Nga figura më dominuese e qendrës së majtë europiane, Blair sot duket si një politikan i mbetur peng i ideve të një epoke që ka marrë fund. Kritikat ndaj tij nuk lidhen vetëm me boshllëkun e ideve, por edhe me faktin se shumë prej tyre duken të lidhura ngushtë me interesat e tij financiare dhe rrjetin e aleancave që ka ndërtuar pas largimit nga pushteti...
Çfarë ndërhyrjeje e kotë dhe dëshpëruese. Çfarë fundi i trishtueshëm për politikanin më të talentuar të brezit të tij. Sot, Tony Blair u përpoq sërish të marrë vëmendjen e debatit politik me një vizion për të ardhmen e politikës centriste.
Por ai nuk tingëllonte si Emmanuel Macron apo si Anthony Giddens. Mbi të gjitha, ai të kujtonte Jeremy Corbyn: një njeri jashtë kohe, një relike e një bote të vjetër, pa asnjë lidhje reale me të renë.
Ai ende di si të dominojë axhendën mediatike. Eseja e tij iu shpërnda gazetarëve të martën nën embargo dhe u publikua në momentin ideal për gazetat dhe edicionin kryesor të lajmeve të mbrëmjes, duke siguruar jehonë maksimale. Më pas vijoi turneun klasik në emisionet radiofonike të mëngjesit.
Në tekst kishte ende ato shkëndijat karakteristike të elokuencës së Blair-it, si paralajmërimi i tij se Britania po hyn në “një rrëshqitje të gjatë drejt rënies nga liga elitare e kombeve”. Nuk është Shekspiri, por është komunikim politik i rrjedhshëm dhe instinktiv - një aftësi që sot mezi shihet.
Politikanë të tjerë do të ndërtonin fushata të tëra mbi slogane që Blair i hedh thjesht si fraza kalimtare. Në thelb të shkrimit të tij kishte edhe një të vërtetë: qeverisë aktuale laburiste i mungon një ide qendrore që t’i japë kuptim dhe drejtim.
Qeveritë e mira, thotë ai, “nisin me një ide, një projekt, një qëllim qeverisës, një analizë të asaj që nuk shkon dhe një plan për ta ndrequr”. Këtu ka plotësisht të drejtë. Pikërisht kjo i mungon sot laburistëve dhe duket sikur as nuk shqetësohen shumë për ta gjetur.
Problemi nuk qëndron te diagnoza e Blair-it. Problemi është receta. Idetë e tij janë ose të zbrazëta, ose të dyshimta për shkak të interesave ekonomike që fshihen pas tyre, ose krejt të papërshtatshme për kohën ku jetojmë.
Për një mori çështjesh politike, sugjerimi i tij reduktohet në diçka banale: “thjesht bëjeni të funksionojë”. Rregulloni sistemin social, ndalni emigracionin ilegal, krijoni rritje ekonomike, përmirësoni shëndetësinë. Dakord. Por si? Askush nuk e thotë.
Blair duket se beson se pengesa kryesore nuk është vështirësia reale e këtyre problemeve, por mungesa e vullnetit për t’i kuptuar. Edhe temat ku ai beson vërtet trajtohen me një naivitet pothuajse marramendës.
Një pjesë e madhe e artikullit i kushtohet pashmangshmërisë së inteligjencës artificiale, të cilën ai duket se e sheh si proces që duhet lënë i lirë, pa shumë rregullim. Por pikërisht sepse inteligjenca artificiale sjell njëkohësisht mundësi dhe rreziqe, ajo kërkon politika serioze: të nxitet ajo që sjell dobi, të frenohet ajo që dëmton, të ritrajnohen punëtorët që humbasin vendet e punës dhe të mendohet që tani për profesionet e reja që do të lindin.
Të rrish mënjanë duke thënë “sa e mrekullueshme është e gjitha kjo” nuk është strategji.
Shumica e rekomandimeve të Blair-it përputhen çuditërisht mirë me interesat e tij financiare. Fondacioni i Larry Ellison, drejtuesit të Oracle, ka dhuruar dhjetëra miliona për Tony Blair Institute for Global Change.
Kompania e Ellison-it ka investuar masivisht në inteligjencën artificiale. Dhe tani Blair promovon pikërisht këtë vizion për AI-në, sidomos në përdorimin e të dhënave shëndetësore.
Instituti i Blair-it bashkëpunon gjithashtu me kompani të karburanteve fosile dhe shtete naftëprodhues, madje ka nënshkruar së fundmi një marrëveshje shumëmilionëshe me qeverinë saudite.
Ndërkohë, Blair sulmon objektivat “net zero”, ndoshta një nga fushat ku qeveria laburiste ka pasur suksesin më të madh dhe mbështetjen më të gjerë publike.
Por dështimi i vërtetë i Blair-it është paaftësia për t’u përshtatur me botën moderne.
Në këtë aspekt, ai ngjan me sindikalistët e vjetër që dikur i zëvendësoi në Partinë Laburiste. Ka rënë në të njëjtat gracka psikologjike.
Politika ka ndryshuar. Gjithçka është transformuar me shpejtësi të madhe. Kjo është çorientuese për të gjithë, por disa njerëz kanë ditur të përshtaten, ndërsa të tjerë kanë mbetur të ngujuar në të shkuarën.
Të gjithë e dimë bindjen e Blair-it për marrëdhëniet transatlantike: Britania duhet të qëndrojë pranë Amerikës. Mund të përpiqesh të ndikosh Uashingtonin, por jo të shkëputesh prej tij. Kjo bindje - që sot ngjan më shumë me një fe sesa me analizë politike - e ka shtrembëruar mënyrën si ai e sheh administratën e Donald Trump.
“Nga kjo anë e Atlantikut po na thuhet disa të vërteta të hidhura”, shkruan Blair. Amerikanët, sipas tij, duan një Evropë “më të fortë dhe më të aftë”, jo të ndarë prej tyre. Ata mbeten aleatët tanë. Por ky vlerësim është i gabuar.
Trump nuk kërkon partnerë të fortë, por vartës. Ai e sheh botën si një rrjet interesash personale dhe preferon dobësimin e Evropës. Këto janë gjëra të dukshme. Administrata Trump ka treguar mbështetje për forca politike që minojnë Bashkimin Evropian dhe ka shfaqur simpati për qëndrimet e Rusisë në Ukrainë.
Duhet një verbëri e thellë për të mos i parë këto. Dhe kjo verbëri buron nga ideologjia. Blair do ta mohonte këtë, por ai është bërë i ngjashëm me ata që dikur i kritikonte: i bindur në një botë që nuk ekziston më.
Është një fund i trishtë për një mendje të madhe politike. Pavarësisht debatit për Irakun, Blair la pas një bilanc të rëndësishëm qeverisës në shëndetësi, arsim, transport, punësim të të rinjve dhe politikën europiane apo çlirimin e Kosovës.
Mund të kishte ekzistuar një version tjetër i historisë, ku ai do të mbetej një ish-kryeministër i vlefshëm, që ofron këshilla të maturuara për qeverisje të mirë./Pamfleti nga “The i Paper”
A do vazhdoje te marri para gruaja e Blerit nga taksapagusit shqiptare? Besoj qe po....Lidhja e ngushte Bler Rame, ekziston.
Po ky nuk u ngope duke shkaterruar Irakun dhe vrare njerez, por si mendje "ndritur" qe hiqet po shkateron edhe shqiperine tani, gjoja si keshilletar falas i ketij tyryfycit tone. Kurse, ajo zonja e tij merre parate nepermjet asa palo studio ligjore duke perfaqesuar qeverine shqiptare ne gjyqet nderkombetare qe deri tani nuk ka fituar asnje. Na mbyten keto fytyra te zhgrryera dhe te pista me propogande qe po mashtrojn gjithe botene, bolle kemi keta hajdutet dhe kriminelet tane tane, por na duhej edhe ky monstra, ky do keshilltar per vehten e tij.
Toni qe i merr parate tona me kile, se i bejne qefin Edi Rames.. Te huajt na shkaterruan dhe fundosen. Rama, mjeshteri me i math per ti korruptuar me parate e popullit shqiptar.