
The War Diaries of the Supreme Command of the German Armed Forces (Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht, KTB OKW), in the years 1940-1945, were kept by the Office of National Defense at the Operations Headquarters of the German Armed Forces (Abteilung Landesverteidigung im Wehrmachtführungsstabamt). These war diaries describe strategies, battles, troop movements, front lines, objectives, operational decisions and war plans, and assessments of combat situations by the highest leadership of the German military forces.
The Secretary of the War Diaries at the Supreme Command of the German Armed Forces was Helmuth Greiner until March 1943 and then Percy Ernst Schramm. In the years 1961-1965 the war diaries were compiled by historians and published by the Bernard & Graefe Verlag für Wehrwesen, Frankfurt am Main. The chief historian was Percy Ernst Schramm and his assistant historians, respectively by volume, were as follows:
War Diary:
Page 1147 – 27.09.1943. Insurgent actions continue in Albania.
Page 1151 – 28.09.1943. In an addendum to the announcement to the German military attaché in Sofia, on 23.09.1943, it is stated that the area of north-eastern Albania, up to the Vardar valley, will later be occupied by German troops.
Page 1154 – 30.09.1943. In Albania, gang activity is further intensified; more and more British agents are being spotted.
Page 1164 – 01.10.1943. [This refers to the instructions of the German High Command, for the distribution of troops in the south-east]. …. The 10th Mountain Division, to be sent to Epirus or, to the Albanian coast... The purges in Albania and Croatia continue.
Page 1168 – 03.10.1943. Hitler orders the appointment of a “General responsible for Albania”. The KSFA issues an order to this effect.
Page 1171 – 04.10.1943. Hitler orders the Southern High Command and Army Group 'B' as follows: It is expected that the enemy will direct the main operations against the south-eastern region either, from southern Italy, towards Albania – Montenegro – southern Croatia or, after fighting from central Italy, against northern Croatia – Istria.
Page 1178 – 06.10.1943. A British attack is expected in the south-eastern region, against the Albanian-Dalmatian coast or, across the Aegean Sea, against Macedonia and Thrace.
Page 1181 – 07.10.1943. Gang activity intensifies in Albania and Croatia.
Faqe 1184 – 08.10.1943. Në Shqipëri është ngritur me ndihmën gjermane, një qeveri shqiptare, e cila ka ndër mend të krijoje një trupë milicie të vetën. Njoftimet e shtabit drejtues të ushtrisë, për datat 09.10.1943 dhe 13.10.1943, mbi lirimin nga ushtria të shqiptarëve që ndodhen në Divizionin SS Malor të Bosnjes, janë hedhur poshtë nga krye-komandanti i SS-ve, [Heinrich Himmler].
Faqe 1191 – 10.10.1943. K.S.F.A., është dakord me idenë e shtruar më 01.10.1943, nga Komanda e Lartë Jug-lindore, për zhvendosjen e forcave të ndërtimit të përforcimeve në zonën e Armatës II të tankeve (bregu shqiptaro-dalmatik).
Faqe 1193 – 11.10.1943. Gjendja në Ballkan: Vazhdojnë spastrimet tona në Greqi. Në Shqipëri luftime të Divizioneve Gjuajtës 100 dhe 118 me pjesët e mbetura të Divizioneve italiane “Firenze” dhe “Venecia”.
Faqe 1197 – 13.10.1943. Qeveria [italiane] e gjeneralit Pietro Badoglio, i shpall luftë Gjermanisë. Mbreti i Italisë, heq dorë nga titulli “Perandor i Etiopisë” dhe “Mbret i Shqipërisë”.
Faqe 1208-1209 – 18.10.1943. Hitleri ka njoftuar Këshillin e Regjentit bullgar, më 18.10.1943, se do t’u vijë për vizitë gjenerali M. R. von Weichs, mbi përforcimin e bregut të Thrakisë afër Kavallës, me një Divizion bullgar, si dhe mbi masat që do të merren për mbrojtjen e pakicave bullgare, në Shqipërinë Lindore.
Faqe 1212 – 21.10.1943. K.S.F.A., përkufizon të drejtat e gjeneralit të plotfuqishëm gjerman në Shqipëri, si dhe të komandaturës, që do të ngrihet në Mal të Zi.
Faqe 1221 – 25.10.1943. Qeveria shqiptare nuk ka mbështetje. Nuk është arritur ende ndonjë lidhje me krerët e bandave të lëvizjes kombëtare greke dhe me Mihailoviçin [Dragoljub “Draža” Mihailoviç, komandati i çetnikëve serbë, pro-mbretërorë].
Faqe 1252 – 05.11.1943. Në Shqipëri ka dy grupe banditësh: komunistët që janë të lidhur me Titon dhe kombëtarët, që nuk duan të njollosen nga lidhja me gjermanët.
Faqe 1254 – 05.11.1943. Është krijuar dhe ka kryer betimin një qeveri kombëtare shqiptare……! Shtabi Qendror i Ushtrisë, ka parashtruar më 04.11.1943, për takimin që mbahet më 05.11.1943, me delegacionin bullgar në shtabin e Hitlerit, këto pika: 1) Përdorimi i një Divizioni tjetër bullgar, ndërmjet Divizioneve bullgare VII-të dhe XVI-të. 2) Siguria në rajonin kufitar, Bullgari-Shqipëri.
…..Meqenëse Hitleri i ka premtuar kryeministrit bullgar, mbrojtjen ushtarake të zonave kufitare të Shqipërisë, duhet që Komanda e Lartë e Jug-lindjes, ta mbajë këtë premtim. (Bëhet fjalë për një rajon me pakica bullgare, zonë të cilën ishin të gatshme ta pushtonin forcat vendore bullgare, por u penguan nga qeveria e tyre. Trupat gjermane janë shprehur të paanshme. Kur më vonë komunistët sulmuan pakicat bullgare, bullgarët kërkuan pushtimin e kësaj zone nga gjermanët.
Nuk dihet arsyeja pse bullgarët, nuk e pushtojnë vetë atë rajon. Për këtë detyrë ishte parashikuar Divizioni I-rë i tankeve; meqenëse ky u zhvendos për në Lindje, pakicat mbetën të pambrojtura. Mbas kësaj dhe kërkesës së përsëritur për ndihmë, Hitleri urdhëroi pushtimin e Shqipërisë lindore, me trupa gjermane).
Komanda e Lartë e Jug-lindjes, merr në të njëjtën ditë urdhrin për spastrimin e zonës Tetovë-Dibër-Strugë-Kiçevë-Gostivar dhe krijimin e trupave vendore të vetë-mbrojtjes, me ndihmën e SS-ve dhe të forcave policore të Greqisë dhe me armë të marruna forcave italiane. Më 06.11.1943, Komanda e Lartë e Jug-lindjes, njofton për masat që ka ndërmend të marrë. Hitleri shprehet dakord me to, më 07.11.1943. Komandanti i Shtabit të Operacioneve në K.S.F.A. [gjenerali Alfred J. F. Jodl], vendos që batalionet gjermane, të presin derisa të jetë ngritur milicia, e cila duhet të përbëhet nga maqedonas bullgarë. Komanda e Lartë e Jug-lindjes, merr udhëzimet e nevojshme.
Faqe 1268 – 10.11.1943. Komanda e Lartë e Jug-lindjes, gjykon luftën kundër Titos, si detyrën kryesore, edhe më të rëndësishme se ruajtja e kufirit bregdetar. Meqenëse forcat e nevojshme për këtë janë dobësuar dukshëm, për shkak të zhvendosjes se trupave në Lindje, i njoftohet se Hitleri ka pranuar përdorimin e Divizionit I-rë Malor, për operacionin “Kugelblitz” [kundër partizanëve komunistë jugosllavë, në Dhjetor 1943]. Pas këtij operacioni, ky Divizion duhet të pozicionohet në mënyrë të tillë që, të mund të përdoret si forcë rezervë në Shqipëri dhe në Greqinë veri-perëndimore.
Faqe 1275 – 12.11.1943. I plotfuqishmi gjerman në Shqipëri, është gjenerali Theodor Geib, por fuqia ekzekutive është në dorën e Komandës së Lartë të Armatës II-të të tankeve (Gjenerali Lothar Rendulic).
Faqe 1278 – 13.11.1943. Shënim në dosje mbi rëndësinë ekonomiko-ushtarake të Shqipërisë dhe nxjerrjen e kromit atje.
Faqe 1289 – 17.11.1943. Në Shqipëri ka vështirësi, pasi ushtarëve nuk u paguhet dot rroga në monedhën vendase, sepse qeveria shqiptare, nuk pranon të japë shumën e nevojshme për këtë dhe ne nuk duam të bëjmë presion më të fortë. I dërguari Hermann Neubacher, po përpiqet për një zgjidhje të problemit.
Faqe 1290 – 18.11.1943. Përfundim i spastrimeve të Divizionit Gjuajtës 100 në Shqipëri dhe luftime në Peljeshac [në bregdetin kroat].
Faqe 1292 – 19.11.1943. ….. Spastrime të suksesshme në Shqipëri dhe në veri të Malit të Zi.
Faqe 1317 – 28.11.1943. Gjendja në Ballkan: Bombardime armike në qarkullimin rrugor dhe depozitat me materiale, në zonën e Kroacisë jugore, Malit të Zi dhe Shqipërisë.
Faqe 1330 – 02.12.1943.….Qëndrim i qetë i bandave në Shqipëri dhe Mal të Zi…..Për shkak të vështirësive në financimin e ushtrisë në Shqipëri, i kërkohet Ministrisë së Jashtme më 03.12.1943, të caktojë një zëvendës, për të dërguarin Hermann Neubacher. Kjo i njoftohet edhe Komandës së Lartë të Jug-lindjes, e cila merr edhe udhëzimet përkatëse. Meqenëse po shtohet veprimi luftarak armik, në rajonin shqiptaro-kroat, Komanda e Lartë e Jug-lindjes, njofton për rrezikun e krijuar, mbi të gjitha trupat që marrin pjesë në operacionin “Kugelblitz“.
Faqe 1335 – 04.12.1943. Zyra e spiunazhit ushtarak merr udhëzimet përkatëse, në lidhje me qëndrimin që duhet të mbajë përkundrejt Ministrisë së Jashtme, përsa i përket kundërshtive kufitare bullgaro-shqiptare, në liqenin e Ohrit.
Faqe 1373 – 20.12.1943. Përpjekjet e Këshillit të Regjencës, nuk arrijnë të tërheqin forcat kombëtare në Shqipëri.
Faqe 1461 – [Kapitulli: Shënime dokumentesh në Ditarin e Luftës] 04.10.1943. Plan lufte për Komandën e Lartë të Jugut dhe Grupin ushtarak B: …. A) Unë pres që armiku t’i drejtojë sulmet e tij kryesore, kundër rajonit jug-lindje, duke u nisur nga Italia, mbase dhe me një pjesë të forcave nga Afrika. Nuk mund të parashikohet nëse kundërshtari do të drejtohet kundër Shqipërisë/ Malit të Zi/ Kroacisë, nga Italia Jugore, që është e pushtuar prej tij, apo do të përpiqet të shtyjë për në veri, forcat gjermane në Itali……! Nënshkruar Adolf Hitler.
Faqe 1474 – [Kapitulli: Shënime dokumentesh në Ditarin e Luftës] 10.12.1943. …. Divizionet italiane ‘Arezzo’, ‘Taurinese’, ‘Ferrara’, ‘Emilia’, ‘Venecia’ dhe ‘Parma’, në Mal të Zi dhe Shqipëri, janë vënë nën komandën e banditëve; një pjesë e Divizionit ‘Firence’ [Divizioni 41 i Këmbësorisë], luftojnë nën komandën e komandantit të tyre të Divizionit, në anën e banditëve [në Shqipëri]. Gjithsej rreth 11.000 veta. Përafërsisht 2.200 italianë, janë kapur prej ushtrisë gjermane.
Faqe 1540 – Udhëheqja gjermane e ushtrisë, në vitin kulminant të luftës. Vështrim i përgjithshëm i Ditarit të Luftës i shtabit udhëheqës gjerman në vitin 1943: …. Pasi aeroportet shqiptare ishin pushtuar nga forcat tona, që përpara kapitullimit të Italisë, u përgatit në Shtator 1943, themelimi i një shteti shqiptar të pavarur. Ngritja e një shteti shqiptaro-malazez, nuk u prit mirë, meqenëse nuk donin të ishin të varur nga Gjermania, e cila praktikisht e kishte humbur luftën. Së fundi u krijua në fillim të Tetorit, me ndihmën e Gjermanisë, një qeveri shqiptare, e cila mori përsipër bërjen gati të 30.000 forcave vullnetare.
Faqe 1545-1546 – [Kapitulli: Vështrim i përgjithshëm i Ditarit të Luftës, i shtabit udhëheqës gjerman në vitin 1943. Në pjesën mbi Bullgarinë, shkruhet]: …..Qeveria e re bullgare (pas vdekjes se Carit Boris), me sa duket kërkonte që mbështetja ushtarake të shpërblehej, me marrje tokash në lindje të Shqipërisë, ku jetonte një pakicë e shpërndarë bullgare.
Kështu, më 05.11.1943, kur u bisedua mbi politikën pushtuese bullgare në Ballkan, [Ministri i Jashtëm bullgar], Schischmanoff, vuri në dukje trajtimin e mirë të pakicës greke nga bullgarët në Thraki. Kësaj paraqitje të ministrit bullgar, Schischmanoff, i përgjigjet Hitleri, me vërejtjen se kjo është një politikë e zgjuar e bullgarëve.
Për sa i përket shkëmbimit të mendimeve mbi Shqipërinë, [Kryeministri bullgar, i pranishëm në takim], Bojiloff, me shumë kujdes kërkoi që të mendohej mbi mundësinë e zhvendosjes së trupave bullgare, në zonën e rrezikuar kufitare me Shqipërinë. [Ai tha] Bullgaria ka vetëm trupa të pakta dhe të pajisura keq, por ajo do të përpiqet të bëjë gati trupat e nevojshme, për këtë qëllim.
Nga ana tjetër, ai beson se me bisedime të drejtpërdrejta me qeverinë shqiptare, mund të arrihet një zgjidhje për problemet e sipërpërmendura. Hitleri mban një qëndrim negativ ndaj këtyre kërkesave dhe mendon se më e mira do ishte, që trupat SS të ngrenë një trupë të përhershme, të përbërë nga bullgarë. Në këtë mënyrë, do të ishin të pranishme trupa bullgare, në këtë rajon.
Një ideje të kryeministrit bullgar, Bojiloff, se ai dëshironte rishikime territoriale në kufirin shqiptar, Hitleri nuk iu përgjigj drejtpërdrejt dhe sqaroi se një gjë e tillë, do e ndërlikonte pa ndonjë dobi, gjendjen në Shqipëri….! Në zonën kufitare Bullgari-Shqipëri, do të ngrihet nga trupat SS, një formacion i përbërë nga bullgarë të Maqedonisë, por qeveria shqiptare e sapo krijuar, në fillim të Nëntorit 1943, nuk mund të njolloset me dhurim territoresh [bullgarëve].
Faqe 1614 – [Nën pjesën mbi Ballkanin si rajon operacionesh ushtarake, shkruhet]: …. Në Shqipëri u pushtuan me kohë aeroportet dhe veç kësaj, grupet partizane asnjanësonin njeri-tjetrin, ndërsa një qeveri e krijuar nën ndikimin e ushtrisë gjermane, pranoi rekrutimin e vullnetarëve shqiptarë, për Divizionin SS “Skanderbeg”. …. POSHTËSHËNIM: Georg Kastriota, gjeneral Iskender-bej (Skanderbeg) ishte një fisnik shqiptar (1405-1468), mbrojtës i krishterimit dhe lirisë së shqiptarëve ndaj turqve.
Roli i Grup-Armatave dhe Komandave të tyre
Faqe 35. Sado i madh është roli i komandave dhe Armatave të tjera, roli i Armatës dhe Komandës Jug-lindore (Grup-Armata ‘E’ me kryekomandant, gjeneral-kolonelin Alexander Löhr) ishte i jashtëzakonshëm. Lexuesi i këtij libri do vëreje, se si Hitleri nuk i mori parasysh këshillat e “ekspertëve”, të cilët ishin ushtarakë të shkolluar, por që ai i shikonte me dyshim dhe përbuzje.
Vetëm me shumë vonesë, ai lejoi largimin e trupave nga Kreta dhe ishuj të tjerë të Egjeut, ku ishin akoma 60.000 ushtarë. Për çudi, u krye edhe largimi i trupave nga Peleponezi, ku kishte vetëm një hekurudhë dhe një urë lidhëse, me pjesën tjetër të Greqisë. U krye edhe largimi i trupave nga Greqia, megjithëse aty vepronin dy palë forca partizane, që për fat luftonin kundër njëra-tjetrës.
Disaster was on the verge, as the troops retreated through the Balkan mountains, because under Soviet pressure, the Bulgarian forces that until then had fought on our side, attacked us from the unprotected eastern flank. But that attack was not only resisted, but the positions were held until the last soldier left Albania.
Further retreat was hampered by mountains as high as 1400 meters and the onset of winter frost, two factors whose horrors can hardly be overestimated; however, it was even more dangerous because Tito's troops, which had until then been held in check by German troops, could now operate freely. Tito's army was therefore able to join forces with the Red Army troops coming from Romania and occupy Belgrade.
Despite all those difficulties, Army Group 'E' of General Alexander Löhr managed to maintain a closed front, stretching through Croatia and Bosnia, with a length of 1500 km until April 1945. General Alexander Löhr managed to do what Napoleon Bonaparte failed to do during the retreat from Russia: he withdrew his troops and managed to build a new front, which was not broken face to face, but from the rear.
Italian Theater of War (01.04.1944 – 31.12.1944)
The fighting from the capture of Rome, on June 4, 1944, to the capture of Florence (August 10, 1944) and the enemy landing in Southern France, on August 15, 1944.
The defense of the operational area of the Adriatic coast, including Istria.
Page 540. The increase in the action of the bands in Northern Greece, Albania and Montenegro, could serve to block the German forces and prepare the landing of Polish troops, or other Slavic troops.
Page 541. Therefore, the South-Eastern Command must be prepared to face a landing in Southern Albania or North-Western Greece... To protect the endangered coasts, Hitler has ordered the reinforcement and expansion of the defense of the sea coasts, the reinforcement of coastal artillery, with a heavy center on the Adriatic coast, by putting into action the artillery forces that have been in Crimea and that are now ready for combat, against the gangs in Southern Albania and Northern Greece./ Memorie.al
Lini një Përgjigje