FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Dosjet hetimore në Ekuador dhe komunikimet e dekriptuara nga platforma SkyECC hedhin dritë mbi funksionimin e një organizate të dyshuar trafiku droge që vepronte nga Amerika Latine drejt Europës, me lidhje në porte, polici dhe kompani eksporti...
“Shiko zotëri, partneri yt më tha se do t’i dërgonte paratë dje, pastaj më tha sot”, i shkruan Dritan Gjika një partneri biznesi në një bisedë të tensionuar lidhur me shitjen e “mallit” të transportuar me kontejner nga Ekuadori drejt Spanjës.
Kur bashkëbiseduesi i kërkon të “qetësohet” dhe të mos tregojë “mosbesim”, Gjika reagon menjëherë.
“Nuk është mosbesim, është respekt!… Gjithçka mbërriti mirë, çmimi u ra dakord bashkë dhe të pëlqeu. Nuk kam pse të pres derisa ai ta shesë ngadalë atje që të paguhem!”
Më pas ai shton: “Është thjesht biznes dhe na duhet shpejtësi.”
Ky shkëmbim nuk ndodhi në restorantet apo zyrat luksoze të qytetit portual Guayaquil në Ekuador, ku Gjika dhe bashkëpunëtorët e tij thuhet se zhvillonin takime. Biseda u zhvillua përmes platformës së enkriptuar SkyECC, një aplikacion komunikimi i përdorur gjerësisht nga rrjete kriminale në mbarë botën deri në vitin 2021, kur autoritetet europiane arritën ta dekriptonin sistemin.
Pas çmontimit të platformës, komunikimet e SkyECC u shpërndanë tek autoritetet në disa shtete, përfshirë Ekuadorin, ku Dritan Gjika me origjinë shqiptare, kërkohet për akuza që lidhen me krimin e organizuar dhe pastrimin e parave.
Rrjeti ndërkombëtar OCCRP siguroi qindra faqe me komunikime të Gjikës në SkyECC, të cilat prokurorët ekuadorianë i kanë përfshirë si prova në çështjen penale kundër tij dhe anëtarëve të dyshuar të organizatës.
Mesazhet, që mbulojnë periudhën nga maji 2020 deri në mars 2021, ofrojnë një pasqyrë të detajuar mbi funksionimin e përditshëm të një organizate të fuqishme të trafikut të kokainës, e ndërtuar sipas një strukture të ngjashme me korporatat ndërkombëtare dhe të përqendruar tek fitimi.
Komunikimet zbulojnë gjithashtu nivelin e depërtimit të grupit në portet dhe strukturat policore të Ekuadorit, një vend që vitet e fundit është shndërruar në një nga korridoret kryesore të trafikut të kokainës drejt Europës.
Sipas autoriteteve ekuadoriane, të paktën 17 persona të akuzuar për pjesëmarrje ose ndihmë ndaj organizatës kriminale janë dënuar, ndërsa 15 prej tyre presin vendimet e apelimit. Katër persona të tjerë janë shpallur fajtorë për pastrim parash, përmes transfertave që sipas hetimeve kalojnë vlerën e 43 milionë dollarëve gjatë periudhës 2015-2023.
Megjithatë, Gjika, të cilin prokurorët e konsiderojnë drejtuesin kryesor të rrjetit dhe një nga personat më të kërkuar në Ekuador, arriti të largohej nga vendi pa u zbuluar. Ai u arrestua më pas në Abu Dhabi në maj të vitit 2025 dhe aktualisht pret ekstradimin drejt Ekuadorit, ku ndaj tij ekziston urdhër gjykate për t’u paraqitur në proces.
Avokatët e tij nuk iu përgjigjën kërkesave për koment, por gjatë një seance paraprake në Ekuador argumentuan se nuk ekzistojnë prova të mjaftueshme që klienti i tyre të ketë kryer vepra penale dhe vunë në dyshim ligjshmërinë e përdorimit të komunikimeve të SkyECC si prova.
Sipas bisedave të interceptuara, Gjika ishte i përfshirë drejtpërdrejt pothuajse në çdo hallkë të operacionit: nga rekrutimi i shoferëve dhe koordinimi i transportit, deri tek menaxhimi i pagesave dhe llogaritja e borxheve të papaguara.
Ai paraqitet si një figurë që vlerësonte besueshmërinë dhe disiplinën, ndërsa bashkëpunëtorët e tij duket se shfaqnin besnikëri të lartë ndaj tij.
“Do të vij me ty kudo që të më thuash vëlla… edhe me sy mbyllur”, i shkruan një prej kontakteve të tij në dhjetor 2020, pasi Gjika i kishte thënë se kishte “shumë punë” për t’i ofruar.
Megjithëse vinte nga një vend mijëra kilometra larg Amerikës Latine, Gjika duket se kishte fituar njohuri të avancuara të spanjishtes së përdorur në rrugë dhe zhargonit kriminal lokal, duke përdorur në biseda shprehje të zakonshme kolumbiane dhe ekuadoriane, si dhe kode të fshehta për trafikun e drogës.
Për të deshifruar komunikimet, gazetarët krahasuan përmbajtjen e mesazheve me mijëra faqe dosjesh gjyqësore, raporte policore dhe dëshmi të përfshira në hetimet ekuadoriane. Ata konsultuan gjithashtu ekspertë për të interpretuar terminologjinë e përdorur nga grupi.
Sipas hetimeve, termi “kuti” përdorej për të përshkruar një kontejner transporti që mund të “mbushej” me drogë, ndërsa termi “të shëmtuarit” përdorej si kod për policinë.
Në një nga bisedat më të drejtpërdrejta, një partner i Gjikës e përshkruan hapur aktivitetin e tyre si “traqueteando”, një term i përdorur gjerësisht në Amerikën Latine për trafikun e drogës.
“Të them të drejtën ne po bëjmë trafik droge, nuk po shesim vezë me shumicë duke kërkuar ulje çmimesh”, shkruan ai në një mesazh të 31 gushtit 2020.
Sot 49 vjeç, Gjika mbërriti për herë të parë në Ekuador në vitin 2009 me vizë të përkohshme, duke iu bashkuar një vale shtetasish nga Ballkani që në vitet e fundit janë zhvendosur pranë burimit të trafikut të kokainës.
Edhe pse Ekuadori nuk prodhon kokainë, vendi është shndërruar në një qendër kryesore eksporti për narkotikët drejt Europës dhe tregjeve të tjera ndërkombëtare. Grupet kriminale shqiptare, meksikane dhe kolumbiane kanë shfrytëzuar tregtinë intensive detare të produkteve si bananet, të cilat transportohen me shpejtësi përmes porteve dhe krijojnë mundësi ideale për fshehjen e drogës në kontejnerë.
Sipas studiuesit Renato Rivera nga organizata GI-TOC, trafikantët shqiptarë sollën në Ekuador një kulturë kriminale të orientuar më shumë drejt fitimit ekonomik sesa luftës për kontroll territorial.
“Këta njerëz nuk ‘martohen’ me grupet kriminale lokale. Ata nuk krijojnë aleanca strategjike të qëndrueshme. Është një model biznesi i bazuar tek mundësitë e tregut”, tha Rivera.
Sipas autoriteteve ekuadoriane, organizata e drejtuar nga Gjika kishte strukturë piramidale, me shqiptarin në krye dhe një nivel drejtuesish të lartë poshtë tij. Mes tyre përmendet edhe shtetasi argjentino-italian Mario Sánchez Rinaldi, i konsideruar si krahu i djathtë i Gjikës.
Në shkurt 2024, Sánchez Rinaldi u arrestua në Spanjë, ku rreth 70 persona dhe kompani të lidhura me rrjetin mbeten ende nën hetim.
Për të realizuar dërgesat ndërkontinentale të kokainës, grupi dyshohet se përdorte kompani legale eksporti në Ekuador si mbulesë për trafikun e drogës. Fitimet pastroheshin më pas përmes këtyre bizneseve dhe investimeve në pasuri të paluajtshme.
Mesazhet e SkyECC tregojnë në detaje mënyrën sesi funksiononte kjo “multinacionale” e kokainës: nga kontratat mujore me furnitorët dhe organizimi i transportit, deri tek pikat ku tërhiqeshin shumat e mëdha të parave në qytete të ndryshme të botës.
Sipas prokurorëve, rrjeti siguronte kokainën kryesisht nga laboratorët në Kolumbi. Në komunikime, Gjika negocionte kontrata për furnizime prej disa tonësh në muaj — sasi jashtëzakonisht të mëdha për kohën, kur sekuestrimet në Ekuador rrallë kalonin një ton.
“Miku im, kushëriri më tha se ke mall të mirë”, i shkruan ai një furnitori të dyshuar në janar 2021.
Furnitori i përgjigjet se menaxhonte dy “kuzhina”, term i përdorur për laboratorët ku përpunohet kokaina, dhe i kërkon shqiptarit t’i besojë.
Në një tjetër bisedë, Gjika flet për një kontratë minimale prej “6 T”, referencë që hetuesit besojnë se lidhet me gjashtë tonë kokainë.
Një ditë më pas, pesë persona u arrestuan në provincën Los Ríos me gjysmë toni kokainë të fshehur në një kamion mallrash.
Pas operacionit të dështuar, Gjika shfaq dyshime mbi mënyrën si ishte menaxhuar transporti dhe kërkon të kuptojë çfarë kishte shkuar keq. Ai pyet veçanërisht për një person të cilit i referohen si “shoferi i taksisë”, që nuk ishte arrestuar.
Më tej, bisedat tregojnë se grupi nisi të shqetësohej për sigurinë e platformës SkyECC dhe filloi të përdorte pajisje të tjera të enkriptuara si BC1.
Për transportimin e kokainës drejt Europës, organizata dyshohet se kishte siguruar kontroll mbi një pjesë të konsiderueshme të zinxhirit logjistik të tregtisë së jashtme në Ekuador.
Hetuesit dokumentuan të paktën 11 dërgesa droge nga porti i Guayaquil drejt terminaleve europiane gjatë viteve 2020-2021.
Sipas prokurorëve, grupi kishte informatorë brenda porteve ekuadoriane dhe akses në informacione konfidenciale nga sistemet kompjuterike të terminaleve.
“Nuk ka problem, pavarësisht portit, do ta nxjerrim mallin”, shkruan Gjika në një bisedë ku diskutohet rruga e transportit.
“Në port mbaj unë gjithë përgjegjësinë”, shton ai më vonë, duke paralajmëruar megjithatë se operacioni mund të rrezikohej në rast rrjedhjeje informacioni ose ndërhyrjeje policore.
Një nga metodat e përdorura ishte ajo që policia e quan “blind hook”, ku droga vendosej pas ngarkesave legale në kontejnerë pa modifikime të mëdha.
Në biseda të tjera përmenden metoda më të sofistikuara, përfshirë modifikimin e strukturës së kontejnerëve me saldim dhe bojë, për të shmangur zbulimin nga skanerët portualë.
“Skaneri nuk e kap, është e konfirmuar”, shkruan Gjika në një komunikim të shtatorit 2020.
Mesazhet tregojnë gjithashtu përdorimin e metodës “company to company”, ku trafikantët kontrollonin si kompanitë eksportuese në Amerikën Latine, ashtu edhe importuesit në Europë, duke minimizuar rrezikun e ndërhyrjeve.
Sipas dokumenteve gjyqësore dhe regjistrit tregtar të Ekuadorit, Gjika dhe persona të lidhur me organizatën zotëronin ose administronin më shumë se 30 kompani në vend, disa prej të cilave eksportonin banane.
Spanja shfaqet si një nga nyjet kryesore logjistike të rrjetit. Autoritetet spanjolle pretendojnë se Sánchez Rinaldi menaxhonte një grup të fuqishëm kompanish import-eksporti në Costa del Sol, të përdorura për të lehtësuar trafikun e kokainës drejt Europës.
Kur droga mbërrinte në Europë, komunikimet tregojnë se Gjika negocionte çmimet, cilësinë dhe shpërndarjen e saj në tregje si Spanja dhe Holanda.
“Ke mall atje lart? Në Spanjë nuk ka asgjë”, i shkruan një kontakt në korrik 2020.
Bisedat përfshijnë gjithashtu mënyrat e transferimit të shumave të mëdha të parave përmes rrjeteve informale të shpërndarjes së cash-it në qytete si Cali, Madridi, Brukseli dhe Birminghami.
Në Barcelonë, autoritetet spanjolle sekuestruan një milion euro të fshehura në një automjet, të lidhura sipas hetimeve me rrjetin.
Në një tjetër komunikim, Gjika diskuton transferta në pesos kolumbiane me vlerë rreth 2.3 milionë dollarë.
Në biseda përmenden shpesh edhe “token”-ët — kode numerike të përdorura si fjalëkalime për tërheqjen e parave në rrjetet ilegale të shpërndarjes.
Ndërkohë, përdorimi i SkyECC nisi të shihej si i pasigurt që në fund të vitit 2020.
“Po ndryshojmë gjithçka, sepse shumë njerëz thonë se Sky nuk është më i besueshëm”, shkruante Gjika në një mesazh ku këshillonte blerjen e pajisjeve BC1.
Megjithatë, grupi vazhdoi ta përdorte platformën edhe për disa muaj, deri në mars 2021 — periudhë që përfundimisht çoi në zbërthimin e rrjetit nga autoritetet ndërkombëtare. /Përshtati “Pamfleti” nga “OCCRP”
Lini një Përgjigje