FLASH
Shkruar nga Janusz Bugajski
To prevent a spiral of regional violence, a clear message must be sent from Washington that it supports the aspirations of the Serbian people and will fully protect the integrity of Serbia's neighbors.
Vučić possesses several tools to provoke conflicts within Kosovo, Montenegro and Bosnia-Herzegovina and to mobilize the public against perceived foreign enemies. The latest violence by organized gangs against Kosovo police and NATO troops in northern Kosovo could be a harbinger of a wider conflict created by Belgrade if Vucic receives a weak response from Washington.
The massive demonstrations in Belgrade and the fearful reactions of the Vučić government indicate that Serbia may be on the verge of a political revolution. After years of checking regime tightening, massive official corruption and constant media hate speech, the Serbian public is finally waking up from its stupor. However, the results of the peaceful public revolt remain uncertain and could precipitate violence both in Serbia and in the wider region.
Undemocratic regimes are inherently unstable. Quasi-authoritarian regimes have proven to be the most fragile, as we have begun to witness in Serbia.
Truly pluralistic democracies can rotate parties and leaders, while fully authoritarian or totalitarian systems can suppress all dissent, at least for a long period of time, as we see in Russia and Belarus. But the semi-authoritarian system that still allows rival parties and civil society to function is more vulnerable to uprisings as we saw in Ukraine before the democratic reform in 2014.
Mass protests in Serbia against the Vucic regime reveal a deep undercurrent of opposition to state policies that are blocking the country's progress. But instead of addressing the core problems, the government is producing scapegoats for the current unrest. The citizens of Serbia have a historic opportunity to organize a democratic revolution by holding elections, but the voting must be completely free and fair, with equal access for all parties to the media and extensive international monitoring. Furthermore, the rallies must evolve from mere expressions of anti-government grievances into a concrete political program under a coherent national leadership. They must also avoid being hijacked by ultra-nationalists.
Skenari aktual ose mund të mbetet paqësor ose të kthehet i dhunshëm, në varësi të faktit nëse Vuçiç është i gatshëm të sakrifikojë njerëzit për pushtet. Në një revolucion demokratik paqësor, vrulli publik për dorëheqjen e regjimit intensifikohet, numri i mbështetësve rritet në mbarë vendin, forcat e sigurisë nuk janë të gatshme të sulmojnë civilët e paarmatosur dhe qeveria tërhiqet dhe bën thirrje për zgjedhje. Transformime të tilla janë quajtur "revolucione me ngjyra" për shkak të simboleve shumëngjyrëshe të përdorura nga protestuesit. Më saktë, ato duhet të portretizohen si revolucione demokratike kundër intensifikimit të autoritarizmit dhe manipulimit elektoral. Ato fillojnë pa ndryshim në mënyrë spontane ndërsa grupet qytetare dhe lëvizjet politike luajnë një rol në rritje në kanalizimin e ankesave publike kundër një regjimi të diskredituar.
Rezultati përfundimtar i revolucioneve të tilla mund të gërryhet apo edhe të përmbyset me kalimin e kohës, por ato japin shpresë se sektorë më të gjerë të shoqërisë mund të kenë një zë në procesin politik. Serbia përjetoi një kryengritje të tillë popullore gjatë "revolucionit të buldozerit" që zëvendësoi Millosheviçin në tetor 2000. Rezultatet dështuan gjatë dekadës së ardhshme njësoj si revolucioni portokalli i Ukrainës në 2004. Megjithatë, kryengritja e Majdanit e Ukrainës në fillim të 2014 rrëzoi një qeveri gjithnjë e më të korruptuar dhe abuzive dhe çoi në zgjedhje të ndershme presidenciale dhe parlamentare. Ai ofroi sigurimin e sundimit të ligjit, kontrolleve dhe balancave institucionale dhe komponentëve të tjerë të një sistemi demokratik. Serbia tani përballet me një mundësi të ngjashme.
Qeveria mund të përpiqet të shterojë dhe të shpërndajë protestat, por nëse ato zgjerohen me kërkesa konkrete politike, mund të ndodhë edhe një skenar i dhunshëm. Kjo bëhet më e mundshme nëse regjimi refuzon të përgatitet për zgjedhje konkurruese dhe ruan mbështetjen e aparatit të sigurisë dhe policisë. Revolta fillimisht paqësore e Ukrainës në shkurt 2014 u përball me dhunën shtetërore dhe mbi njëqind protestues u vranë nga forcat e sigurisë. Vuçiç tani po përpiqet me dëshpërim të provojë se ai është ende popullor duke organizuar mitingjet e tij masive në një kopje të kohës komuniste kur punëtorët nuk kishin zgjidhje tjetër veçse të merrnin pjesë. Ai gjithashtu po nxit armiqësi dhe po përpiqet të diskreditojë opozitën demokratike duke pretenduar se "shërbimet e huaja të inteligjencës" qëndrojnë pas protestave.
Mitingjet e Vuçiçit mund të bëhen të ngjashme me ato të Millosheviçit në fillim të viteve 1990, ku fjalimet e zemëruara nxitën ndarjet etnike që kontribuan në rënien e dhunshme të Jugosllavisë dhe vrasjet masive të civilëve.
Në plejadën aktuale rajonale, Vuçiç posedon disa mjete për të provokuar konflikte brenda Kosovës, Malit të Zi dhe Bosnje-Hercegovinës dhe për të mobilizuar publikun kundër armiqve të huaj të pretenduar. Dhuna e fundit nga bandat e organizuara kundër policisë së Kosovës dhe trupave të NATO-s në veri të Kosovës mund të jetë një pararojë për një konflikt më të gjerë të krijuar nga Beogradi nëse Vuçiç merr një përgjigje të dobët nga Uashingtoni.
Moska gjithashtu do të luante një rol në krizën që po shpaloset. Për zyrtarët rusë revolucionet popullore janë fenomen negativ i imponuar nga shërbimet speciale amerikane. Dhe nëse rezultatet kërcënojnë të kulmojnë me reformat demokratike dhe integrimin perëndimor, atëherë kryengritja paqësore duhet të shuhet në mënyrë që Kremlini të mos humbasë një aleat tjetër. Çdo qeveri që është miqësore me Rusinë, por sfidohet nga opozita e përhapur publike, përshkruhet automatikisht si viktimë e "Perëndimit kolektiv" dhe duhet të ndihmohet për t'u kapur në pushtet.
Ndryshe nga Ukraina, Serbia nuk përballet me një ndërhyrje të mundshme ushtarake ruse për të shtypur demokratizimin dhe integrimin evropian. Megjithatë, shërbimet ruse dhe përfaqësuesit e tyre lokalë, duke përfshirë grupe të ndryshme radikale nacionaliste, mund të organizojnë provokime për të destabilizuar vendin. Kaosi i brendshëm në Serbi dhe konfliktet e armatosura në Kosovë, Bosnjë dhe Mal të Zi do të ishin zgjidhja e dytë më e mirë për Kremlinin nëse një regjim miqësor në Beograd rrezikohet të zëvendësohet. Do të ndihmonte gjithashtu në largimin e vëmendjes nga lufta e dështuar në Ukrainë dhe përshkallëzimi i trazirave të brendshme në vetë Rusinë.
To prevent a spiral of regional violence, a clear message must be sent from Washington that it supports the aspirations of the Serbian people and will fully protect the integrity of Serbia's neighbors. Strong international support for fair elections in Serbia could help secure a pro-Western government that will sever Belgrade's corrupt ties to Moscow and revoke any expansionist regional ambitions.
Without a successful democratic revolution in Serbia, the Balkans will face the prospect of escalation that can no longer be de-escalated./ Taken from Istraga.ba
Lini një Përgjigje