FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The OSCE/ODIHR has published a preliminary report on the May 11 elections, conducting a scan of the political situation, while identifying a series of problems related to the process that began with the use of state resources, intimidation of the administration, vote buying and strong political polarization.
The OSCE/ODIHR has published a report on the May 11 elections, which highlights a series of irregularities related to the process. In the report, published a day after the elections, while the vote counting continues, the OSCE/ODIHR highlights as problems that tarnish the process from the misuse of state resources and their use in favor of the ruling party, to pension schemes and the forgiveness of fines, a decision taken 48 hours before the elections by the Rama Government.
"Several ODIHR recommendations remain unimplemented. Including recommendations on campaign financing. The counting of ballots outside polling stations needs to be addressed."
Some interlocutors raised concerns about the misuse of state resources, the use of the pension scheme at the last minute, the forgiveness of fines. Some of our reporters have reported concerns about vote buying, or pressure on voters, including administrative employees who constitute a significant segment of the electorate.
"Concerns are raised about some elements of electoral reform. There is room to increase the transparency of the electoral process. Attention should be paid to taking measures to ensure that every vote has the same value throughout the country," the OSCE/ODIHR report assessed.
Regarding the media, the report highlights that a major problem that should be mentioned is the lack of equal conditions of competition, especially for smaller parties.
The OSCE/ODIHR report further emphasizes that the electoral legislation and its narrow interpretation by the administration did not prevent abuse, creating self-censorship.
"The two main parties dominated the journalists' coverage. There was also a lack of authority to monitor the online election campaign. The new inter-institutional mechanism to prevent electoral crimes is a welcome development, but persistence in stopping abusive practices is necessary."
There was disrespect for the proceedings, intimidation. These are the main points. Let me speak further about some other findings and conclusions. A day before the election date, fines were forgiven, the 2024 decision and other decisions close to the elections. The campaign focused on hostile and personal attacks, especially from the leaders of the two main parties in the country, not the debate of ideas,” the OSCE/ODIHR report states.
“Financimi jo transparent vazhdon të jetë aspekt shqetësues. Influencimi i pronarëve a politikanëve në linjën editoriale të medias, refuzimi i liderëve politikë për të pasur një debat ballë për ballë, dhe reshtimi i një numri të madh organesh mediatike politikisht kufizon mundësinë e qytetarëve për informacione objektive.
Qytetarët nuk kanë mundësi të bëjnë zgjedhje të informuara.
Gjatë ditës së zgjedhjeve ekipet tona thanë se disa nga QV ishin shumë të vogla e nuk ofronin akses të pavarur për njerëzit me aftësi të kufizuar.
Prania e disa personave në afërsi të QV ishte diçka që u raportua, roli i tyre ishte shumë i vështirë për tu identifikuar. i bëjmë thirrje autoriteteve të marrin masa.
Ata që janë të sëmurë nuk kanë mundësi të votojnë. Ne bëjmë thirrje që të zgjidhet në procesin e ardhshëm.
Kuotat 30 % e grave u tejkalua dhe ne e mirëpresim”, thuhet në raport.
Një pikë që vlerësohet në raport është marrëveshja mes KQZ, SPAK dhe Prokurorisë së Përgjithshme që ofroi mundësi më të mira për hetimin e procedimin e krimeve zgjedhore.
Një apel OSBE/ODIHR e kishte për qeverinë e re, që do të krijohet bazuar në rezultatin e zgjedhjeve të 11 majit.
“Ne presim që qeveria të konstituohet në vjeshtë në përputhje me dispozitat kushtetuese. Ne bëjmë thirrje që kjo qeveri të forcojë shtetin e së drejtës në frymë e gërmë e të vijojmë reformat themelore me konsensus kombëtar.
Shpresojmë që Parlamenti i ri të miratoj legjislacion të ri dhe rekomandimet e OSBE/ ODIHR.
Shpresojmë që gjuha e përdorur të ketë tona më të buta. PE do vijojë të ndjekë nga afër zhvillimet në Shqipëri.
Angazhimi i Shqipërisë për të ardhmen e BE-së është një element i radhë i konsensusit kombëtar, cilado nga 2 partitë kryesore të dalë fitimtare në këto zgjedhje do të duhet ta dëshmojë këtë.
Duhet të rrisim besimin në zhvillimin e zgjedhjeve”, thuhet në raport.
Lamberto Zannier, shefi i misionit të OSBE-ODHIR dha një mesazh për partitë politike.
"Mënyra se si ne operojmë është që ne nuk bëjmë një vlerësim të përgjithshëm në raport me standardet ndërkombëtare. Shohim aspekte të ndryshme të zgjedhjeve, si u zhvillua fushata, rolin e medias, ju do ta shihini që nuk është një situatë bardh e zi, ka disa hije, nuanca, ka fusha ku standardet janë më të larta, ka fusha që ka nevojë për përmirësim.
Kjo sa i përket standardeve. Këshilla për partitë politike, është kjo, që të angazhohen në mirëbesim, ajo çfarë unë shoh kur vi në Shqipëri, në momentin që flet në politikë ka një lloj polarizimi shumë të fortë. Është e rëndësishme që në një moment të distancohesh pak, të pranosh, pak edhe në media pashë mungesë debatesh mes kandidatëve, që në fund përkthehet në informacion të pamjaftueshëm për zgjedhësit. Kontribuon për një klimë më të mirë", tha Zannier.
Në vijim ai shtoi se vëzhguesit tanë afatgjatë patën mundësinë të shihin disa aktivitete zgjedhore në fillim të fushatës.
“Fushata përgjithësisht ishte e qetë por pati edhe sulme nga drejtuesit kryesorë të partive politike sidomos online dhe mjedisin politik, që tregon një politizim tejet të madh dhe mosbesim.
Një rol i rëndësishëm i vëzhguesve afatgjatë është dhe ndërveprimi me popullatën lokale.
Ne kemi dëgjuar vazhdimisht për presione ndaj administratës publike, për përdorim të nënpunësve shtetërore. Kjo u pa edhe nga vetë nënpunësit në shumë raste, duke përfshirë edhe në aktivitete të mëdha ku shpallën programe të mëdha edhe një ditë para zgjedhjeve, edhe falja e gjobave.
Këto i dhanë një avantazh të padrejtë partisë në pushtet duke çuar në kurse të pabarabartë garimin.
Ne kemi marrë disa shqetësime për disa shkelje. SPAK ngriti një task-forcë për hetimin e krimeve si dhe platformën online për raportime nga publiku”, theksoi Zannier.
Në vijim ai shtoi se pavarësisht ndryshimeve në sistem, rekomandimet e mëparshme të ODIHR mbeten të padresuara.
“Ende nuk ka pasur një reformë elektorale gjithëpërfshirëse. Ne pamë se përgatitjet për zgjedhjet efiçente përgjithësisht dhe të menaxhuara mirë. Patëm bashkëpunim të mirë me KQZ, administrata zgjedhore ishte transparente në përputhje përgjithësisht me afatet ligjore. Në ditën e zgjedhjeve kishte zgjedhës të pafamiljarizuar që s’e dinin se si të votonin në disa qendra votimi. Trajnimi i komisionerëve mund të ishte më eficent dhe efikas. Për votimin elektronik, në disa qendra tregojnë nevojën për përmirësimin e informimit të zgjedhësve për përdorimin e këtyre zgjedhjeve. Vëzhguesit tanë mundësi të shihnin disa aktivitete zgjedhore.
Fushata përgjithësisht ishte e qetë por pati vazhdimisht sulme mes drejtuesve kryesorë që reflektojnë mjedisin politik.
Rol të rëndësishëm është edhe ndërveprimi me popullatën lokale. Kemi dëgjuar vazhdimisht shqetësime për presion të nëpunësve dhe përdorim të burimeve që u pa edhe nga vëzhguesit në shumë raste apo falja e gjobave. Këto praktika i dhanë një avantazh të padrejtë partisë në pushtet duke çuar në kushte të pabarabarta garimi. Kemi marrë disa shqetësime për disa shkelje. SPAK ngriti një task forcë për hetimin e krimeve si edhe platformën online për raportimin nga publiku, kjo përfshin edhe mundësinë që prokurorët dhe hetuesit të bashkëpunojnë me autoritetet lokale. Fushata në rrjete sociale mbetet e parregulluar.
Pikëpamjet e amplifikuara në rrjete sociale ishin të dukshme dhe nuk pati autoritet për të manipuluar përmbajtjen politike online. Na u ankuan për mbylljen e TikTok para zgjedhjeve. Financimi i fushatës mbetet sfidë e rëndësishme, nga 2020 ka pasur ndryshime të kufizuara lidhur me rregullat e financimit të fushatës. Pozitive është që KQZ e shpërndau në kohë fondet publike”, u shpreh Zannier.
Meanwhile, Farah Karimi, Special Coordinator and Head of OSCE Short-Term Observers, said that “I think if you read the report you will see that in fact yes, we have mentioned, we have written about this pressure. Especially about the pressure on people in public administration. So it is something that we have addressed in our report. This is something that we mention as a negative side of what we have seen and what we have heard from our interlocutors. I think it is very important for me to emphasize this. This is something that we have also heard from our long-term observers. So I think yes. This is a very important point.
"Secondly, I want to say, I actually don't feel safe, let's say, talking about the police. The only thing I can say is that during the meetings we have had with the General Prosecutor's Office or with SPAK, they have mentioned several cases that were referred to them by the police. That's the only thing I can say. But this is the information we have."
Lini një Përgjigje