
I was born on 23. 12. 1951, in the black month, the time of mourning, under the darkest communist regime. On September 23, 1968, the sadistic chief investigator, Llambi Gegeni, the ignorant investigator Shyqyri Çoku and the cruel prosecutor, Thoma Tutulani, mutilated me in the Internal Affairs Branch in Shkodër, cut my head, blinded one of my eyes, and deafened one of my ears. , after breaking several ribs, half of my teeth and the thumb of my left hand, on October 23, 1968, I was taken to the court, where poor Faik Minarolli gave me a political prison term. After half of my sentence was cut off, because I was still a minor, sixteen years old, on November 23, 1968, I was imprisoned in the Reps political camp and from there, on September 23, 1970, in the Spaçi camp, where on May 23, 1973, in the revolt of political convicts, were sentenced to death and executed by firing squad, four martyrs; Pal Zefi, Skender Daja, Hajri Pashaj and Dervish Bejko.
On June 23, 2013, the Democratic Party lost the elections, a more than normal process in the democracy we live in. But on October 23, 2013, the General Director of the Renaissance Government sent order No. 2203, dated 23.10.2013, for; Dismissal of a police officer. So Divine Providence got involved with the neo-communist renaissance Providence and, exactly on the 23rd, I was replaced, no less and no more, with the former operative of the Burrel Prison Security. Where could it be more significant than that?! The former political prisoner is replaced by the former persecutor!
author
ABAZI BRILLIANCE
REPSI
(Forced labor camp)
Memoirs
I hid the screen of the cell! I thanked Bajram from the bottom of my heart, that man of small stature, few words but a lot of work who did for others what he never did for himself, then I went to my bed, where I had a month without lying down. I climbed the wooden steps and sat down among my comrades in arms. When I found it there, a special feeling of satisfaction seized my soul. It happened to me that I had returned home, after a long and tiring exile! "Wonder how I became a slave! Even that seventy centimeters of territory, where we were forced to stay, was considered property, even when it did not belong to the individual but to the camp command! What about the two neighbors, unknown until yesterday, to see them as family members"?!
I was grinding these things at that moment, but I didn't have time to push deeper because acquaintances and strangers approached me, shook my hand, threw me a "past" or "foam" according to the dialect and ran away, leaving their turn to others. I, not expecting anything from this mess, mechanically stretched out my hand, greeted the first one with a "you grow up" and waited for the next one afterwards. I couldn't believe that in such a short time I had become so popular! But I was wrong, the endless line of elderly or sick visitors, whose names I didn't even know, forced me to change my mind.
Locked in the cell, I thought that for a month, even those who had worked for me would forget me, not the others! But the events had flowed differently. In the camp, my gesture was given the strangest colors. They had brought it and passed it on, they had judged and misjudged it, others had it during conversation after conversation and in the end, the effect that this news had produced had taken on a sense completely opposite to what the command was saying; that is, to manage to intimidate other young people through terror. Because the healthy part took this gesture as a positive example, they served it to the novices as the best way to act, when they found themselves in the same conditions or under the pressure of spies and immoral people introduced by the operative. But there were also those who considered this action an extreme, extreme, almost crazy reaction. However, in the interpretations, the positive opinion prevailed.
As my friends would convince me, as well as from the experience of the following years, this gesture was carried out at the right time, in the right place and against the right man, who the public considered to be the typical exponent of evil in the camps. The lesson that Sali Nela suffered, would be remembered for a long time in prison life and would serve as a deserved example for others similar in vice. None of them would dare to fall on the neck of the young people. The catchphrases "you're waiting for the bully" or "here's the bully!", entered prison slang as neologisms. Even a hunched old man whom I saw for the first time, when he visits me behind the dungeon, I wish him with a somewhat strange expression: - "May the Qyrek shave you, and may you live long"!
Uncle Sherefi, who was ready to turn every word into a joke, teased him; - "Or Gole, do you want to kill us?"|? - "Yes, qireku or derman, because our son is young and has his life ahead of him"! - replied the cheerful old man. Thus, for a month, the event had simmered in the cauldron of prison gossip. Thanks to the propaganda led by my elders, the authoritative word of Dom Mark, through the information of those who went in and out of the dungeons during that month and who had also told about my stay there, I became famous in vain, without any intention. to become one! The prison radio, which never failed to distribute news throughout the universe of prison Albania, had carried this fame, almost everywhere where there were political convicts.
Ky rast e kish kapërcyer orbitën e telave me gjemba të politikanëve dhe ishte futur edhe brenda rrethimeve, në kampet ordinere. Transmetimi i pazakontë, me mjete të pazakonta, e kish veshur ngjarjen me veti të pazakonta. Mbas lirimit nga burgu, vite më vonë kur kryeja shërbimin ushtarak në një repart pune në Shkodër, një grup zboristësh, duke lozur bixhoz, u grindën keqas me njeri tjetrin, dikush nga ata rrëmbeu qyrekun dhe e demonstroi si armë, që mund të përdorej për mbrojte, po edhe për të bërë drejtësi. Kjo u bë shkas që disa ish të dënuar ordinerë, të cilët ishin pjesë në lojë, përmendën historinë e “qyrekut” që e mbanin vath në vesh. Natyrisht, e mbështjellë me tisin e misterit, siç vishen legjendat, e kishin deformuar.
Në grumbull mes tyre, u gjend edhe një ish bashkëvuajtësi im, sapo dëgjoi të përmendej “qyreku”, më hodhi një vështrim kuptimplotë. Kur gjakrat u ftohën dhe lojtarët vazhduan lojën qetësisht, bashkëvuajtësi më tregoi historinë e “qyrekut”. Pa dashjen time, isha vënë në qendër të vëmendjes, gjë që më sikletosi së tepërmi. Kur të pranishmit e kuptuan se personi për të cilin flitej, isha unë, askush s’donte ta besonte, sepse thashethemnaja dhe radio burgu, më kishte tjetërsuar, më kishin mveshur me muskuj dhe figurën time delikate, e kishin shtënë nën një aparencë gjiganteske. Origjinali që kishin para syve, i zhgënjeu, ngaqë s’po shihnin “Herkulin” që supozonin.
Pavarësisht se si e pagova unë, gjesti dhe gjykimet rreth tij, më vlejtën tepër në vitet e mbetura të burgut. Askush s’tentoi të më ngacmonte së dyti, apo të më hidhte, qoftë edhe një fjalë të vetme. Fakti që një shesh “qyreku”, më kish shndërruar në vip, atëherë i thoshin garip, më mbrojti. Edhe pse asnjëherë s’u ndjeva i atillë, i kalova vitet e burgut, si një garip. Mbasi mbaruan përshëndoshjet dhe u larguan të shumtët, mbeta vetëm me pleqtë dhe fqinjët. Bajrami grumbulloi teshat që më dërguan në birucë ditën e parë, i lidhi shuk dhe u nis t’i përvëlonte me finjë.
– “Do t’i laj që t’ua kthejmë atyre që ua morëm”! – “Kush janë ata”? – pyeta me kureshtje. Doja t’i njihja, që t’iu shprehja mirënjohjen për sakrificën që bënë për mua. – “E ç’të duhet ty, kush janë”? – ma preu xha Esherefi. – “Thjeshtë, t’i falenderoja”! – ia ktheva. – “I kena falenderue na! S’të mjaftoka kjo”! – i ra shkurt. – “Të lutem Bajram, falënderoi edhe njëherë në emrin tim”! – iu drejtova patriotit. – “Mos kij merak, mbasi t’i laj do ta bëj”! – më siguroi ai. Sidoqoftë, i falenderova edhe njëherë me vete, gjithë ata që m’u gjendën në atë hall, siç vazhdoj t’i falenderoj pareshtur edhe sot: “Ju falenderoj pa përjashtim, të njohur e të panjohur, për gjithë ç’bëtë për mua ato çaste mjerimi! S’do t’ua harroj sa të kem frymë”!
Qëndrimi njëmujor në qeli, më kish rraskapitur. Mbas dushit dhe pak ushqimi që më sollën miqtë, ndihesha i drobolisur. M’u rënduan qepallat dhe një gjumë qorrollepsës, më koti. Vaska që e vuri re se po më kapiteshin sytë, duket u mor vesh me shenja me të tjerët, sepse pashë pleqtë që njëri pas tjetrit, të largoheshin në heshtje. Vet ai u mënjanua dhe më hodhi mbi shpatulla një velenxë të leshtë. Një muaj pa vënë brinjët mbi jatak, eshtrat e lënduara më ranë rehat dhe…! Fjeta…, u zhyta në një gjysmë-gjumë fantazmagorik.
Para syve m’u fanepsën ca figurina të përçudnuara, me ca surrate të shtrembët e vëngarashë, njëri më i shëmtuar se tjetri. Dikush hapte gojën si shpellë dhe ngërdheshej, një tjetër më ulërinte rrëzë veshit me ca britma skëterre, me sa i nxirrte gurmazi, të tjerë ende, hidheshin e përdridheshin në një valle groteske, të denjë për pjellat e FERRIT. Fantazmat e dala nga hiçi, të veshura me petka shumëngjyrëshe; të bardha, të zeza, të verdha, të kuqe që i ndërronin pareshtur, deri sa përfunduan me uniforma keptarësh; hiqnin vallen me radhë, duke zëvendësuar njëra-tjetrën. “O Zot, sa e frikshme kjo valle fantazmash”?!
Dikur një hije u shkëput nga rreshti dhe më ulëriu, sa më çau timpanin: “Or tëj, a t’ka pëlqy hoteli pa qera! Ndërsa një tjetër e pasoi: – “Ala tuj fjet, ky debil?! Mos don një kovë ujë mbi kry, a”?! Në gjumë do kem qenë? Apo duke ëndërruar? Një Zot e di”! Brofa sakaq i tmerruar, hodha sytë qepalla-qepur andej nga m’u bë se më vinte zëri. Kqyra për kovën me ujë. Asgjë. Mugëtirë. Kapanoni m’u vërtit përqark. Ula dorën mbi kofshë dhe pickova veten, deri sa më dhëmbi mishi. U bëra esëll. Mes korridorit, një polic ulërinte me sa zë kishte:
– “Or tëj, a s’të doli nji muj, a? Shpejt n’apel! Apo don ala, or tëj”! – më shungëlliu si fishkëllim gjarpëri, kërcënimi i fundit. “S’paskësha qenë në ëndërr, marramenthi m’i paska errur sytë”! Atë moment xha Esherefi, më kapi për krahësh të mos plandosesha përtokë: – “Kadal, or mec”! U përmenda, zbrita shkallaret dhe dola jashtë në shesh, ku ndjeva të më rrihte vrulli i të ftohtit mirditor. Ish ende herët, punëtorët s’ishin kthyer nga puna. Bëhej apeli i gjashtëqindëshve. Zakonisht pak para se të futeshin në kamp të tjerët, numëronin të këtushmit, që të mos e përsëritnin dy herë; jo se ndjenin dhimshuri për “armiqtë” e pushtetit, përkundrazi, por s’donin në këtë acar dimëror, t’i hapnin garramete vetes.
Kur mbaroj numërimi, tellalli thirri për ndarjen e gjellës. Unë s’e mora mundimin të vija te kazani, për të marrë atë lëtyrë neveritëse preshi pa pikë yndyre, jo se s’më hahej por thjeshtë isha i drobolisur. Ndaj, shpejt e në jatak, ku u shtriva sërish. Por këtë herë u mbulova me jorgan e batanije dhe pa e zgjatur, u zhyta në harresë të thellë. U zhduk bota fantazmagorike e ëndrrave, Leti ndehu velat e tymta. Dikur u zgjova. Jashtë mbi kodrat e Repsit, errësirë e plotë. Sa kisha fjetur? S’e di! Shumë? Mbase! Sa orë duhet të kish kaluar prej daljes nga qelia? Një përjetësi! S’e kisha idenë, nocioni kohë më ishte lajthitur keqas. Mbase do të ketë qenë shumë vonë. “Mos jam ende në birucë dhe s’po e kuptoj ku gjindem”?! Isha i çakorduar. “Eh ç’të bëka qelia! Qelia…, qelia”?!
Ishte ndëshkim i rëndë, jo vetëm pse shkaktonte dëme fizike, po më shumë të shkatërronte psiqikisht. Kam njohur mjaftë të ndëshkuar, që kur dilnin nga izolimi, edhe mbas një muaji e më tepër, vinin vërdallë nëpër kamp kuturu, si ujku qorr. Aq të trullosur ndiheshin, saqë shpesh ndodhte të humbnin edhe kujtesën, në vend që të drejtoheshin në kapanonit të tyre, përfundonin diku në një tjetër dhe kish bërë vaki, të shtriheshin në jatakë të huaj, me pandehmën se ishin në të tyrin. Hutaqët në kampe, i shpotisnin me shprehjen: “Qenke qorrollepsur, si të kesh dalë nga qelia” dhe kjo s’ishte pa bazë.
Edhe unë u zhyta në sindromën e këtij fenomeni, natyrisht jo në gradën sa të ngatërroja kapanonin apo shtratin, por në momente të caktuara, sillesha në shesh kot më së koti, apo nisesha të shkoja në nevojtore, e përfundoja në kuzhinën private, pa synim të caktuar dhe kur e kuptoja gabimin, qeshja me veten: “U qorrollepse, Çim djali”! pastaj mbasi tundja kryet, kthehesha për ku isha nisur. Dhe kjo s’më ndodhi vetëm njëherë. Çoroditjet e kësaj natyre dhe ato që vëreja te të tjerët, më bën të reflektoja:
“Duhet të gjej rrugën më të mirë të mundshme, të shmang ndëshkimet e kota. – Po të zuri? – më pyeste alter-egoja. – Po më zuri? Epo, ç’të bëj, do rezistoj”! – ja ktheja unë. Sidoqoftë, këtë idiomë i sugjerova vetes atë mëgjes të brymtë, që gjithsesi s’e pata të lehtë ta vija në zbatim, për shkak të rrethanave që të impononte ambienti dhe që s’vareshin nga vullneti yt. Po nga provokimet e të tjerëve, nga humori i policëve dhe ngacmimet e spiunëve, që të vardiste pas operativi i kampit.
Pra, grami që kishte zaptuar terrenin, duhej shkulur nga rrënja. Atë mëngjes të ftohtë dimri, megjithëse kish zbardhur s’po jepnin sinjalin për zgjim. “Ishalla iu ka ngecur ora”! se si me shkoi në mend ky budallallëk. – “Mendon se sot do na lenë rehat të pushojmë apo, do na mërzitin me kontroll, si çdo të dielë”? – zëri i dikujt që lëvizi nën mbuloja dhe i drejtohej fqinjin, më trandi. – “Një Zot e di! Dreqi ua merr vesh huqet këtyre”! – ia ktheu tjetri argjumësh. Përgjigja sikur e davariti perden e avullt që më ndehej në tru. U ktheva në jatak, në një krah xha Esherefi gërhiste me një sinkron të ngjirur, në anën tjetër, Vaska lëvizi nën velenxën thekë-varur.
S’fola, u shtriva sërish. “Ej djall o punë, s’thonë kot: biruca të nxjerrka fiqirin! Si?! Paskërka qenë e dielë dhe s’e paskësha ditur”?! “Mba mendjen bir-o, se kokërr gruri është dhe fiu, fluturon e ikën…”! U përpoqa t’i mbyllja sytë, po gjumi qe arratisur larg. Mendime të vagëllta, pa asnjë lidhje me realitetin, suleshin dhe përplaseshin në muret pa konture të odëzave të trurit dhe dilnin sosh, më rrëmujshëm seç kishin lyrë, pa lënë vraga. Pas pak nisën lëvizjet hyrje-dalje në derë. Në fillim pleqtë që vuanin nga koliti dhe postatet e më prapa edhe të tjerët.
U ngrita edhe unë, u vesha dhe si hodha krahëve xhaketën bëra për nga banjot. Kur pashë se te nevojtoret njerëzia prisnin radhën si mëngjesin e parë kur mbërrita këtu, m’u bë se kisha ri ardhur edhe njëherë rishtar. Kur i lirua një kthinë u futa, kreva nevojën dhe u çova për t’ia liruar tjetrit, që priste me shpinë kthyer ndaj meje. Zbrita te çezmat t’u hidhja dy grushta ujë syve; tashmë në oborr, lëvrinin grupe dyshe-treshe. Gumëzhimat dhe trokëllimave e nallaneve ë drunjta, përziheshin me zërat njerëzor e, zhurmonin sa të hiqnin trurin.
“Mirëmëngjesi! Si ke ndjeh? Kalimera! Dobro veçe! Bonzhur! Suonmatino! Gutmorgen!” përshëndesnin në të gjitha gjuhët e folura dhe gjithkush ikte në punën e vet. Duket shpejtonin ta shfrytëzonte këtë moment lirie, për të kryer nevojat më të ngutshme. Dikush në kuzhinë përvëlonte ujin për të regjur ndonjë kore bukë të tharë, një tjetër përgatiste papare me ca krodhe të thara, apo trahana, që në këtë athëtimë të acartë të ngrohte barkun, kurse teraqinjtë e kafesë, zienin xhezvet apo sapllakët e konservave nëpër vatrat e lira të zjarrit, apo me grumbuj lëmishtesh nëpër cepat e mbrojtur nga era. Por më të shumtët vërdalloseshin kot dhe lëpinin buzët.
Në këtë mizëri ecejakesh, Secili kryente punën e vet, me rregullsi milingonash. Ndërsa unë, vetëm për kënaqësi vizuale, sorollatesha pa synim. Pas tridhjetë ditësh, arrija të shihja kaq njerëz bashkë. Ç’kënaqësi! Hyra mes vorbullës e po sodisja mizërinë. Për një muaj rresht kisha parë veç shokun e qelisë, po edhe atë, kur kisha, pastaj dy herë në ditë këmbehesha me policët, kur na hapnin derën për nevojat personale. Po aq herë shihja edhe ndihmës kuzhinierin, kur vinte ora që na sillte këllirën. Përjashto rastet, kur për probleme që s’vareshin prej nesh, shtohej numëri i ushtarakëve, domethënë atëherë kur duhej të forconim kurrizin, për të pritur breshërinë e kopaçeve apo të falenderonim Zotin, kur s’na lidhnin me tel bari, po vetëm me gjermanka. Pra, me këtë numër të kufizuar individësh, kisha ndarë muajin.
Kur u gjenda mes kaq shumë të ngjashmëve, midis këtij rrëmeti, se ç’m’u ndërmend legjenda për pazarin e famshëm të Roskovecit, ku si shitësit edhe blerësit, jepnin e merrnin me njeri tjetrin me britma dhe ulërima. Kush e kush të ulërinte më shumë, që t’ia kalonte shoqit dhe në fund, në vend të shisnin pulën, shisnin gruan, sepse kjo e fundit kish krrakërritur më fortë. Por nëse xhambazët e pazarit, me të shitur gomarin mashkull, për femër, ja mbathnin e zhdukeshin, këtu në ndryshim me kallaballëkun e tregut, askush s’mund të çante ferrën. Ishte e pamundur të delte jashtë rrethit edhe po të mërziteshe, edhe nëse rrëmuja e këtij pazari të nxirrte mendjen. Gjithkush detyrohej t’i nënshtrohej terapisë-burg dhe të vërtitej pafund, brenda këtij qerthulli, dopio-rrethim telash gjembaçë.
“Sa mendje të ndritura mund të kenë grumbulluar këtu? Sa profesione? Sa kombe? Sa raca? Sa gjuhë? Sa kanë kaluar në këtë derë? Sa do kalojnë ende? Sa do kenë vdekur? Sa do vdesin? Sa janë gjallë? Sa kanë degraduar? Sa do degradojnë”?! O Zot, më doli mendja! Afër një gjysmë ore u robtova me këto andralla, pa përgjigje. Me trurin tym, po sillesha kot, kur dëgjova dikë të më thërriste në emër. Ktheva kokën nga erdhi zëri, një fytyrë-vulash i panjohur po më avitej me hapa të shkurtër. Ishte fytyrë e paparë, sidoqoftë e prita.
E vështrova nga afër, portreti i tij s’më kujtonte asnjë. Burreci shtatshkurtër, me një nishan sa një pesëlekëshe aty ku bashkohet faqja me hundën, më buzëqeshi lehtë. Më zgjati dorën ftohtë, në distancë. Ky gjest zyrtar s’më ngrohu, madje mund të them, më preku në sedër. U mata njëherë të mos i përgjigjesha, po ndërrova mendje. – “Nga Ber-r-rati jeni ju”? – më pyeti në shumës, gjë që e zmadhoi edhe më distancën. Dëgjova “rr-në” grykore, ta theksonte fortë si francezët. – “Në mos gaboj, keni qenë i dënuar-r-r në izolim”? – vazhdoi vulashi, me “rr-në” që më gërrici veshin. – “Po, jam beratas dhe dje dola nga izolimi”! Ai dukej sikur po përtypej: – “Par-r-ra një jave, u lir-r-rua një i bur-r-rgosur i vjetër-r-r, që e kisha shumë mik, më ka lenë një por-r-rosi për-r-r ju”?
U topita, as në imagjinatë s’guxoja t’a kaloja idenë, se mund të gjendej ndokush të më linte diçka, apo të ndjente detyrim karshi meje; aq më tepër i burgosur i vjetër! Hamendësova për rastin; përjashtova pleqtë, që edhe mund të sakrifikonin diçka, por ata kishin edhe shumë vite burg mbi kurriz. Vetëm Sulua, patrioti im, lirohej pas ca muajsh, po edhe ai s’kish ndonjë prokopi të më linte. – “Ish një, që ish dënuar-r-r në moshën të r-r-re, par-rr-a shumë vitesh, tani mbas kaq kohësh, i erdhi r-r-radha të lir-r-rohet…”, – vulashi pushoi, por “rr”-të gërricnin ende.
– “Se kuptoj, ç’lidhje ka kjo me mua? – e ndërpreva. – Unë s’para kam miq këtu, s’kam mbushur as tre muaj, një nga këta e kalova në qeli, kështu vetëm dy muaj efektive më bëhen”! – vijova dyshues. Isha mosbesues, dyshova mos po më punonin ndonjë rreng, siç kisha dëgjuar të rrëfenin për pragmatistët. “Hej dreq, or ç’më pandeh mua ky vulashi, ndonjë zabërhan, që gërmon koshat e plehrave”?! por e kafshova gjuhën, si nxora këto fjalë. Gjithaq, serioziteti i xhuxhit përballë, s’të linte përshtypjen se mund të ish lojë. – “Po, mbase keni të dr-r-rejtë, por-r-r, meqë miku im e kish taksur-r-r, që kur-r-r të delte, sendet per-r-rsonale, do t’ia linte të dënuar-r-rit më të vogël, duket të r-r-ra në hise ty. T’i gëzosh! Do takohemi pas apelit”! – sërish në distancë, më ndeu dorën.
Bash atë moment, një zë i rrëmujshëm e la me dorën pezull: – “Or profesor, a ti ma paske grabit nxansin, mue? Kam tash nji sahat tuj e kërkue, m’ka fugue e asht pa hanger”?! – ishte xha Esherefi, me një lugë të madhe druri, që e tundëte në hava. – “Hajd or mec”! – por pa hedhur dy çapa, iu kthye vulashit: – “Or profesor, a s’po vjen ene ti me hangër dy lugë me na”?! “Qe besa, sot asht ftoht, e vet kam përvëlue do krande buke n’ujë t’valë, me nji fije t’lyn”. “Hajd çuno, hudhi kambët, asht tuj na prit Vaska”! – më urdhëroi mua dhe vrullshëm siç kish ardhur, u kthye e mori për nga kuzhina private. Unë dhe “profesori”, që u luhat për një çast, e ndoqëm pas.
S’e besoja që vulashi do të qe vërtetë profesor. “Tallet xha Esherefi! Ai edhe mua ma vulosi titullin asistent profesor! Po, kë ka lënë pa titull ai, vallë? Ç’i vë veshin! Të gjithëve ua ka dhënë nga një”! i dhashë dum, dhe moskokëçarës bëra teposhtë. Në një kënd të kuzhinës, pashë Vaskën që po sistemonte mbi dy copa tullash si mbi një piedestal, tenxheren e zezë dhe anash saj, rreth e qark ca ftona të veckël, si karrige liliputësh.
Take a seat on them. The "Professor" sat a little as if on the sidelines, but Uncle Esherefi invited him a second time and he also sat on a bench; then everyone took out the spoon and we started eating. What a pleasure to eat in a group! I had a month apart! Hunger was gnawing at my guts. For thirty days, I had grown only leeks and cabbage, without a drop of milk and always ice cold. Now that I was putting warm in my mouth, my jaws were numb and my teeth hurt. The sight seemed to bring my soul to the place. I expressed this feeling, so unintentionally, it turned into a topic that was beaten for a long time in that narrow circle.
When the professor spoke to him, he was stunned: - "No one has the right to judge a hungry person, without knowing him himself:!" - that's how he started it. Hunger darkens even the brightest minds! Infuriates the wise, calms the wild! Hunger breeds misery, ignorance, crime, prostitution, degeneration. But above all. produces a generation of amorphous, stunted personalities. An empty stomach also empties the brain! Hunger has always existed as a social phenomenon, from ancient times to our days. With her gogol, they have speculated in every era. Materialist philosophers, as unscrupulous demagogues, have exploited and are still exploiting this malignant phenomenon of society to incite violent revolutions to overthrow political systems./Memorie.al
Lini një Përgjigje