FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Constitutional Court has 3 options to issue a decision: to dismiss SPAK and GJKKO, thus setting the precedent that a member of the Council of Ministers cannot be suspended from office without first obtaining an authorization, to dismiss Prime Minister Edi Rama's request, paving the way for SPAK and GJKKO in the future to act in the same way, if any of the members of the Government are under investigation, or to delegate the case to the Venice Commission, requesting an interpretation...
Eight members of the Constitutional Court are meeting today to make a decision regarding the resolution of the dispute of competence created between the Prime Minister and the Council of Ministers on the one hand, and the Special Court of First Instance for Corruption and Organized Crime, on the other hand, regarding the suspension of the exercise of the duties of a member of the Council of Ministers.
Five days ago, the Constitutional Court held an open plenary session regarding the request filed by Prime Minister Edi Rama, while the parties in the process, including the Assembly, SPAK and the Presidency, gave their arguments for and against, regarding whether or not a member of the Council of Ministers can be suspended from office without first obtaining authorization.
Everything is related to the decision of the GJKKO, following the request of SPAK, to suspend Belinda Balluku, Minister of Infrastructure and Deputy Prime Minister, from government duties. The latter was taken as a defendant by SPAK and the charges were communicated to her, while the decision of the GJKKO was strongly opposed by Prime Minister Edi Rama.
In the session five days ago, the GJKKO preferred not to be part of the trial, explaining this position by maintaining independence.
On the other hand, SPAK has requested authorization from the Assembly to impose stricter security measures against Balluk, a request that will be addressed on January 28 by the Council of Mandates and Immunities.
The Constitutional Court has 3 options to come up with a decision: to overturn SPAK and GJKKO, thus setting the precedent that a member of the Council of Ministers cannot be suspended from office without first obtaining an authorization, to overturn Prime Minister Edi Rama's request, paving the way for SPAK and GJKKO in the future to act in the same way, if any of the members of the Government are under investigation, or to delegate the matter to the Venice Commission, requesting an interpretation. The third option would further prolong the process and increase political debates.
What happened in the Constitutional Court?
Në seancën e 5 ditëve më parë në Gjykatën Kushtetuese, përfaqësuesit e SPAK kanë mbrojtur qëndrimin e tyre, të lënë në fuqi edhe nga GJKKO, përsa i takon pezullimit të Belinda Ballukut nga postet qeveritare, pasi iu komunikuan akuzat lidhur me disa tendera që ishin nën hetim nga Prokuroria Speciale.
Në argumentet përpara Gjykatës Kushtetuese për lënien në fuqi të masës së pezullimit ndaj Ballukut, prokurori i SPAK, Dritan Prençi, tha se hetimet kanë zbuluar prova për vepra të tjera penale.
Sipas tij, ushtrimi i detyrës do të cënonte disa sektorë të ekonomisë duke paraqitur rrezikshmëri të lartë.
“Hetimet e deritanishme kanë zbuluar prova se ajo mund të ketë kryer edhe vepra të tjera penale. Drejton një Ministri shumë të madhe, rrezikshmëria shoqërore është e lartë. Vijimi i ushtrimit të detyrës do të cënonte ekonominë e tregut dhe iniciativën e lirë. Dëmton pjesëmarrjen e drejtë të biznesit privat”, tha Prençi.
Sipas SPAK, pala kërkuese (Kryeministri) nuk legjitimohet si subjekt procedural për të aktivizuar kontrollin e Gjykatës Kushtetuese, pasi nuk është subjekt i drejtpërdrejtë dhe nuk ka provuar ekzistencën e një interesi personal dhe aktual, të shoqëruar me pasoja të pariparueshme apo rrezik konkret nga kryerja e tij.
“Pretendimet e kërkuesit bazohen në interpretime të ligjit, pa u provuar ekzistenca e një raporti juridik të cenuar me pasoja konkrete”, thuhet në qëndrimin e SPAK.
Sipas prokurorisë, në këtë çështje nuk konstatohet konflikt kompetencash dhe mungon një çështje kushtetuese reale që të justifikojë ndërhyrjen e Gjykatës Kushtetuese.
SPAK thekson se nuk mund të pretendohet konflikt kompetencash mes GJKKO-së dhe Kryeministrit.
Në anën tjetër përfaqësues të Kryeministrisë dhe Kuvendit kanë paraqitur argumentet e tyre, duke e cilësuar vendimin e GJKKO-së për pezullimin e Ballukut nga funksionet qeveritare si cënim të pushtetit ekzekutiv nga gjyqësori. Sipas tyre, ministrat gëzojnë imunitet ashtu si edhe deputetët, ndaj çdo masë duhet të kalojë përmes Kuvendit…
“GJKKO dhe SPAK pretendojnë se kjo është një kërkesë që nuk mund të ngrihet pasi nuk janë shteruar të gjitha shkallët e gjykimit për masën e sigurimit.
Ky nuk është një ankim kushtetues individual. Kërkimet dhe shkaqet që ngrihen në kërkesë nuk kanë të bëjnë as me nevojën e sigurimit të të pandehurit, as me objektin e procedimit penal, as me të drejtat themelore të të pandehurit në procesin penal. Kërkimet kanë të bëjnë me marrëdhënien ndërmjet 3 pushteteve.
A ka të drejtë gjykata penale të pezullojë nga detyra një ministër, njësoj siç mund të pezullojë çdo zyrtar tjetër të pushtetit ekzekutiv?
Ne vlerësojmë se jo, megjithatë argumentat i përkasin themelit të çështjes. Për legjitiminin sqarojmë se Këshilli i Ministrave vjen në këtë gjykim si organ të cilit i është pezulluar veprimtaria në një prej fushave të përgjegjësisë shtetërore, fusha e infrastrukturës dhe energjisë.
GJKKO duke pezulluar ministrin nga detyra, ka pezulluar jo vetëm vendimmarrje e ministrit brenda ministrisë përkatëse, por edhe vendimmarrjen e Këshillit të Ministrave në atë fushë sepse ministri nuk mund të propozojë asnjë projekt në kompetencë të tij.
Prokuroria e Posaçme pretendon se aktet nuk propozon dot më ministri, tashmë mund ti propozojë Kryeministri. Ky argument nuk qëndron sepse Kryeministri propozon vetëm akte që nuk i përkasin fushës së asnjë Ministrie tjetër dhe që i janë dhënë atij shprehimisht si detyra me ligj të posaçëm.
Kryeministri legjitimohet si organi që po vendoset në kushte që e detyojnë të zëvendësojë një anëtar të qeverisë. Pezullimi e detyron kryeministrin që të propozojë shkarkimin dhe emërimin e një ministri të ri në mënyrë që të vijojë funksionimi normal i minisrisë përkatëse dhe që të merren vendime nga Këshilli i Ministrave.
Nuk mund të mohohet se masa e sigurimit penal sjell pasoja në veprimtarinë e Këshillit të Ministrave dhe Kryeministrit. Nëse këto pasoja janë të lejueshme nga Kushtetuta ose jo, por nuk mund të mohohet interesi konkret kushtetues për vënien lëvjzje të.
Nuk ka asnjë rëndësi fakti që Këshilli i Ministrave dhe ministri nuk janë palë sepse legjitimiteti kushtetues buron nga pasoja që sjell masa e sigurimit te veprimtaria e këshillit të ministrave dhe kryeministrit.
Sa i përket pretendimit se duhet të shterojnë shkallët e gjykimit për masën e sigurimit, kjo vlen vetëm për ankimin individual, ndërsa është çështje tjetër ankimi që bën Këshilli i Ministrave dhe kryeministri për kompetencat që u cënohen nga kjo masë. Për këtë nuk ka asnjë detyrim për t’iu drejtuar shkallëve të tjera të kompetencës.
SPAK ka pretenduar se është vetë gjykata penale që vlerëson kufijtë e juridiksionit dhe kompetencës së saj. Këshilli i Ministrave dhe kryeministri nuk ka asnjë autoritet penal për t’ia parashtruar gjykatës penale sepse nuk janë palë në procesin e masës së sigurimit. Mjeti vetëm procedural në dispozicion është ankimi kushtetues për zgjidhjen e mosmarrëveshjes së kompetencës ndërmjet pushteteve. Ashtu si Kuvendi nuk ka detyrë që të presë ankimin individual, edhe Këshilli i Ministrave nuk ka asnë detyrë. Çdo pretendim është alogjik. Pushteti gjyqësor nuk ka të drejtë që në mënyrë të njëanshme të shkaktojë pezullimin e një dege të ekzekutivit. Nuk mund ta vendosë masën e sigurimit në mënyrë të njëanshme”, tha përfaqësuesja e Qeverisë.
Përfaqësuesja e Kuvendit, Mimoza Arbi, i ka qëndruar të njëjtës linjë si ajo e Kryeministrisë, duke theksuar se pavarësisht se “ministrja nuk është një person i zgjedhur direkt me votë popullore, ajo ka marrë votëbesimin e Kuvendit, i cili në rastin e çështjes në fjalë u anashkalua nga SPAK dhe GJKKO”.
Kuvendin e cilësoi vendimin e GJKKO-së, pas kërkesës së SPAK, si një cënim të drejtëpërdrejtë të pushteteve. “Është një ndërhyrje e gjyqësorit në ekzekutiv”, tha përfaqësuesja e Kuvendit, sipas të cilës një rast i tillë cënon balancat mes pushteteve.
Arbi said in the Constitutional Court session on the Balluku case that according to the relevant articles, MPs enjoy immunity and cannot be obstructed, arrested or prosecuted without the approval of the People's Assembly. Criminal prosecution can only be carried out with the consent of the Assembly, she said.
Lini një Përgjigje