FLASH
Shkruar nga Pamfleti
I was born on 23. 12. 1951, in the black month, the time of mourning, under the darkest communist regime. On September 23, 1968, the sadistic chief investigator, Llambi Gegeni, the ignorant investigator Shyqyri Çoku and the cruel prosecutor, Thoma Tutulani, mutilated me in the Internal Affairs Branch in Shkodër, cut my head, blinded one of my eyes, and deafened one of my ears. , after breaking several ribs, half of my teeth and the thumb of my left hand, on October 23, 1968, I was taken to the court, where poor Faik Minarolli gave me a political prison term. After half of my sentence was cut, because I was still a minor, sixteen years old, on November 23, 1968, I was imprisoned in the political camp of Reps and from there, on September 23, 1970, in the Spaçi camp, where on May 23, 1973, in the revolt of political convicts, were sentenced to death and executed by firing squad, four martyrs; Pal Zefi, Skender Daja, Hajri Pashaj and Dervish Bejko.
On June 23, 2013, the Democratic Party lost the elections, a more than normal process in the democracy we live in. But on October 23, 2013, the General Director of the Renaissance Government sent order No. 2203, dated 23.10.2013, for; Dismissal of a police officer. So Divine Providence got involved with the neo-communist renaissance Providence and, exactly on the 23rd, they replaced me, no less and no more, with the former operative of the Burrel Prison Security. Where could it be more significant than that?! The former political prisoner is replaced by the former persecutor!
author
ABAZI BRILLIANCE
Continues from the previous issue
REPSI
(Forced labor camp)
Memoirs
Imprisoned General Halim Xhelo: "On our side, the spotites sing with iso. The insulted person could not stand it, and he himself, or some lighter from the tribe, raised their fists and started feuds that never knew the end. On the other hand, dinner. When a death occurs in a family, all the relatives gather, from where they are and where they are not, the friendship, the krushki, the society, the village gathers, and with their heads down, they go to the house of the deceased. After comforting the children and relatives, they offer their help according to the occasion and occasion; someone with money, someone with brains and someone with wings.
They put aside the old confusions, they even forget the enmities of the moment and all together, they pay their last respects to the meite. Then the customs continue, waiting for the seventh and fortieth, for six months and for a year and so on. In the end, no matter how good or bad the deceased was, wise or rude, death, like a golden cap, serves as a bridge of union for the living.
Now the moral of these fables: we communists who are here, just like the chickens in the fable, have voted for the punishment of the husband and wife. The second: being winners, we all aimed for the corner, that is, to be the first krushk, but as the saying goes: 'Un aga e ti aga, po maramin e ke e ep'? we elbowed each other. Whoever showed himself to be more capable of intrigue, introduced his friend, won the sympathy of one and took his place. At first these happened in the name of idealism, later for pragmatism.
Incorrigible idealists like myself and some others ended up in front of the firing squads or, behind bars, in prisons and internment camps that we set up ourselves. The other side: it's the rest of you. But I have to admit, you are nobility yourself. Your tolerance is the property of great characters, I am proving this myself, here in prison. For the sake of the truth, you were punished by fate and geopolitics, that you belonged to the losing camp, that is, a disaster fell on your head that united and made you more solidary, so you do so well, even though you belong to different political currents".
He was silent, I was impressed by this logic. The point of view from which this nosy general looked at social aspects was extraordinary.
Another question related to the topic.
Me. - "Mr. Halim, how do you predict the future?" How long can communist hegemony last?
Halim Xhelo - In order to come to a conclusion about the near future and a more distant one, a number of factors must be analyzed, which in one way are interdependent on each other. But the phenomena that determine developments and influence the acceleration or deceleration of events, in regional or global policies in the rank of superpowers. I have tried to reason, these months of solitude in the cell, about the events that took place in the socialist camp, especially the recent developments in Prague, where the Russian troops intervened forcefully and despite the resistance of the Czechoslovak people, the "Prague Spring" was drowned in blood. America and the West remained at the rhetoric of words and, despite all opposition and democratic rhetoric, did not dare or did not want to take more concrete actions. This means that they don't want to upset the balance.
Përfundimisht, ekziston një ekuilibër i pranuar në heshtje. Mendoj se kjo s’do jetë e përjetshme, mbas nja dy dekadash qendra e gravitetit, mund të zhvendoset drejt Perëndimit. Lindja Komuniste, për shkaqe hegjemone, është e përçarë thellë, edhe pse në aparencë ruan fasadën e unitetit. Mbi të tjera, sistemi socialist, është i papërsosur politikisht dhe i dështuar ekonomikisht, për t’u përballur me rendimentin në rritje të shoqërisë kapitalisto-perëndimore. Padyshim, dikur do prishet balanca, do nisin garat në fushën e modernizimit të armatimeve ushtarake, që kanë kosto shumë të lartë dhe pasojat do japin reperkusione në ekonomi. Parashoh një impakt negativ në mentalitetin e masave, si pasojë, Lindja Komuniste, do të vazhdojë të humbë imazhin e “tigrit” dhe besimin te popujt e vet, nga ana tjetër ekonomia do vazhdojë të bjerë me ritme të shpejta. Por, sidoqoftë për inerci, kjo gjendje do zgjasë edhe nja dy dhjetëvjeçarë”.
Heshti sërish. Ai ishte mjaftë i prerë; tamam ushtarak karriere. Po edhe unë e ngacmova prapë.
Unë. – “Zoti Halim, konkretisht edhe sa vite, se dy dekada më duken si tepër”?!
Halim Xhelo – “Dëgjo, a derëzi, po të papërfillshme, por në këtë rast, do doja të shtoja, se jo të gjithë do kenë shansin t’a mbrijnë atë ditë! Kjo, jo vetëm për shkak të jetëgjatësisë fizike, po s’do na lenë gjallë këta, i njoh mirë unë, kam ngrënë në një çanak! Prandaj edhe fola, që ti dhe këta pak të rinj që i dëgjuat, t’ua transmetoni brezave. Mbase do dalën! Padyshim janë tepër, për jetën e historinë e një kombi, që t’ju buzëqeshë fati, të dilni gjallë, sidoqoftë u mbetet detyrim t’ua përçoni të tjerëve”.
Heshti, këtë herë përfundimisht. Edhe unë s’e pyeta më tej. Kaluan vite dhe vite nga ajo ditë, gjenerali prepotent, nuk rron më, por kishte gabuar pothuaj; zero përqind; plot njëzetenjë vjet më vonë, komunizmi ra. Parashikimet e tij dolën; sistemi politik i papërsosur dhe ekonomia e pa konsoliduar nga njëra anë, gara e armatimeve, me kulm luftën e yjeve, të iniciuar nga Regani dhe të vazhduar nga Bushi i vjetër, nga ana tjetër, e çuan socializmin drejt falimentimit e, kapitullimit final. Unë e përkujtoj me respekt atë, për rrëfimin dhe besimit që tregoi ato ditë, në burgun nga s’arriti të dilte më i gjallë. Sipas parashikimeve të bëra nga vetë gjenerali, ish shokët e armëve dhe të prapësive të mëvonshme (domethënë kokoshët), ia prenë jetën në mes. S’duhej të mbetej pas; ai dëshmitar i gjallë, dinte shumë!
Ndoshta parandieja, se s’do më jepej kjo mundësi përsëdyti, i bëra ato ditë edhe një mori pyetje të tjera dhe gjenerali cinik, foli si rrallëherë. Por për momentin, do mjaftohem vetëm me këto që rrëfeva, në m’u paraqitët rasti më pas, mund t’i rikthehem kësaj interviste me përgjigjet e pyetjeve të tjera.
* * *
Rasti tjetër i përket një parashikuesi të çështjes kombëtare.
Kisha mbushur vitin në Reps. Tashmë më ishte hapur rrethi i intelektualëve, jo aq si meritë e imja, se sa për koniunkturën e miqve që më mbështetnin. Me ndërmjetësimin e tyre, u njoha me të dënuarit e vjetër, prej të gjitha trevat dhe ngjyrimeve politike që ekzistonin atje. Njoha mes të tjerësh, një kosovar që siç thuhej, kish qenë kolonel i U.D.B.-së jugosllave, zoti Hashim Toplica. Hashimi ishte i arratisur politik nga Jugosllavia. Mbas prishjes së Titos me Stalinin, ishte larguar për bindjet staliniste. Sapo shkeli në tokën amë, i rezervuan një pritje “të “posaçme; drejt në burg, tashmë si spiun i Titos!
… Kjo fyerje e pakapërdishme, i preku pa kthim dinjitetin këtij burri, me bindje të thella komuniste. S’thonë kot: ekstremet puqen! Paskëtaj, krejt pasioni dhe idetë utopike komuniste, iu kthyen në të kundërtën, iu shndërruar në një flakadan të pashuar nacionalist. Thebembra e Akilit, për gjithë nacionalistët pa pa përjashtim, mbetej çështja shqiptare dhe veçanërisht problemi i pazgjidhur kosovar. Te Hashimi, ky ish edhe më i mprehtë, për faktin e origjinës së tij, po sidomos, mbas dështimit të utopisë së; “bashkim-vëllazërimit”.
Sa herë diskutohej për problemin kosovar, Hashimi ishte personi që fliste me kompetencë dhe të tjerët e dëgjonin me vëmendje e respekt të veçantë. Kur e njoha, Hashimi ishte mbi pesëdhjetat, një koleksion i tërë sëmundjesh, ia kish drobitur trupin. Vuajtjet e gjata dhe mal-trajtimet pafund, ia kishin rrënuar shëndetin, por ishte rezistont, i durueshëm dhe mbi të gjitha, i qetë dhe komunikues. Dijet që zotëronte, mënyra se si i shtronte dhe mbronte tezat, qetësia olimpike, tipike për një diplomat, e bënin edhe më interesant, edhe më të besueshëm në sytë e mi, ndaj çdo diskurs të tij, e ndiqja me vëmendje të posaçme.
U miqësuam shpejt nëpërmjet të njohurve të mi; bisedoja dhe dëgjoja me kërshëri mendimin e tij, për probleme të ndryshme. Në vitin 1968, në Kosovë shpërthyen revoltat për përdorimin e simboleve kombëtare. Mijra studentë dhe intelektualë të universitetit të Prishtinës, u vunë në ballë të kësaj lëvizje. Represioni i autoriteteve jugosllave qe i paparë, por edhe rezistenca e popullit kosovar, qe po aq e admirueshme. Mbas këtyre trazirave masive, politika e Beogradit, ndryshoi kurs, u detyruan të pranonin ca lëshime, lejuan për gëzime dhe hidhërime të shpalosej Flamuri kombëtar, por ai zyrtari, me yllin e komunizmit.
Kjo, në mjaftë rrethe intelektualësh, u konsiderua fitore shumë e madhe për kohën. Ishin të paktë ata që e vunë re këtë mangësi heraldike dhe më të pakët ata që u shprehën. Një ndër ta, që s’mund ta pëlqente këtë “harresë” simbolike dhe që u shpreh qysh në krye, ishte Hashimi. Pavarësisht se i izoluar në burg, ai shfrytëzonte burime të ndryshëm informimi dhe kish grumbulluar goxha informacion. Siç kam treguar më sipër, rrugët përthithëse të informacionit në burgje, kalonin në ca kanale, që çuditërisht askush s’mund t’i besoj, përjashto ata që i kanë kaluar vet. Me Hashimin, kam folur për këtë temë, ekzaktësisht më 28.11.1969, ditën e 57 vjetorit të Shpalljes së Pavarësisë, gjatë vizitës që i bëmë me këtë rast, në shoqërinë e Daut Runës, Izet Gumenit dhe At Vaskës.
Dhe ja biseda, shkurt:
“Gëzuar festën e Flamurit, së shpejti me një Shqipëri të lirë e të bashkuar! Sa më shpejt pranë familjes dhe të afërmve”! – e urova. Më ktheu urimin. Pastaj gjuha vajti atje ku dhimbte dhëmbi, te çështja kosovare. Ndërsa unë shpreha entuziazmin për fitoren e vëllezërve kosovarë, që arritën të gëzonin të drejtën të valëvisnin Flamurin Kombëtar, në çdo eveniment familjar. E konsiderova këtë fakt, një ngjarje të shënuar për popullin shqiptar, në veçanti për Kosovën, duke përfunduar:
“Besoj se pas kësaj fitore madhore, do përshpejtohet zgjidhja e problemit të bashkimit me vendin amë”! Hashimi u mendua pak, e me qetësinë e zakonshme, u shpreh: “Shpresoj të jetë zgjidhje e momentit. Ngaqë është gjysmake dhe shumë e rrezikshme; me anë të saj zyrtarët jugosllavë kapërcyen situatën. Do kalojnë edhe shumë vite të tjerë, deri sa të mbërrinte te qëllimi final. Ndërkohë, brezat e të rinjve në Kosovë, do jenë ambientuar me këtë Flamur të përdhosur, me yllin komunist. Druaj se do ta konsiderojnë arritje madhështore dhe si të tillë, do ta shohin Enver Hoxhën, si perëndi, do t’i mveshin atij meritën e kësaj fitoreje dhe kështu do gabojnë dy herë. Së pari: po valëvitin një flamur të përdhosur, së dyti: do përjetojnë kultin e Enverit! Kur t’a kuptojnë lojën e Titos dhe Enverit bashkë, do jetë tepër vonë, dëmi do jetë bërë dhe gabimi do dojë shumë mund e kohë, të riparohet. Më falni, s’dua të bëj pesimistin, që të them se s’do riparohet ndonjëherë”!
Më çuditi ajo logjikë.
E kundërshtova. E kundërshtuan edhe të tjerët, duke e ftuar të tregohej një realist, të pranonte faktin se edhe shqiptarët, arritën të barazoheshin me popujt e tjerë, në hapësirën mbarë jugosllave, ku s’konsideroheshin aspak si njësi shtetformuese. Ai, u detyrua t’i futej një analize të thellë dhe na dha një leksion që atë kohë, për mungesë informacioni, e mora si lajthitje të Hashimit, por që s’më vinte më pas, fatkeqësisht do rezultonte i saktë.
“Të arsyetojmë me radhë. – argumentoi Hashimi. – Flamuri s’është dhuratë i zemërgjerësisë së Titos, po një finalizim i përpjekjeve të popullit kosovar. Për të arritur këtu është derdhur shumë gjak, janë sakrifikuar disa breza, dhjetëra mijëra shqiptarë janë depërtuar kufijve, në Europë, në Turqi e gjetkë. Zotërinj, për këtë ditë, janë terrori të shumta, ka tash njëqind vjet, që derdhet gjak! Mbi popullin shqiptar, është ushtruar gjenocid i pandalshëm. E nisën me Toplicën, nga ka origjinën familja ime, qysh më 1878 dhe e vazhduan me Çamërinë, mbas vitit 1924. Ende edhe sot e kësaj dite, vazhdon. Po, po, vazhdon! Ndaj e konsideroj fitoren gjysmake!
Këqyrni thjeshtë marrëdhëniet që kanë ndërtuar Titua dhe Enveri, e do bindeni. Çdo kosovar që kërkon strehim politik këtu, e kthejnë mbrapsht, kur e kërkojnë autoritetet jugosllave, ose çohet në internim, apo më keq ende, i dënojnë si agjentë të atij që urrejnë më tepër, Titos. E njëjta ndodh edhe me shqiptarët e këtushëm, sapo arratisen atje, i torturojnë dhe i kthejnë të popullojnë burgjet e Enverit. S’besoj se do komente! Mjaftojnë statistikat, shihni sa të dënuar gjenden këtu për këtë shkak!
Tjetra, duke dhënë këtë të drejtën gjysmake, për gjasme përdorimin e simboleve kombëtare, kërkojnë t’iu hedhin hi syve, botës demokratike, po edhe vetë shqiptarëve, për gjoja të drejta të plotësuara e të realizuara, në kuadër të vetëvendosjes dhe nga ana tjetër, të margjinalizojnë dhunën mbi inteligjencien kosovare, të cilët i akuzojnë për separatizëm dhe arrogancë shtet-shkatërruese. Pra, duhet të dalloni synimin e vërtetë; japin pilula gjumi dhe përjetësojnë kësisoj pushtimin e Kosovës, domethënë ruajnë statukuonë aktuale. Mundësisht përgjithmonë”!
Sërishmi e kundërshtuam, i vumë para faktin se çështja kombëtare dhe etniteti shqiptar, kërkon sakrificat dhe kontributin e të gjithëve, sado i vogël në të parë, po me vlera madhore; me synimin final, bashkimin e trojeve shqiptare.
“- Po, të dashmit e mi! – arsyetoi Hashimi. – Pikërisht këtu synojmë të gjithë, që një ditë, që s’besoj se do jetë e afërt, kur me të vërtetë do realizohet ëndrra mbarëshqiptare, të arrijmë bashkimin e munguar fizik, po dhe atë të cunguarin, shpirtëror. Por, ç’po ndodh në fakt?! Asgjë më shumë, se sa po mbjellin farën e përçamjes, për të na ndarë përjetësisht! Shihni praktikën! Të mëdhenjtë e Europës, na ndanë fillimisht në pese shtete, tani po kultivohen, pesë mentalitete. Është për të vënë kujën ky fakt! Sepse edhe vetë shqiptarët, kanë hyrë në këtë lojë me pasoja vrastare!
Vini re të këtushmit! Një shqiptari nga hapësirat ndër-jugosllave, e emërtojnë jugosllav dhe një çami, i thonë grek. Më keq akoma, shqiptarët e atjeshëm, e thërrasin njeri tjetrin, me emërtimin e njësisë ku bëjnë pjese, si: shqiptar i Sërbisë, i Maqedonisë, malazias, grekë për çamët, etj. Dhe, mbi këtë superstrukturë, ndikon formimi intelektual i diferencuar që po ndodh, si këtu edhe në Kosovë. Po rritet një elitë e zhveshur nga ndjenjat nacionaliste. Inteligjencia në Kosovë, po edukohen nën ndikimin e frymës filozofike Lindore, po edhe Perëndimore, që predikon botën e hapur pa kufij, pra rrjedhimisht, edhe pa kredo nacionale.
Natyrisht, kjo teori është e bukur, mjaftë atraktive për evropianët dhe kombet e kultivuar, po për ne shqiptarët e pa konsoliduar, që jetojmë për ibret nën diktatin e të huajit e, nën thundrën e hekurt të komunizmit, aq më tepër pa tradita shtetformuese dhe të pa civilizuar mjaftueshëm, kemi nevojë më shumë se kurrë, për një shtet të përbashkët, ku si vëllezër të mësojmë të duhemi e, të falim njëri tjetrin. Por serbët, grekët dhe ata që qëndrojnë pas tyre, madje edhe ndonjë shqiptar, po fusin pykat e përçarjes mes dy pjesëve të popullit, duke nxitur ndjenjat antikosovare te rinia e këtushme dhe kozmopolitizmin atje.
Mjafton t’iu hedhësh një sy programeve mësimore në shkolla, të rinjtë dinë më mirë historinë, gjeografinë e zhvillimet ekonomike në Kinë e në Kubë, se sa në vendin e tyre. Ju siguroj, do vij një ditë, kur rinia e këtushme do urrej pjesën tjetër të popullit, atë të krahinës së Kosovës, madje edhe vet Shqipërinë. Po hapen hendeqe të thella, që dikur do japin efektet negative. Ndoshta kjo mund të merret për disfatizëm, po të paktën kështu më rezulton nga vëzhgimet e mia. Qofsha i gabuar, po të ardhmen na e kanë projektuar të ndarë në dy shtete, që shqiptarët të mos jenë faktor i fuqishëm e determinues në Ballkan, ashtu si na takon realisht. Më e keqja do të jetë se edhe një pakicë shqiptarësh, do ta pëlqejnë dhe do përfitojnë nga kjo gjendje, ndërsa pjesa tjetër, edhe pse s’do pajtohen kurrë me këtë status, për arsye konjukturash, s’do kenë mundësi zgjidhjeje tjetër. Në një të ardhme jo të largët, do na mallkojnë pasardhësit tanë, kur të na shohin të ndarë në dy pjesë”.
Kur e pyeta se kur mund të realizohej kjo profeci, ai bëri një rrotullim krahu, si të donte të thoshte: “Ehu-uu, sa larg”! po me gojë, më tha: “Të shpresojmë të ndodhë sa më parë. Por unë dhe brezi im, s’kemi me ja mbërrit. Me ç’tregojnë bathët, do jenë larg pashkët! – e ilustroi e këtë shprehje të njohur disfatiste. – Do duhen edhe nja njëzet apo tridhjet vjet, mund të ndodh më shpejt apo, më vonë. Inshalla”!
It depends on when communism falls so that it disintegrates, first Yugoslavia, as a naturalized asset. Wherever you look at the problem, we are a product caused by the Great Powers, at the origin of the matter, are the evil decisions of the Congress of Berlin, followed by other treaties. It was a very wrong takeover of political Europe, almost a hundred years ago, that only the perpetrators can repair, when the conditions have changed and the waters have calmed down. Political conjunctures and international geostrategy can accelerate the resolution of this situation. However, you are young and you will have all the time at your disposal to reach that day…”!
And he closed it without exhausting the topic to the end, because other visitors came to congratulate him. Those of us who were there got up to vacate the bed, which also served as a waiting room, for the newcomers. I was really young then. I came to the fateful day, to see close to a million Albanians fleeing from their homelands, brutally violated by Milosevic's Chetniks. To be massacred and raped en masse, under the eyes of the entire international community. At the same time, I arrived on the lucky day, to experience the decisive intervention of the military forces of the North Atlantic. The master was coming! Those who destroyed Albania, at the beginning of the twentieth century, were repairing the mistake, at the end of this century.
In order to save an entire people, which was being barbarically exterminated, on the eve of the new century, democratic states, and especially America, were forced to take urgent and extreme measures, up to armed intervention, to protect the lives of innocent civilians. Of course, in order to speed up the process, the counter-response of the bravest boys and girls of Kosovo, framed in the ranks of the U.Ç.K., had an effect, and they took action to stand up to their brothers and sisters. combative, sometimes even violent, but this was the only way to attract international attention.
In the early nineties, when part of Hashim's prophecies came true, the disintegration of Yugoslavia, of this "de-naturalized" creature, as he called it, had begun. It was time to fulfill the rest of his predictions, the secession of Kosovo and the exit from the century-old yoke of Serbia. Of course, the propaganda of "Stara-Serbska" disappeared before the eyes of the international community, the massacre of Recak and other macabre crimes, which were cold-bloodedly barbaric on the defenseless civilian population, had awakened the humane feeling of the personalities who directed the destinies of the world. / Memory.al
Lini një Përgjigje