirana and coastal areas for very high fees.
"From the data obtained from the book "Albanian Files - Freedom and Architecture", it results that citizen Edi Rama, in collaboration with other public officials, businessmen and architects, had created a genuine criminal structure, in the form of a structured criminal group, provided for by article 333/ai of the Criminal Code, which initially identified architects or international architectural studios, who they then contacted and met, connecting them with Albanian businessmen, to prepare construction projects in Tirana or coastal areas, in return for very high fees. This mode of operation was a condition for being provided with development permits and construction permits, where citizens Rama and Roka had a decisive role, being in the duties of the Chairman of the KKT and the General Director of the AZHT.", emphasizes the DP.
PD përmend si rast konkret arkitektin amerikan Sam Chermayeff, i cili rrëfen se u kontaktua nga drejtoresha e Agjencisë së Zhvillimit të Territorit, Adelajda Roka, për të projektuar dy ndërtesa në Tiranë. Më pas ai u takua me tre biznesmenë shqiptarë dhe projektoi kullën 44-katëshe “Sun Moon Star”, për të cilën KKT miratoi lejen e zhvillimit më 31 korrik 2024.
Në kallëzim përmenden gjithashtu dy projekte në zona të mbrojtura, të planifikuara përpara ndryshimeve ligjore të vitit 2024, për të cilat PD pretendon se investitorët kishin dijeni paraprake se ligji do të ndryshohej.
Njoftimi i PD:
Grupi Parlamentar i Partisë Demokratike, përfaqësuar nga Kryetari i Grupit Parlamentar z. Gazment Bardhi, ka depozituar sot në SPAK kallëzimin penal kundër Kryeministrit Edi Rama, për veprat penale të “Shpërdorimi i detyrës”, “Korrupsioni pasiv i funksionarëve të lartë shtetërorë ose i të zgjedhurve vendorë” dhe “Pastrimi i produkteve të veprës penale ose veprimtarisë kriminale”, në formën e veçantë të bashkëpunimit, atë të grupit të strukturuar kriminal, lidhur me aferën “ALBANIAN FILES”.
Në kallëzimin penal të dorëzuar tashmë në SPAK, analizohet ndër të tjera se:
Në Qershor 2026, shtëpia botuese «Lars Muller Publishers», publikoi librin «The Albanian Files – Freedom and Architecture» (përkthimi në shqip «Dosjet shqiptare – Liri dhe Artitekturrë», me redaktimin e shkrimtarit Anneke Abhelakh dhe parathënie të shtetasit Edi Rama, me detyrë Kryeministër i Shqipërisë. Libri përmban rreth 520 projekte të hartuara nga studio ndërkombëtare të artitekturës në Shqipëri, duke filluar nga mesi i viteve 2000, kur shtetasi Edi Rama ishte Kryetar i Bashkisë Tiranë. Megjithatë, numri i këtyre projekteve u rrit në sasi dhe volume ndërtimi pas vitit 2020, kur shtetasi Edi Rama ishte në mandatin e tij të dytë si Kryeministër i Shqipërisë.
Nga përmbajtja e këtij libri, zbardhet skema se si shtetasi Edi Rama, me detyrë Kryeministër/Kryetar i Këshillit Kombëtar të Territorit (në vijim «KKT»), përzgjidhte studiot ndërkombëtare të artitekturës, i kontaktonin, takonin dhe më pas krijonin lidhjet me investitorë apo ndërtues shqiptarë. Këta të fundit paguanin shuma të larta për projektimin dhe më pas përfitonin leje ndërtimi për ndërtimin e pallateve, kullave, hoteleve apo resorteve në Tiranë dhe zonat bregdetare të vendit.
Në kallëzim përmenden disa raste dhe projekte konkrete. Për ta ilustruar këtë veprimtari të paligjshme, me indicie të forta për shpërdorim detyre, korrupsion pasiv të funksionarëve të lartë shtetërorë dhe pastrim të produkteve të veprës penale, po paraqesim disa raste që ofron vetë libri.
Konkretisht, në datën 01.05.2024, ora 22:00, artitekti Sam Chermayeff, me shtetësi amerikane, administrator i një studio artitekture me seli në Berlin dhe Nju Jork, mori një telefonatë nga kolegu i tij, Pablo Bofill, duke e njoftuar se «Edi do të të telefonojë». Më pas, ai tregon se mori një telefonatë nga shtetasja Adelajda Roka, drejtuese e Agjencisë së Zhvillimit të Territorit, gjatë të cilës iu kërkua realizimi i dy projekteve në Tiranë, njëri prej 30 mijë metrash katrorë dhe tjetri prej 15 mijë metrash katrorë.
Disa javë më vonë, arkitekti Sam Chermayeff udhëtoi drejt Shqipërisë, ku u prit në pistën e avionit dhe u dërgua në një vilë private për t’u takuar me një grup të vogël prej tre biznesmenësh, të cilët sipas rrëfimit të tij, udhëtonin me makina luksoze dhe mbanin aksesorë të shtrenjtë (ora dhe byzylykë floriri të markave «Richard Mille», «Cartier»). Gjatë vizitës së zhvilluar në kantierin ku do të ndërtohej kulla 44 katëshe e lartë, atij iu tha se kishte dorë të lirë që të bënte çfarë të donte.
Në 31 Korrik 2024, KKT miratoi lejen e zhvillimit për projektin «Sun Moon Star», kullë 44 katëshe, e projektuar nga arkitekti Sam Chermayeff, në Rr. Asim Vokshi, pranë Bulevardit të Ri. Projekti përfshin struktura banimi dhe hotelerie, me investitor dhe zhvillues shoqërinë «Al-Point», në pronësi të Aleksandër Vasili, njëri prej tre biznesmenëve që takoi arkitekti gjatë vizitës së tij në Shqipëri. Ky është një prej rasteve që provon mënyrën si funksionon skema e ndërtuar korruptive nga Kryeministri Edi Rama.
Rastet e përmendura në «Albanian Files» provojnë se zhvillimi i sektorit të ndërtimit në Tiranë, veçanërisht ndërtimi i kullave të larta, nuk ndiqte procedurën normale, ku një investitor paraqiste dokumentacionin teknik dhe ligjor për ndërtimin e një vepre pranë Agjencisë së Zhvillimit të Territorit, dhe në përfundim të procedurës administrative, çështja i kalonte Këshillit Kombëtar të Territorit për vendimmarrje. Në fakt, ishin shtetasit Edi Rama, Kryetar i KKT-së, i cili identifikonte, kontaktonte dhe takonte studiot e arkitekturës, të cilët më pas i lidhnin me investitorë apo biznemenë shqiptar për të vijuar procedurat e projektimit dhe marrjes së lejeve të zhvillimit dhe ndërtimit. Arkitektët dhe studiot ndërkombëtare që u imponoheshin investitorëve shqiptarë, kishin tarifa shumë të larta, deri në 10-fishin e çmimeve të tregut, çka sillte më pas rritje të kostove, e për rrjedhojë rritje të çmimeve të shitjes së sipërfaqeve të ndërtimit. Nëse çmimet mesatare të projektimit variojnë nga 7-10 euro për m2, arkitektët e huaj faturojnë 60 euro/m2, duke arritur kështu në kosto projektimi nga 300 mijë deri në 2 milionë euro. Megjithatë, kjo shihet si një mënyrë e sigurtë për të përfituar lejen e zhvillimit apo ndërtimit nga AZHT-ja dhe KKT-ja.
Me interes të veçantë në përmbajtje të këtij libri, janë edhe dy projekte, të cilat janë parashikuar të ndërtohen në zona të mbrojtura përpara se të miratohej Ligji Nr. 21/2024 «Për disa shtesa dhe ndryshime në Ligjin Nr. 81/2017 «Për Zonat e Mbrojtura»». Kjo ngre dyshimin e arsyeshëm se porositësit e këtyre projekteve, të cilët kanë paguar tarifa të larta për projektimin, kishin dijeni dhe garanci se ligji për zonat e mbrojtura do të ndryshonte, duke iu mundësua pikërisht ndërtimi në këto zona. Në këtë rast, është e qartë se garanci të tilla nuk mund të jepeshin nga askush tjetër, përveçse nga shtetasi Edi Rama, duke qenë njëkohësisht Kryetar i Partisë Socialiste (partia, që ka shumicën parlamentare) dhe Kryetar i Këshillit Kombëtar të Territorit (institucioni që miraton lejet e zhvillimit dhe të ndërtimit në këto zona). Ky i fundit është po ashtu autori i parathënies së këtij libri, çka përbën provë të plotë të dijenisë mbi përmbajtjen e tij.
Nga të dhënat e përftuara nga libri “Albanian Files – Freedom and Architecture”, rezulton se shtetasi Edi Rama, në bashkëpunim me zyrtarë të tjerë publikë, biznesmenë dhe arkitektë kishin krijuar një strukturë të mirëfilltë kriminale, në formën e grupit të strukturuar kriminal, parashikuar nga neni 333/a i Kodit Penal, i cili fillimisht identifikonte arkitektë apo studio arkitekturore ndërkombëtare, të cilët më pas i kontaktonin dhe takonin, duke i lidhur me biznesmenë shqiptarë, për të përgatitur projekte ndërtimi në Tiranë apo zonat bregdetare, përkundrejt tarifave shumë të larta. Kjo mënyrë operimi ishte kusht për t’u pajisur me leje zhvillimi dhe leje ndërtimi, ku shtetasit Rama dhe Roka kishin rol vendimtar, duke qenë në detyrat e Kryetarit të KKT-së dhe Drejtorit të Përgjithshëm të AZHT-të.
Duke vepruar kështu, shtetasi Edi Rama ka kryer veprimtari në kundërshtim me Ligjin Nr. 107/2014 “Për Planifikimin dhe Zhvillimin e Territorit”, i ndryshuar, dhe VKM-në Nr. 508/2015 “Për Miratimin e Rregullores së Planifikimit dhe Zhvillimit të Territorit”, i ndryshuar, pasi është e qartë se detyra e tyre nuk konsisonte në gjetjen e arkitektëve, kontaktimin, takimin dhe krijimin e lidhjeve të tyre me biznemenë shqiptarë, por pas paraqitjes së kërkesave për t’u pajisur me leje zhvillimi apo leje ndërtimi, AZHT-ja duhet të kryente verifikimin e dokumentacionit tekniko-ligjor, ndërsa KKTU duhet të vendoste miratimin ose jo të kërkesave. Në këtë kuptim, është e qartë se shtetasi Edi Rama ka kryer veprime në kundërshtim me ligjin, duke sjellë përfitime të padrejta për arkitektët dhe biznesmenët e përfshirë në këtë skemë, duke dëmtuar kështu interesat e ligjshme të shtetit dhe shtetasve, duke kështu në kushtet e veprës penale të “Shpërdorimit të detyrës”, parashikuar nga neni 248 i Kodit Penal.
On the other hand, it is minimally proven that citizen Edi Rama has sought an irregular benefit of very high values for architects and international architecture studios from Albanian businessmen, entrepreneurs, investors or builders (seeking benefit for other persons), conditioning them on the approval of requests to be equipped with development and construction permits (to carry out an action related to his duty or function), thus being under the conditions of the criminal offense of "Passive corruption of high-ranking state officials or local elected officials", provided for by Article 260 of the Criminal Code.
Finally, as proven by the criminal investigations of the Special Prosecution Office, these multi-storey buildings served as a scheme to launder the proceeds of illegal activities, mainly in the form of international drug trafficking. In this sense, the businessmen involved were interested in obtaining building permits, paying very high fees, in order to invest their income or that of other persons associated with them in the legal economy, with the ultimate goal of laundering the proceeds of the criminal offense. This money laundering scheme has been actively supported and assisted by citizen Edi Rama, using his function as Prime Minister/Chairman of the National Territorial Council, thus falling under the terms of the criminal offense of "Laundering the proceeds of a criminal offense or criminal activity", provided for by Article 287, letter "dh", of the Criminal Code, in the specific form of cooperation, that of a "Structured Criminal Group", provided for by Articles 248, 260, 287, 333/a and 25 of the Criminal Code.
Ç'ja paskan bërë paq me padinë këtij kllouni me atlete të bardha që i duket Shqipëria si pronë private e tij.
Bëre punë të mira. Por respekti im u ul sepse dhe leje ndërtimi për zonat që duhen mbrojtur: 2 liqene, Dajti, etj. Xhungla e Betonit shkatërroi xhunglën e pemëve/pyjeve në Tiranë dhe përgjatë brigjeve. Mund të thuash se paratë po rrjedhnin në atë drejtim, po, pajtohem. Por një organizatë planifikimi mund ta menaxhonte atë. Duke ofruar më shumë ndërtime në treg, çmimet nuk ulen, paradoksalisht ato rriten!Tani ka një stok ndërtimi të gatshëm për 30 milionë njerëz. Ne ishim 3.3 milionë në vitin 2002, tani 2.8 milionë. Le të themi, mesatarisht 3 milionë. Si do të "krijoni" edhe 27 milionë njerëz të tjerë për të zënë këto hapësira të gatshme(kerkesa)? Duke u bërë stacioni i fundit për emigrantët e paligjshëm të Evropës? Këtu shkenca e ekonomisë ngre një flamur të kuq për aftësitë e arteve! A ke vullnet për të përdorur ekonominë për të zgjidhur këtë kaos? A ke aftësi? A krijove "zyrën shtetërore të planifikimit"? Si do ta zgjidhësh këtë problem për të rritur mirëqenien e të varfërve? Si do të blejnë ata një shtëpi?