FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ndërsa udhëheqësit e Evropës diskutojnë përsëri për trajtimin e varësisë amerikane nga teknologjia, ata që janë të përfshirë në projektin për të ndërtuar një “cloud” evropian, paralajmërojnë kundër përsëritjes së gabimeve të së kaluarës...
Një përpjekje e madhe pesëvjeçare për të ndërtuar një bazë teknologjike për Evropën pa ndikimin e SHBA-së dështoi mes strategjive kombëtare kontradiktore dhe lobimit të fuqishëm të korporatave.
Ndërsa udhëheqësit e Evropës diskutojnë përsëri për trajtimin e varësisë amerikane nga teknologjia, ata që janë të përfshirë në projektin për të ndërtuar një “cloud” evropian, paralajmërojnë kundër përsëritjes së gabimeve të së kaluarës.
Iniciativa Gaia-X ishte “një dështim shkatërrues, një humbje kolosale kohe, me fjalë të tjera, një katastrofë industriale”, tha Yann Lechelle, një ish-drejtor ekzekutiv i kampionit francez të cloud-it Scaleway dhe një nga anëtarët themelues të iniciativës i cili dha dorëheqjen i zhgënjyer në vitin 2021.
Projekti i udhëhequr nga industria lindi në vitin 2019 nga një përpjekje franko-gjermane për të krijuar një “politikë industriale evropiane të përshtatshme për shekullin e 21-të”, një thirrje që bashkoi kompanitë gjermane dhe franceze me mbështetjen e lartë politike për të krijuar një infrastrukturë të dhënash. Qëllimi përfundimtar i Gaia-X, i emëruar sipas perëndeshës greke të Tokës, ishte të vendoste sovranitetin e të dhënave në Evropë dhe të kundërshtonte tendencat monopoliste.
Ndërsa momentumi politik lëkundet përsëri pas sovranitetit dixhital, udhëheqësit do të mblidhen në Berlin të martën për të folur se si të bëhen më pak të varur nga teknologjia në pronësi të huaj. POLITICO foli me zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë të Gaia-X, si në publik ashtu edhe jashtë tij, rreth mësimeve që nxorrën, të cilat mund të jenë të vlefshme.
Këto biseda nxorën në dritë një iniciativë që dështoi të ndihmonte ekosistemin dixhital të Evropës të zërë rrënjë, sepse ishte i mbingarkuar nga politika, burokracia dhe ndërhyrja pikërisht e titanëve të teknologjisë amerikane dhe kineze që duhej të sfidonte. Pavarësisht një tregu në rritje të shpejtë për shërbimet e cloud computing që mbështesin internetin, pjesa globale e ofruesve evropianë të cloud ka vazhduar të bjerë, e lënë pas dominimin e Amazon, Microsoft dhe Google. Një nga historitë fillestare të suksesit të Gaia-X, e quajtur Agdatahub, e cila u reklamua si një triumf për të dhënat bujqësore, falimentoi vitin e kaluar.
Përçarjet franko-gjermane
Mospërputhja midis kompanive themeluese në misionin e Gaia-X u bë e dukshme që në fillim, në përputhje me divergjencën tradicionale në Paris dhe Berlin mbi sovranitetin teknologjik.
Në Paris, sovraniteti kishte të bënte me mbështetjen e kampionëve vendas dhe ndërprerjen e varësisë nga SHBA-ja, ndërsa Berlini u përqendrua në mbrojtjen e Evropës pa ndërprerë lidhjet e rëndësishme tregtare.
“Ndikimi i ngjarjeve politike brenda shoqatës ishte i dukshëm. Ndonjëherë ato përplaseshin”, tha ish-drejtori ekzekutiv i saj, Francesco Bonfiglio, duke përshkruar se si kjo e vuri përballë një Francë “historikisht më proteksioniste” kundër një Gjermanie “të luhatshme”.
Ai tha se të gjithë e “interpretonin” Gaia-X sipas dëshirës. Ish-CEO përshkroi se si kjo divergjencë në pritje dhe mungesa e një përkufizimi “të qartë ose të përbashkët” të sovranitetit, e bënë detyrën e tij jashtëzakonisht të vështirë.
“Franca e shndërroi atë në një çështje shumë politike, ndërsa gjermanët e trajtuan më shumë si një çështje teknike”, tha një tjetër anëtar themelues i Gaia-X, i cili është ende pjesë e iniciativës dhe iu dha anonimiteti për të folur sinqerisht.
Interesat ishin në kundërshtim që nga dita e parë, kujtoi anëtari themelues Lechelle, gjë që ishte pjesë e arsyes pse iniciativa nuk do ta realizonte kurrë fantazinë e një Airbus-i evropian të reve.
Gjermanët u pajtuan me idenë për të krijuar sovranitet të të dhënave, duke mbrojtur të dhënat e qytetarëve dhe industrive të tyre nga përgjimi dhe kontrolli ligjor i huaj, tha ai, duke shtuar: “Sado që të jenë atlantikë, ata ishin plotësisht dakord me idenë e varësisë nga Microsoft.”
Ndërkohë, francezët nxitën një vizion më egoist, duke shpresuar ta shihnin Evropën të bëhej e pavarur, nga infrastruktura deri te softueri.
Kështu erdhi në jetë misioni për të krijuar një “infrastrukturë të federuar cloud”. Por ky kompleksitet tronditës shpejt do të shndërrohej në një rrëmujë të pakontrollueshme.
Drejtori aktual ekzekutiv Ulrich Ahle, i cili u bashkua në vitin 2023, kundërshtoi, duke thënë se Gaia-X është larg të qenit një "dështim". Ai tha se ajo e ka bashkuar industrinë rreth rezultateve të prekshme, të tilla si hapësirat e të dhënave të federuara dhe etiketat e pajtueshmërisë.
“Në fillim, disa njerëz menduan se Gaia-X do të ishte hipershkallëzuesi evropian si konkurrent i Amazon, Google, Microsoft, Alibaba e kështu me radhë, por në fakt, ka më shumë të bëjë me krijimin e një mënyre për të trajtuar të dhënat në një mënyrë evropiane. Rezultatet që po ofrojmë dhe përfitimet reale të biznesit që po krijojnë këto hapësira të dhënash të ndërveprueshme janë gjithnjë e më të dukshme”, tha ai, duke theksuar shembullin e një hapësire të dhënash të bazuar në standardet Gaia-X që kompania franceze e energjisë EDF do ta përdorë për të koordinuar në mënyrë të sigurt ndërtimin e centraleve të reja bërthamore.
-Lobim i fshehtë
Ndërsa Gaia-X u rrit dhe nisi të përcaktonte planin e Evropës për ndarjen e sigurt të të dhënave, ajo hapi dyert e saj për pjesëmarrësit e industrisë nga përtej Evropës në një përpjekje për të shtyrë përpara standarde të reja në skenën globale. Ndërsa vendet në bord mbetën të rezervuara për kompanitë dhe grupet e industrisë të BE-së, kambanat e alarmit u bënë më të forta se projekti po rrëmbehej nga pikërisht lojtarët që duhej të merrte përsipër.
“Ato firma “drejtuan të gjithë planin”, duke shpenzuar para dhe njerëz për të. Komitetet po mbyten. Ata kishin kapacitetin, bandwidth-in, por ne ishim tashmë nën ujë... Amerikanët kanë lobistë me kohë të plotë dhe buxhete të mëdha. Detyra e tyre është në thelb të prishin çdo iniciativë që nuk u pëlqen”, tha Lechelle.
Gjigantët amerikanë të cloud-it Amazon, Microsoft dhe Google, si dhe gjigantët kinezë të teknologjisë Huawei dhe Alibaba, janë të gjithë anëtarë të Gaia-X. Në vitin 2021, samiti vjetor në Milano u sponsorizua nga Huawei dhe Alibaba, duke shkaktuar reagime të ashpra. Disa të intervistuar shprehën kritika se shoqatat dhe kompanitë e industrisë evropiane në bord po përfaqësonin interesat e partnerëve të biznesit jashtë vendit.
“Po përballesha me shumë, shumë forca që përpiqeshin të zbehnin rregullat e verifikimit, të dobësonin përpjekjet”, tha Bonfiglio, duke theksuar se ai ishte drejtori ekzekutiv i një organizate të bazuar në konsensus ku konsensusi nuk mund të arrihej shumicën e kohës.
Bonfiglio tha se nuk pendohej që ia hapi iniciativën lojtarëve të huaj. “Problemi nuk është Amerika kundër Evropës, por besimi ose mungesa e tij”, tha ai.
-Po tani?
Ndërsa udhëheqësit përgatiten të takohen në samitin e profilit të lartë në Berlin për të debatuar se sa larg duhet të shkojnë në largimin nga Teknologjia e Madhe, disa nga njerëzit e intervistuar për këtë artikull paralajmëruan kundër përsëritjes së gabimeve të së kaluarës.
Ndërsa vendet evropiane ende nuk janë dakordësuar për një përkufizim të përbashkët të sovranitetit dixhital, ka shenja se Parisi dhe Gjermania janë më afër pozicionimit sesa ishin pesë vjet më parë.
“E pranoj, kam pasur vështirësi me termin sovranitet dixhital më parë. Nuk mendoja se ishte e nevojshme, por situata globale ka ndryshuar aq dramatikisht sa ne evropianët tani duhet të bëhemi më sovranë. Ne do të shqyrtojmë të gjitha mundësitë, së bashku me përfaqësuesit e industrisë, për atë që mund të bëjmë jo vetëm për t’u bërë më të pavarur nga Kina, por edhe, për shembull, më pak të varur nga SHBA-ja, më pak të varur nga kompanitë e mëdha të teknologjisë. Ne duam të kapim ritmin, duam të përmirësohemi”, tha të enjten kancelari gjerman Friedrich Merz.
E megjithatë, me Gjermaninë që këtë muaj feston vendimin e Google për të investuar më shumë se 5 miliardë euro në ndërtimin e qendrave të të dhënave në vend, një veprim që Ministri i Financave Lars Klingbeil e përshkroi si “pikërisht ajo që na duhet tani”, realiteti i interesave të korporatave mund të jetë i vështirë për t’u adresuar.
Ndërsa Gaia-X mund të ketë humbur mundësinë e saj për të përmbushur ambiciet e saj të mëdha dhe origjinale, Lechelle këmbëngul se samiti i ardhshëm franko-gjerman është një shans për të vënë gishtin te gabimet. Ndërkohë, ata që donin të ruanin status quo-në kanë fituar./Përshtati “Pamfleti” nga “Politico”
Lini një Përgjigje