FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Trump sulmon publikisht Rezervën Federale më shpesh sesa Erdogan sulmoi bankën qendrore të Turqisë. Megjithatë, Erdogan e kreu punën duke shkarkuar guvernatorin e tij, në vend që të fliste hapur...
Duke sulmuar verbalisht guvernatorin e Rezervës Federale, Jerome Poëell, dhe duke kërkuar norma më të ulëta interesi, Donald Trump po ndjek shembullin e “autoritarëve populistë”, përfshirë Viktor Orban të Hungarisë dhe Rexhep Tajip Erdogan të Turqisë, shkroi The New Yorker .
Trump i përshkallëzoi sulmet e tij duke e quajtur Poëell një “idiot kokëfortë” për mos uljen e normës së interesit.
Në vitin 2018, Erdogan lëshoi një dekret presidencial që i jepte atij fuqinë për të shkarkuar guvernatorin e bankës qendrore turke, kujton The New Yorker. Midis viteve 2019 dhe 2024, ai detyroi të largoheshin katër guvernatorë që kundërshtonin kërkesat e tij për norma të ulëta interesi, pavarësisht inflacionit në rritje.
Vendosmëria e Erdoganit për të pasur norma të ulëta interesi rezultoi në largimin e kapitalit nga Turqia, një rënie të vlerës së monedhës vendase, inflacion më të lartë dhe një periudhë të zgjatur rritjeje të ngadaltë ekonomike, që disa ekonomistë e kanë karakterizuar si depresion.
Ekonomia amerikane, sigurisht, është shumë më e fortë sesa ishte ekonomia turke në vitin 2018, ndërsa dollari është një monedhë shumë më e kërkuar sesa ka qenë ndonjëherë lira turke, vuri në dukje gjithashtu The New Yorker .
Megjithatë, Selva Demiralp, një profesoreshë turke e ekonomisë, e cila punoi në Rezervën Federale midis viteve 2000 dhe 2005, i tha revistës se sheh paralele midis Trump dhe Erdogan, i cili përfundimisht u dorëzua në vitin 2023 dhe solli në bord bankierë qendrorë më “ortodoksë”.
Në vitin 2023, Demiralp publikoi një punim akademik me titull “a i përgjigjen tregjet financiare retorikës populiste?”
Së bashku me dy kolegë, Demiralp argumentoi se reagimi i tregut ndaj komenteve politike nga udhëheqësit që kritikojnë bankat e tyre qendrore dhe argumentojnë për norma më të ulëta interesi rritet me kalimin e kohës.
“Tërhiqu”
Ajo që ka vërtet rëndësi janë institucionet e forta, sipas Demiralp. Në maj, shumica konservatore në Gjykatën Supreme të SHBA-së tha se Trump ka nevojë për një arsye të fortë për të shkarkuar Powell, duke i thënë në thelb atij të "tërhiqet", sipas The Neë Yorker .
Donaldi i pacipë
Në vitin 1951, qeveria amerikane i dha Rezervës Federale autonomi në përcaktimin e normave të interesit. Dihet që Richard Nixon, i cili ishte në Shtëpinë e Bardhë midis viteve 1969 dhe 1974, e shtyu privatisht autoritetin të ulte normat.
Por Trump bën një përjashtim në këtë drejtim, pasi është shumë i sinqertë dhe i paturp, ai nuk fsheh asgjë. Asgjë nuk ndodh pas dyerve të mbyllura. Gjithçka transmetohet drejtpërdrejt në TV. Është një reality show i shkëlqyer.
Momenti i së vërtetës, maj 2026?
Poëell u emërua në fakt nga Trump në vitin 2018. Megjithatë, presidenti e kuptoi shpejt se Powell nuk ishte njeriu që do thoshte “po” për gjithçka.
Në maj të vitit 2022, Poëellit iu dha një mandat i dytë nga Joe Biden. Mandati i tij skadon në maj të vitit 2026. Largimi i tij mund të sjellë një moment të së vërtetës.
Trump ka lënë të kuptohet se do ta zëvendësojë Poëellin me njeriun që ai dëshiron. Pra, rreziqet e një emërimi të tillë, siç qëndrojnë gjërat, do të realizohen në maj 2026. Megjithatë, reagimi i tregut do të fillojë disa muaj më parë, veçanërisht në momentin kur Trump do të shpallë kukullën e tij të synuar.
Skenari më i mirë
Në skenarin më të mirë, Powell do të përfundojë ciklin e vazhdueshëm të uljes së normave të interesit (i nisur në dhjetor, i ndërprerë për shkak të pasigurive të krijuara nga Trumpnomics dhe që pritet të ringjallet më 17 shtator, nëse të gjitha gjërat janë të barabarta) dhe Trump nuk do të ketë asnjë arsye për të ulur më tej normat e interesit.
Nëse kjo nuk është rruga që po ndjekim, mund të na presin disa turbulenca dhe tronditje në treg, si dhe inflacion më i lartë.
Sulme kundrejt veprimit
Artikulli i Demiralp vëren se si Trump sulmon publikisht Rezervën Federale më shpesh sesa Erdogan sulmoi bankën qendrore të Turqisë. Megjithatë, Erdogan e kreu punën duke shkarkuar guvernatorin e tij, në vend që të fliste hapur.
Si rezultat, tregjet, deri më tani, e kanë marrë Trumpin më pak seriozisht sesa e kanë marrë Erdoganin. Turqia përjetoi një krizë.
Vendimi nga komiteti
New Yorker nuk është i vetmi që e krahason situatën në SHBA me atë në Turqi.
Më 13 korrik, Reuters raportoi se analistët supozojnë se zgjedhja e Trump për shef të Rezervës Federale do të bënte të njëjtën gjë që i bënte duke u përpjekur të ulte normat e interesit në mënyrë agresive, megjithëse është në dyshim nëse pjesa tjetër e komitetit të përcaktimit të normave do ta mbështeste këtë veprim.
Ulja mund t’i ulë normat e interesit afatshkurtra të tregut, por rendimentet afatgjata ka të ngjarë të rriten, me investitorët që kërkojnë kompensim për rrezikun e inflacionit më të shpejtë, ashtu siç ndodhi në Turqi, vuri në dukje shërbimi i lajmeve.
Në prill, Paul Krugman, fituesi i çmimit Nobel për shkencat ekonomike në vitin 2008, shkroi në blogun e tij se SHBA-të rrezikojnë një rënie të errët në hiperinflacion të llojit që përjetoi Turqia për shkak të këmbënguljes së Trump për të ulur normat e interesit.
Që nga nëntori i kaluar, kur Trump fitoi mandatin e tij të dytë në Shtëpinë e Bardhë, u paralajmërua ai “do të jetë inflacionist”. /Përshtatur nga Intellinews/
Lini një Përgjigje