TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota19 Qershor 2025, 17:38

Lufta Iran-Izrael, si pozicionohen kurdët; frika nga rikthimi i djalit të Shahut

Shkruar nga Pamfleti

Lufta Iran-Izrael, si pozicionohen kurdët; frika nga rikthimi i djalit

Një grup i armatosur kurd, që pretendon se ka qindra luftëtarë në gatishmëri, po kërkon të kontaktojë me IDF-në, raporton media izraelite i24news.

Një zyrtar i PAK-ut thotë se luftëtarët e tyre janë të vendosur kryesisht në Irak me dhjetëra celula brenda Iranit. Zyrtari thotë se gjatë dy netëve të fundit, forcat e regjimit janë vendosur gjerësisht në qytetet kurde të Iranit; në zonën që ata e quajnë Rojhalat, ose Kurdistani lindor.

PJAK, KDPI dhe Komala nxorën deklarata duke distancuar veten nga idealet separatiste dhe duke u përqendruar në vend të kësaj në qëllimin kombëtar të avancimit të të drejtave kurde, kushdo që udhëheq Iranin.

Për Komala-n dhe KDPI-në, është e paqartë nëse regjimi do të bjerë vërtet.

964media citon një komandant të ketë thënë se “Izraeli nuk duket se dëshiron ndryshimin e regjimit në Iran. Nëse do ta bënte këtë, do të shkatërronte burgun Evin në Teheran dhe burgje të ngjashme në qytete të tjera. Kjo është arsyeja pse duhet të qëndrojmë larg kësaj.”

Ka pasur njëfarë paqartësie në mesazhin e Izraelit nëse ai kërkon apo jo ndryshimin e regjimit në Iran si një qëllim lufte.

Disa kurdë janë të shqetësuar për një shtytje për të vendosur në pushtet djalin e Shahut, Reza Pahlavi, dikush që ka një numër të madh ndjekësish në diasporën iraniane dhe që duket se i ka magjepsur audiencat perëndimore.

Kur u pyet nëse Pahlavi do të ishte i pranueshëm të paktën si një figurë kalimtare, zyrtari i PAK-ut tha se “babai dhe gjyshi i Reza Pahlavi-t ishin vrasës të udhëheqësve dhe aktivistëve kurdë. Gjatë sundimit të tyre, ata e njollosën Kurdistanin me gjak.”

Giran Ozcan i Institutit Kurd të Paqes ishte më diplomatik në qëndrimin e tij. Ai thotë se Reza Pahlavi do të ishte i ngjashëm me Hamid Karzain, Presidentin e Afganistanit të mbështetur nga amerikanët. Ozcan thotë se “ai thjesht nuk ka mbështetjen popullore”.

Lufta Iran-Izrael, si pozicionohen kurdët; frika nga rikthimi i djalit

Kurdët arritën të krijojnë një shtet gjysmë-autonom për veten e tyre nga rrënojat e pushtimit të Irakut të udhëhequr nga SHBA-të, pasi u shtypën brutalisht për dekada nga Sadam Huseini.

Në Siri, kurdët, të cilët u mbështetën nga perëndimi në betejën e tyre kundër ISIS-it, kanë arritur të ruajnë autonominë e kufizuar në atdheun e tyre, pavarësisht përpjekjeve më të mira të ushtrisë turke, e cila po pushton pjesë të Sirisë veriore dhe që kryen bombardime të rregullta ndaj civilëve kurdë nën maskën e luftimit të terrorizmit të PKK-së.

Ozcan thotë se procesi i përshpejtuar i paqes i Presidentit Tayyip Erdogan me PKK-në mund të shihet përmes këtij prizmi.

Duket se ka njëfarë entuziazmi se diçka e ngjashme mund të ndodhë në Iran. PAK thotë se dëshiron një komb pluralist ku të drejtat e të gjithëve respektohen. Kjo vjen në një kohë delikate, pasi raketat e Khameneit po qëllohen drejt Izraelit për të gjashtën ditë radhazi.

Disa monarkistë persianë kanë frikë se perspektiva e ndarjes territoriale mund t’i shtyjë iranianët, tashmë të traumatizuar nga një ofensivë e shpejtë dhe shkatërruese e IDF-së, përsëri drejt regjimit.

Për më tepër, disa kurdë në rajon kanë frikë se bisedat për separatizëm mund t’i rrezikojnë ata si në Iran ashtu edhe në Irak, pasi kurdët e Iranit kanë mbajtur prej kohësh barrën e regjimit shtypës islamist. Jina Mahsa Amini, gruaja e re që u vra për shkak se mbante hixhabin gabimisht, ishte kurde.

Ishin kurdët ata që dolën me sloganin “Xhin, Jiyad, Azadi” ose “grua, jetë liri”, thirrja kryesore e kryengritjes së dështuar të vitit 2022 që u shtyp brutalisht nga regjimi.

Kurdët përbëjnë rreth 15% të popullsisë së Iranit. Ata janë grupi i tretë më i madh etnik pas persianëve dhe azerëve. /Përshtati Pamfleti nga i24news/

Lini një Përgjigje