TAGS-AT E JAVËS

Aktualitet2024-08-01 08:21:22

"He had gone to meet his Russian ex-wife and two children, suddenly the phone rang and..."/ The tragic story of the well-known Korçar architect

Shkruar nga Pamfleti

"He had gone to meet his Russian ex-wife and two children, suddenly the

Grandma Gjylistani had an admirable memory and knew by heart the verses of the poems of Naim, Sami and Abdyl. She educated her grandchildren with the spirit of the famous Frashërllinj Renaissance people, who were her grandchildren. Every night at the Frashërllinje's guest house, she recited verses or poems expressing Albanian patriotism and patriotism. The house had a room called "Konaku i Frashërllinje" and Naimi, Samiu and Abdyli, when they came to Korçë to their aunt, Gjylistani, they stayed in this guesthouse. It was absolutely forbidden for other people to enter or stay in that room.

This is how patriotic feelings, patriotism and pride of being Albanian began to be cultivated in the Mytevelinj children. Then with the occupation of Albania by Benito Mussolini's Fascist Italy, the door of Mytevelinje is connected with the Movement of the National Liberation War and made war available; home, wealth, hatred for the enemy, making an unparalleled contribution to this war. From this door is the "Martyrdom of the Motherland", Floresha Myteveliu, while the Korça architect, Rustemi, would line up with the debaters. The anti-fascist activity of the Mytevelians caught the eye of the Italian occupation authorities and they were exiled to Porto Romano, on the outskirts of Durrës. While some other members of the family go underground. With the liberation of Korça, the whole family would return to Korça, to their home.

Now for Myteveli, another life would begin. Again, the Myteveli people, as hardworking people, would line up in the reconstruction of the country, destroyed by the war. Rustemi initially, in the years 1946-47, worked as a laborer, in the drying of the Maliqi swamp. In 1947, Rustemi won the right to study at the Unique School of Elbasan. In the years 1948-'52, he attended the "7 November" Polytechnic in Tirana, where he participated in many actions for the reconstruction of the country. In 1952, he worked in the "Road of Light" in Shkopet.

Then it was informed through the newspaper "Voice of the People" that he had won the right to study, for URBAN PLANNING, in the Soviet Union. So Rustemi went to study in Moscow. While he was studying there, he met and fell in love with the beautiful girl from Moscow, fellow student, in the same course, the Russian, Valentina. In those four years of studying in Moscow, the Korčar student also married the Russian girl and in 1957, their first child, Iliri, was born. They named the child ILIR, because the boy Korčar came from the land of the Illyrians. The first fruit of their love, their son Iliri, a Korčar student with a Russian woman, was born when they were defending their degrees.

Rustemi defended his degree with excellent results, and he also helped his wife, who had just given birth. After graduation, Rustemi and Valentina, together with their child Iliri, returned to their homeland. Both husband and wife were appointed to work at the Institute of Urbanism, near the Ministry of Construction, Tirana and at the same time, they were also involved in the study of planning projects for cities and residential centers, presenting various projects as architects. . Life continued more than normal, and in 1960, the second child of the Myteveli couple, Eleonora, was born.

But the happy life of the couple would not last long. Successive traumas would shake the family of the architect Korcar. With the breakdown of relations with the Soviet Union, Valentina began to be viewed by the communist regime as a foreign agent, and after pressure and numerous threats, she was forced to leave Albania and go to her hometown, Moscow, taking her 3-year-old daughter Eleonora with her. and left in Albania, Illyria, 7 years old. But even in Moscow, Valentina would be seen with the same eye, that is, as an agent of communist Albania. It seemed that the communist system had the same face everywhere, paranoia and hypocrisy.

Rustem is called to the Party Committee and forced to file a divorce and cut off correspondence with Valentina and her daughter, under the pretext that the letters are agents and influence the overthrow of the government in Albania. But Rustemi was listed as married in the civil registry of Moscow and not of Korça, so the divorce could not take place. Coming from a family with outstanding patriotic traditions and that had given so much to that communist system, they could not imprison the Korça architect, Rustem Myteveliu. While the persecution would continue in different ways and silently, on Rustem and his son Ilir, with a Russian mother. Iliri is denied the right to continue his studies and Rustemi is transferred to various jobs with demotions and out of his profession.

The first postcard, from Eleonora's daughter...!

In 1986, Rustemi receives a postcard from Frankfurt, which is given to him by the relevant authorities of the Albanian Post, after 6 months, of course, after the control by the State Security. His daughter, Eleonora Gerber, sent the postcard to Myteveli. She wished her beloved father a happy birthday and expressed that she missed him a lot. To this day, Rustemi is still listed as married to Valentina, in the Civil Registry in Moscow. The letters sent by Valentina and Eleonora were investigated and censored by the relevant authorities.

Iliri's meeting with mother Valentina and sister Eleonora, after 28 years ...!

Mbas rënies së Murit të Berlinit në fundin e vitit 1989, filloi një klimë e re politike, jo vetëm në Europë, por dukej se diçka po lëvizte edhe në Shqipëri. Djali i madh Iliri, i malluar për nënën e tij Valentinën dhe motrën Eleonora, bëri të pamundurën dhe arriti të shkojë në Moskë pas 28 vjetëve. Vizën e merr në ambasadën sovjetike në Budapest, pasi në atë kohë, nuk kishte ambasadë ruse në Shqipëri. Takimi ishte shumë prekës. Nëna jetonte vetë në Moskë, ndërsa Eleonora, e motra, ishte martuar me një inxhinier gjerman, në Ahn të Gjermanisë.

Ajo tashmë jeton në Ahn me burrin e saj, vajzën Tanja, por akoma njihet me emrin Eleonora Gerber Myteveliu. Po ashtu edhe Valentina edhe sot e kësaj dite, njihet me emrin Valentina Myteveliu. Iliri qëndroi një vit te nëna e tij dhe takohet edhe me motrën, Eleonora. Pas viteve ’90-të, Iliri shkonte lirshëm në Moskë, po ashtu edhe nëna e motra, shkojnë në Greqi, për të parë Ilirin dhe familjen e tij.

Takimi i arkitektit korçar me gruan e tij, Valentina dhe vajzën, Eleonora, mbas 30 vjetëve!

Valentina Myteveliu edhe sot figuron e martuar në Moskë me Rustem Myteveliun. Pasi Valentina i dërgoi një garanci, bashkëshortit të saj, Rustemit (të noterizuar dhe legalizuar sipas rregullave), ai mori një vizë në ambasadën ruse. Tashmë marrëdhëniet diplomatike midis Shqipërisë dhe Rusisë ishin rivendosur dhe Rustemi niset për te ish-bashkëshortja e tij, duke përshkuar itinerarin; Korçë-Selanik-Sofje-Bukuresht-Kiev-Moskë, me tren. Një rrugë e gjatë për të takuar dashurinë e mohuar. Në stacionin e trenit “Kievski Vogzall”, Valentina bashkë me një miken e tyre bashkë studente, priste djaloshin korçar, që tashmë ishte burrëruar nga mosha dhe hallet.

Emocione të forta, dridhje duarsh, trupi, dridhje zëri, sy të lotuar, përqafime, si nga vajza ruse dhe djaloshi korçar. Ai ishte 60 vjeç, ndërsa ajo 57 vjeçe. Valentina jetonte vetëm. Gjatë një muaji, që Rustemi qëndroi në Moskë, u takuan me shumë bashkë-studentë të kursit të urbanistikës dhe mes tyre takuan, krye-arkitektin e Moskës, mikun e tyre të ngushtë. Emocionet shtoheshin çdo ditë. Aty vjen dhe Iliri, duke u bashkuar familja si dikur, para 30 vjetëve. Çaste mallëngjimi, emocionuese, prekëse.

Takimi me vajzën Eleonorën, mbas 33 vjetëve…!

Mbas takimit me të dashurën e zemrës, Valentinën, Rustemi shkoi në Gjermani, për t’u takuar me vajzën e tij Eleonora, tashmë 33 vjeçe, e martuar me inxhinierin gjerman dhe me vajzën e tyre, Tanjën, 7 vjeçe. Momente tepër mbresëlënëse, mallëngjyese, prekëse, në aeroportin e Dusseldorf-it. Rustemin e pritën aty vajza, dhëndri, mbesa dhe Valentina, kjo e fundit, për herë të dytë. Teksa dilte nga plateja e aeroportit, Rustemi do të dëgjonte zërin e një fëmije, që thërriste në shqip: “Gjyshi” dhe akustika e aeroportit ushtonte dhe e çonte ngado, atë zë të ngrohtë fëminor e mallëngjyes.

Drejt tij u pa të vraponte vajza e mitur 7 vjeçe. Ndër duart e saj të njoma, shtrëngonte fort tufën me lule karafilash, nga më të bukurat që i kishte zgjedhur për gjyshin e saj. Në krah të fëmijës, ndodhej Valentina e cila, iu tregonte mbesës dhe vajzës Eleonorës, gjyshin e saj dhe babanë, ndërsa ai zbriste shkallët e platesë…! Tanja e vogël, iu hodh gjyshit në qafë dhe e pushtonte fort, sikur ajo e njihte atë prej kohësh…! “Oh sa qe rritur Eleonora…! Sa e bukur është bërë, i ngjet shumë Valentinës, kur ishte e re, si në atë kohë kur u dashuruam për herë të parë dhe u martuan”, – mendonte Rustemi teksa përqafonte të bijën, mbas 33 vjetëve.

Për arkitektin korçar, djaloshin që diktatura komuniste me atë “humanizmin hipokrit”, i kishte ndarë pjesët e shpirtit, të trupit e të zemrës së tij, ishte një nga momentet më të dhimbshme dhe të vështira në jetën e tij. Por jeta dhe traumat që kishte kaluar, duket se e kishin bërë të fortë shpirtërisht dhe moralisht Rustemin, i kishin dhënë forcë dhe kurajo, që t’i përballonte situata të tilla prekëse dhe këtë po e transmetonte te Eleonora, Valentina e Tanja, të cilat i kishin munguar aq shumë në jetë. Gjatë gjithë kohës që qëndroi në Gjermani, me familjen e gjetur pas 30 vjetëve, mbesa Tanja, nuk do i ndahej gjyshit, për asnjë moment.

Ata komunikonin rusisht. Rustem Myteveliu është njohës katër gjuhëve të huaja, në një nivel të admirueshëm, duke folur e shkruar në; rusisht, italisht, frëngjisht dhe turqisht. Rustemi ende vazhdon të mbajë korrespodencë me familjen e tij në Rusi dhe Gjermani. Ai, Valentina, Eleonora, Tanja dhe Iliri, takohen njëherë në vit në Athinë, Greqi, aty ku Iliri është vendosur përfundimisht me familjen…!

Martesa e dytë në Shqipëri, mbas largimit të Valentinës

Jeta e beqarit, do të ishte shumë e vështirë për arkitektin korçar. Rustemi ra shumë shpirtërisht dhe psikollogjikisht, për ndarjen e detyruar që i bëri regjimi komunist, me familjen. Njerëzit e tij të afërm e këshilluan të martohej dhe kështu ai mund të qetësonte disi shpirtin e trazuar dhe të lënduar. Kështu Rustemi martohet, me një vajzë fisnike në shpirt dhe temperament nga një derë bejlerësh të Beratit. Ajo do i qëndronte dhe vazhdon t’i qëndrojë në krah Rustemit, me fjalët e saj të ngrohta, duke e përkrahur dhe kuptuar burrin e saj, jo vetëm në punën e tij si arkitekt, por edhe në ndjenjën e dashurisë njerëzore.

Rustemi figuron i martuar në Moskë me Valentinën dhe në Korçë me vajzën fisnike beratase. Nga martesa e dytë, Rustemi ka katër fëmijë, tre vajza dhe një djalë. Fëmijët e Rustemit nga martesa e dytë, kanë marrëdhënie të shkëlqyera si motra dhe vëllezër të vërtetë prej një nëne, me Eleonorën dhe Ilirin. Ata me këtë sjellje shpirtërore e tejet njerëzore, tregojnë dashurinë që kanë për prindin e tyre, por edhe kujdesin për babanë e tyre, që e vuante aq shumë ndarjen e familjes së parë. Madje, vajza e Rustemit, Floresha, (nga martesa e dytë), studion në Gjermani për shkenca sociale dhe çështjet e Ballkanit. Ajo ka lidhje mjaft të mira me motrën e saj Eleonorën dhe kalon me të e familjen e saj shumë kohë, në shtëpinë e motrës Eleonorë.

Ankthi në familjen e dytë natën e Vitit të Ri…!

Ishte dhjetor 1991, kur Rustemi u takua me Valentinën dhe Eleonorën, mbas 30 e kusur vjetëve. Muaji po ikte dhe po afronte Viti i Ri. Ankthi në familjen e dytë në Shqipëri, shtohej nga dita në ditë; se a do kthehej babai në gjirin e familjes?! Rustemit i kërkohet nga Valentina dhe Eleonora, të qëndrojë me ato përgjithmonë, por arkitekti korçar, ashtu si dinte të bënte planimetritë e rregullimit të qendrave të banimit, do të dinte të konsolidonte marrëdhëniet e tij familjare të dyfishta, si një njeri me zemër të madhe, ku kishte vend për shumë dashuri prindërore dhe bashkëshortore.

Ja si shprehet Jetona Myteveliu, vajza e Rustemit nga martesa e dytë, ish-dekane e Fakultetit të Infermierisë në Universitetin “Fan Noli” të Korçës, e cila është një vajzë e gjallë, energjike, e bukur dhe tepër ekspresive: “Ankthi ishte torturues në familjen tonë, për kthimin e babait në gjirin e familjes së parë. Ishte Viti i Ri dhe nëna kishte besim se ai do kthehej, e njihte mrekullisht shpirtin dhe karakterin e burrit të saj. Na qetësonte duke na thënë herë-pas here, na përqafonte e lëmonte flokët, e na pëshpëriste: ai do vijë! Por edhe Valentina, Eleonora, kanë nevojë për të, edhe ato kanë pjesën e tyre në zemrën e Rustemit, ashtu sikundër keni edhe ju! Nëna vazhdonte të përgatiste darkën e Vitit të Ri.

U habita me kurajon, shpirtin, sjelljen fisnike të nënës time. Më vinte mirë që nëna ime, e kuptonte babain aq mirë. Babai im, për arsye të caktuara jetike, nuk mund të na linte ne jetimë me baba gjallë. Jo, jo, e njihja mirë atin tim dhe zemrën e tij! E dija se ai nuk mund të përsëriste historinë e kalvarin e dhimbjeve. Ishte ora 9 e mbrëmjes. Bie zilja e telefonit. Ngrita receptorin. E njoha, ishte babai me zërin e tij të dhembshur prindëror.

Even he recognized my voice" - Jetona continues her emotional confession with sad tears in her eyes and tells me: - "Jetona, my daughter! I am at the border with Greece, at the customs of Kapshtica, in 30 minutes I come home. Lay out the New Year's dinner'. My hand was shaking, tears mixed with longing and sorrow, joy for my father's return home, I couldn't hold back. Crying and laughing with joy, I shout as much as I could in my head, in the whole house: - Father came among us again! After 30 minutes, there is a knock on the door and the father enters the house with Ilir!" - concludes Jetona's testimony, wiping the tears that flow down her cheeks.

This is the sad story of the renowned architect Rustem Myteveliu from Korça, who, with his fatherly spirit, knows how to forgive a lot of love. Respect for you, for your life, your courage and your big heart, which has so much room for human love, - dear architect!  Memory.al

Lini një Përgjigje