FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Shqipëria, i vetmi vend në Evropë që godet median online me 20% TVSH...
Shqipëria renditet prej vitesh ndër vendet më problematike për lirinë e medias dhe kjo nuk vjen nga ndonjë mangësi teknike, por nga një arkitekturë e plotë kontrolli politik dhe ekonomik.
Në vend që media të funksionojë si mekanizëm llogaridhënieje, ajo është kthyer në segment të pushtetit, të oligarkisë dhe të interesave të përbashkëta. Shqipëria është sot i vetmi vend në Evropë ku media online tatohet me 20 për qind TVSH, një barrë e rëndë dhe e pashpjegueshme që dëmton vetëm median e pavarur që nuk ka financim politik. Kjo taksë nuk ekziston askund në kontinent dhe është provë e qartë që shteti e sheh median si subjekt për t’u kontrolluar, jo si institucion që duhet të garantojë demokracinë.
Në Shqipëri, pronarët e mediave janë njëkohësisht përfitues të tenderave, lejeve të ndërtimit, koncesioneve dhe projekteve publike. Kjo e bën median extension të biznesit dhe pushtetit, jo të publikut.
Reklamat shtetërore shpërndahen vetëm tek mediat miqësore, ndërsa mediat kritike lihen pa burime, duke krijuar një varësi sistemike që shkatërron pavarësinë editoriale. Media e varur nuk pyet, nuk heton dhe nuk sfidon, sepse kërcënon të ardhurat e pronarit.
Gazetarët përballen çdo ditë me presion, autocensurë dhe rrezik real sigurie. Kërcënimet fizike dhe ekonomike janë të dokumentuara, ndërsa institucionet nuk mbrojnë askënd.
Policia dhe prokuroria shpesh nuk reagojnë dhe kjo i çon redaksitë drejt heshtjes, sidomos kur prek politikanë, oligarkë apo krimin e organizuar. Në këtë atmosferë, çdo përpjekje për gazetari cilësore bllokohet nga frika dhe mungesa e mbështetjes.
Problemi përkeqësohet edhe më shumë nga fakti se tregu i reklamave dominohet nga kompani të lidhura me politikën. Ky treg nuk shpërblen cilësinë, por servilizmin. Nëse një media përplas interesat e reklamuesit të madh, financimi humbet dhe pavarësia bie. Edhe kur media ka vullnet për të qenë e lirë, nuk ka instrumente të mjaftueshme për ta mbajtur këtë liri.
Në një vend ku media tatohet dhe propaganda subvencionohet, ku gazetarët paguhen pak dhe nuk mbrohen, ku redaksitë nuk kanë resurse dhe pronarët kanë interesa të drejtpërdrejta politike, nuk ka si të ekzistojë liria e vërtetë e shtypit. Shqipëria nuk është prapa Evropës nga mungesa e talentit, por nga mungesa e vullnetit institucional për të mbrojtur lirinë e fjalës.
Liria e medias në Shqipëri nuk është e dobët për shkak se vendi ka pak media. Përkundrazi, vendi ka shumë media, por shumë pak të lira. Problemi nuk është mungesa e zërave, por mungesa e zërave që mund të flasin pa frikë. Në një realitet ku pushteti, biznesi dhe krimi funksionojnë si një sistem i vetëm, media që mbetet jashtë këtij sistemi përjashtohet, tatohet, izolohet dhe shtypet.
Shteti që i vendos 20 për qind TVSH medias online dhe ndërkohë shpërndan miliona në propagandë, nuk synon llogaridhënie. Synon kontroll. Dhe kontrolli është kundërshtari kryesor i lirisë së fjalës./Pamfleti
Albanian Media is the dirtiest media in the World.