FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Regjimi në Teheran është ushtarakisht inferior ndaj SHBA-së, por taktikat e goditjeve të vogla po japin rezultat. Një pasqyrë e arsenalit iranian në luftën kundër tankerëve dhe përgjigjeve të mundshme amerikane…
Në Ngushticën e Hormuzit shfaqet qartë paradoksi i fuqisë amerikane: që nga Lufta e parë e Gjirit në vitin 1991, Shtetet e Bashkuara nuk kanë grumbulluar kurrë një forcë detare kaq të madhe në rajon si sot: dy grupe luftanijesh me aeroplanmbajtëse, dhjetëra anije të tjera luftarake dhe mijëra marinarë të marinës. Megjithatë, pavarësisht këtij përqendrimi të madh të forcave detare, SHBA-ja nuk është në gjendje të vendosë kontroll mbi ngushticën në Hormuz.
Kjo paaftësi e dukshme e Uashingtonit shkakton frustrim deri në nivelet më të larta. Presidenti Donald Trump javën e kaluar i kërkoi këshilltarit të tij kryesor ushtarak, gjeneralit Dan Caine, të shpjegonte pse ngushtica nuk mund të hapej menjëherë. Caine u përgjigj, sipas “New York Times”, se një sulm i vetëm iranian ndaj një supertankeri do të mjaftonte për të trembur kompanitë e sigurimeve dhe transportit detar.
Irani ka një gamë të gjerë armësh për të kryer këto veprime goditëse:
• Mina detare: Sipas vlerësimeve, Irani zotëron 5000 deri në 6000 mina detare. Mjaftojnë pak mina për të krijuar pasiguri të madhe. Edhe pse SHBA ka shkatërruar disa mjete për vendosjen e tyre, minat mund të shpërndahen edhe nga platforma të tjera në mënyrë të fshehtë. Sipas raportimeve, Irani mund të ketë vendosur tashmë rreth një duzinë minash në ngushticë.
• Raketa kundër anijeve: Irani disponon disa lloje raketash dhe raketash lundruese me rreze nga 120 deri mbi 1000 kilometra. Disa prej tyre fluturojnë shumë pranë sipërfaqes së ujit, duke e bërë të vështirë zbulimin nga radarët. Ato mund të lëshohen nga pozicione të fshehura, kamionë apo anije.
• Mjete të shpejta detare: Të pajisura me mina, mitraloza ose raketa kundër anijeve, këto mjete janë shumë fleksibile. Ato mund të sulmojnë në grupe dhe, për shkak të madhësisë së vogël, fshihen lehtësisht në tunele apo shpella përgjatë bregdetit. Para luftës, Irani kishte disa mijëra të tilla.
• Sisteme pa pilot: Me dronë, Irani mund të sulmojë anije nga ajri, si dhe në sipërfaqe apo nën ujë. Droni nënujor “Azhdar” mund të qëndrojë deri në katër ditë në ujë përpara se të sulmojë. Ai është i ngadalshëm për shkak të motorit elektrik, por shumë i qetë dhe i vështirë për t’u zbuluar.
• Nëndetëse të vogla: Që nga viti 2007, Irani ka prodhuar rreth 20 nëndetëse të klasit Ghadir, me gjatësi vetëm 29 metra. Ato mund të lëshojnë torpedo, raketa kundër anijeve dhe të vendosin mina.
SHBA-ja nuk është e pafuqishme përballë këtij arsenali, por përballja është e vështirë, kërkon kohë dhe nuk garanton sukses të plotë. Disa nga opsionet janë:
• Eskorta ushtarake: SHBA planifikon të shoqërojë tankerët me anije luftarake për të penguar sulmet iraniane. Megjithatë, sekretari i Energjisë Chris Wright ka pranuar se SHBA nuk është ende gati. Edhe për anijet luftarake amerikane, hyrja në Gjirin Persik mbetet e rrezikshme. Ndërkohë, një tanker indian u shoqërua me sukses nga një anije indiane, në një operacion që duket se ishte koordinuar me Teheranin.
• Negocimi i kalimit të lirë: Disa shtete po përpiqen të negociojnë kalime të sigurta për anijet e tyre. Një rast i tillë është tankeri pakistanez “Karachi”, i cili kaloi ngushticën duke ndjekur një rrugë pranë bregdetit iranian, ndoshta për shkak se rruga kryesore është e minuar.
• Shkatërrimi i pozicioneve bregdetare: SHBA ka bombarduar objektiva iraniane përgjatë Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit, duke shkatërruar sipas deklarimeve të saj dhjetëra mjete detare. Megjithatë, mjetet e vogla mbeten kërcënim për shkak të numrit dhe vështirësisë për t’u zbuluar.
• Kërcënimi me operacion tokësor: Disa ekspertë sugjerojnë një operacion tokësor për të eliminuar kërcënimin. Kjo do të përfshinte pushtimin e një pjese të bregdetit ose të ishullit iranian Kharg. Një hap i tillë mbart rreziqe të mëdha dhe nuk shihet si i mundshëm në këtë fazë.
• Pastrimi i minave: SHBA duhet të lokalizojë dhe të pastrojë minat e vendosura nga Irani, një proces i gjatë dhe kompleks. Edhe pse ka anije të specializuara për këtë mision, disa prej tyre janë zhvendosur para luftës nga rajoni drejt Paqësorit.
Sipas ekspertit të sigurisë detare Christian Bueger nga Universiteti i Kopenhagës, problemi nuk mund të zgjidhet vetëm me mjete ushtarake. Ai thekson se mjaftojnë pak raketa për të mbajtur të lartë rrezikun, ndaj zgjidhja kërkon deeskalim dhe diplomaci.
Pentagoni, megjithatë, beson se presioni ushtarak mund ta detyrojë Iranin të pranojë një armëpushim. Deri tani, nuk ka shenja për një zhvillim të tillë. Teherani ka refuzuar bisedimet dhe ka deklaruar se nuk do të lejojë kalimin e naftës drejt SHBA-së dhe aleatëve të saj përmes kësaj ngushtice strategjike. /Përshtatur nga NZZ/
Lini një Përgjigje