FLASH
Shkruar nga Pamfleti
SPAK shows the scheme of how corruption works
The Special Prosecution Office has uncovered a scheme to steal citizens' money from politics. In its annual report for the past year, a special chapter is dedicated to corruption. It is noted that it has become more sophisticated recently, with 'innovative' methods being used to obtain public money.
According to SPAK, the most common scheme is to set up commercial companies, which then receive public tenders. In short, officials award tenders to themselves. It also shows how they launder money.
" Investigations have shown the establishment of commercial companies that were used to irregularly benefit from public contracts by violating the law and procurement rules. This has brought monetary benefits that were then hidden through fictitious financial transactions and were appropriated by the owners of the company. In particular, it has been evidenced that a part of these funds was withdrawn from the banking system in the form of "cash", while another part was reinvested in commercial activities and in the purchase of real estate ," the report states.
SPAK-Corruption Report
The 2024 investigations show that corruption of high-ranking officials takes place in a complex terrain, through the manipulation of public procedures and the use of official positions for personal gain. The most evidenced criminal offenses include the exercise of illegal influence, violation of equality in tenders, forgery of documents, active and passive corruption, laundering of the proceeds of crime, abuse of office and forgery of seals, etc. The investigations have shown the establishment of commercial companies that have been used to improperly benefit from public contracts by violating the law and procurement rules. This has brought monetary benefits that have then been hidden through fictitious financial transactions and have been appropriated by the owners of the company. In particular, it has been evidenced that part of these funds has been withdrawn from the banking system in the form of "cash", while another part has been reinvested in commercial activities and in the purchase of real estate. This modus operandi points to a typology of corruption in a sophisticated form, where the creation of secret financial schemes and the use of intermediaries play a key role in avoiding detection by the authorities.
Some of the features observed in these corrupt schemes are:
Structuring the scheme and coordinating actors
• Skema përfshin bashkëpunimin mes aktorëve publikë dhe privatë, ku zyrtar publik manipulojnë procedurat ligjore, ndërsa subjektet private përfitojnë në mënyrë të paligjshme nga fondet publike. Ky bashkëpunim e bën korrupsionin të qëndrueshëm dhe të vështirë për t'u zbuluar. Shkelja e procedurave të prokurimit
• Një nga aspektet kryesore është përdorimi i tenderëve publikë si mjet për shpërndarjen e paligjshme të fondeve. Shkelja e barazisë në tendera krijon një avantazh artificial për subjekte të caktuara, duke ndikuar negativisht në konkurrencën e ndershme dhe cilësinë e projekteve publike. Përdorimi i ndërmjetësve dhe mbështetja institucionale
• Skema nuk funksionon vetëm si një akt individual i korrupsionit, por mbështetet nga një rrjet i sofistikuar, i cili përfshin ndërmjetës financiarë dhe kompani të lidhura. Ky mekanizëm vështirëson identifikimin e përfituesve të fundit dhe pengon ndjekjen penale efektive.
Analiza e të dhënave
Treguesit e vitit 2024 tregojnë një tendencë në rritje të luftë kundër korrupsionit të funksionarëve publik. Këto të dhëna tregojnë se nga totali i çështjeve nën hetim, vetëm 5.88% janë kërkuar të pushohen, 12.35% janë transferuar në prokuroritë e juridiksionit të përgjithshëm, , 0.98% janë pezulluar, ndërsa 67.45% e çështjeve mbeten pjesë e hetimit për vitin 2025. Nga ana tjetër, numri i personave të dërguar në gjykatë përbën rreth 35.2% të totalit të individëve nën hetim.
Vihet re një tendencë për sofistikimin e skemave korruptive të abuzimit me fondet publike në nivel qendror dhe lokal. Disa nga veçoritë e këtyre skemave janë:
Krijimi i subjekteve tregtare fiktive. Krijohen shoqëri tregtare fiktive të cilat ngrihen dhe kontrollohen nga zyrtarët publik me qëllim të përfitimit të fondeve publike, në shkelje të ligjit duke manipuluar dhe kontrolluar të gjithë procesin e tenderimit qoftë nga ana e institucioneve publike në nivel qendror ose lokal, por qoftë edhe të subjektit tregtar që aplikon për këto fonde.
Roli i ortakëve të fshehtë: Ortakët de facto të shoqërive tregtare të cilat aplikojnë për fondet publike, fshihen dhe nuk dalin në pah por përdorin persona të tjerë si ortakë fiktivë, de jure në dokumentacionin e shoqërisë.
Manipulimi i procedurave të prokurimit: Zyrtarët publikë shkelin rregullat e prokurimit publik për të favorizuar subjektin tregtar i cili është paracaktuar për ta fituar tenderin publik. Ky manipulim përfshin:
• Pjesëmarrjen dhe shpalljen fituese të subjektit në disa procedura prokurimi të realizuara nga autoriteti kontraktor publik.
•Caktimin e anëtarëve të komisioneve të vlerësimit të ofertave, duke përfshirë edhe njëri- tjetrin, për të siguruar që oferta e subjektit tregtar të paracaktuar të shpallet fituese.
• Nënshkrimin e kontratave të sipërmarrjes në mënyrë të paligjshme, duke përfshirë kontroll të plotë mbi procedurat e prokurimit.
Favorizimi në nivele të ndryshme: Subjekti tregtar i paracaktuar merr pjesë në disa tendera duke u shpallur fitues edhe në procedura të tjera të prokurimit të zhvilluara nga institucioni publik përkatës dhe/ose autoritete të tjera në varësi të saj, duke favorizuar subjektin privat të paracaktuar në mënyrë të parregullt ku:
• Zyrtarët publik që marrin pjesë në këto procedura prokurimi, ndihmojnë në shpalljen fitues të subjektit tregtar të paracaktuar, duke manipuluar vlerësimet dhe duke i krijuar avantazhe të padrejta.
• Këto favorizime realizohen në shkelje të rregullave të prokurimit publik, përfshirë shpalljen fituese të kompanisë në mënyrë të parregullt, duke i dhënë kështu një mundësi të padrejtë këtij subjekti për të fituar kontrata publike.
Konflikti i interesit: Një tjetër aspekt i skemës korruptive është bashkëpunimi i drejtpërdrejtë midis zyrtarëve të autoriteteve kontraktore dhe përfaqësuesve të subjektit tregtar të paracaktuar. Vlerësimi i ofertave manipulohet, pasi realizohet me ndihmën apo ndikimin e subjektit tregtar të paracaktuar. Ky është një tregues i qartë i konfliktit të interesit dhe i përdorimit të institucioneve publike për qëllime private.
Pastrimi i parave
Nga hetimi i veprave penale në kuadër të korrupsionit janë evidentuar disa tipologji të pastrimit të parave si më poshtë:
Pastrimi i parave nëpërmjet kalimit indirekt të fondeve publike:
• Në këtë tipologji, zyrtari publik përdor pozitat e tij drejtuese për të favorizuar një shoqëri tregtare, me qëllim përfitimin e fondeve publike të institucionit që ai drejton. Pas përfitimit të paligjshëm, të ardhurat kalojnë një subjekt privat përfitues tek një tjetër subjekt privat, i cili ka lidhje indirekte me zyrtarin publik. Këto fonde më pas investohen në pasuri të paluajtshme.
Pagimi për punime fiktive dhe investimi në pasuri të paluajtshme:
• Shoqëritë tregtare të ngritura qëllimisht për të përfituar në mënyrë të paligjshme fondet publike, kontrollohen nga zyrtarët publike. Fondet publike, nëpërmjet skemave të pagesave për punime fiktive, nxirren më pas nga sistemi bankar në formën e parave "cash" . Një pjesë tjetër e parave ri-investohet në aktivitetet tregtare të shoqërisë ose në pasuri të paluajtshme, duke e bërë më të vështirë identifikimin e origjinës së paligjshme të parave.
Falsifikimi i dokumenteve:
• Individë të lidhur me skemën korruptive, përdorin dokumente të falsifikuara për të regjistruar pasuritë e fituara në mënyrë të paligjshme me ndihmën e zyrtarit publik. Pasuria transferohet më pas në pronësi të një përfituesi tjetër. Ky i fundit e shet/tjetërson, duke e fshehur kështu lidhjen direkte midis zyrtarit publik dhe përfitimit të parregullt por dhe duke legalizuar produktet e veprës penale.
Pastrimi i parave përmes kontratave dhe investimeve:
• In these cases, political influence is used to draft laws and make decisions to favor certain commercial companies/private entities to benefit from public property and funds in violation of the law. These commercial companies have then made payments for the interests of public officials or have given them real estate at prices that are below market value. All of these actions are carried out to hide corrupt actions and launder the proceeds of criminal offenses through various transactions that hide their origin. /Pamphlet
Lini një Përgjigje