FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Supreme State Audit Office identifies serious violations in the IKMT during the years 2020–2024, highlighting a lack of effectiveness in the control of unauthorized construction, problems in procurement, uncertainties in procedures and non-implementation of administrative decisions. The report also highlights financial liabilities of over 1 billion lek and failures in institutional management...
The Supreme State Audit Office has identified a number of significant problems in the activities of the National Inspectorate for Territorial Protection (IKMT), according to the audit report for the period 2020–2024.
According to the findings, one of the main shortcomings is related to the legal framework, where the law on inspection and protection of the territory does not set concrete deadlines for the execution of decisions to demolish unauthorized constructions, leaving "immediate" implementation as the only criterion, which in practice has led to delays and non-implementation.
The audit also finds significant weaknesses in internal work administration. Service orders for employees do not have a clearly defined scope and deadlines, while in many cases detailed work programs and concrete reports on the activity performed are missing, making it difficult to assess the effectiveness of services.
Problems were also identified in human resources management. Recruitment procedures were not always in line with the required criteria, while the institution faced high staff turnover, with 241 resignations and 494 dismissals during the audit period.
In the field of public procurement, the SAI has found violations in several procedures conducted, where the technical criteria were considered exaggerated, unsubstantiated or unclear. In some cases, economic operators were declared winners even though they did not meet all the tender requirements, while in a considerable number of procedures, declarations on conflict of interest are missing.
Another important issue is related to the lack of field control. According to the audit, IKMT has not carried out the necessary inspections in cases reported for illegal construction, while in many cases the relevant minutes have not been kept and the procedures for suspension, demolition or fines have not been followed. Even when demolition decisions have been made, some of them have remained unimplemented.
Also, shortcomings were found in the implementation of punitive measures, where follow-up checks were not conducted, procedures for the execution of fines were not followed, and in some cases, steps were not taken to initiate criminal proceedings, even when elements of the offense of "illegal construction" were found.
Nga ana financiare, raporti evidenton detyrime të konsiderueshme për institucionin. Deri në fund të vitit 2024, detyrimet arrijnë në mbi 1 miliard lekë, përfshirë dëmshpërblime nga vendime gjyqësore dhe shpenzime të tjera, duke rënduar buxhetin e shtetit. Një pjesë e këtyre detyrimeve lidhen me largime të padrejta nga puna, të cilat janë rrëzuar nga gjykatat.
KLSH thekson se në disa raste IKMT nuk ka ndjekur procedurat ligjore për mbrojtjen e interesave të tij në gjykatë, duke mos ankimuar vendime ose duke i ankimuar jashtë afateve, çka ka sjellë pasoja financiare për institucionin.
Raporti nënvizon nevojën për përmirësim të menjëhershëm të procedurave administrative, forcim të kontrollit në terren dhe rritje të transparencës në prokurime, me qëllim rritjen e efektivitetit në luftën kundër ndërtimeve të kundërligjshme.
Përmbledhje e gjetjeve kryesore
- Ligji nr. 9780, datë 16.07.2007 “Për inspektimin dhe mbrojtjen e territorit nga ndërtimet e kundërligjshme” i ndryshuar, nuk ka të vendosur një afat për ekzekutimin e vendimeve për prishjen e objekteve të kundërligjshëm, por përcaktimi i vetëm për prishjen e objekteve të kundërligjshme është ai “i menjëhershëm.
- Gjatë periudhës 2020-2024, konstatohet se urdhrat e shërbimeve të punonjësve, nuk kanë të përcaktuar saktë objektin e shërbimit dhe afatin kohor të përcaktuar, nuk kanë të bashkëngjitur një program pune të detajuar i cili duhet të realizohet me persona dhe afate konkrete, nuk kanë raport shërbimi apo ndonjë relacion për aktivitetin e kryer, ose kanë një raport formal, të padetajuar, i cili nuk mund të përdoret për të vlerësuar efektivitetin e shërbimit.
- Procedura e rekrutimit të punonjësve nuk është në çdo rast në përputhje me kriteret e vendosura për pozicionet, në lidhje me nivelin arsimor, përvojën në punë, formimin bazë etj.
Për periudhën objekt auditimi 2020 - 2024 u konstatua një paqëndrueshmëri në stafin e IKMTsë ku numri i largimeve me dorëheqje rezulton 241 punonjës dhe largime nga puna 494 punonjës në total.
- Kërkesa për rritjen e pagesave për shpenzime udhëtimi brenda vendit nuk është parashikuar në mënyrë të plotë dhe të saktë në 4 vite nga 5 vite objekt auditimi, si dhe nuk janë marrë në konsideratë shlyerja e detyrimeve të prapambetura.
- Në 13 procedura prokurimi të zhvilluara për periudhën 2020-2024, kanë rezultuar se, disa nga kriteret apo specifikimet teknike të hartuara nga komisioni përkatës konsiderohen të ekzagjeruara, të paargumentuara teknikisht dhe jo në përpjesëtim me natyrën dhe përmasat e kontratës. Gjithashtu, janë konstatuar kritere subjektive, të paqartë apo konfuzë, të cilët nuk përshkruajnë qartë dhe në mënyrë objektive kërkesën e AK.
- Në 13 procedura të audituara për vitet 2020 - 2024, Komisioni i Prokurimit me Vlerë të Vogël, në cilësinë e KVO-së ka kualifikuar dhe shpallur fitues OE në kushtet që nuk kanë përmbushur të gjitha kërkesat për kualifikim, të përcaktuara në dokumentet e tenderit.
- Në 22 procedura prokurimi të audituara për periudhën 2020-2024 nga Komisioni i Prokurimit me Vlerë të Vogël, në cilësinë e KVO-së nuk janë plotësuar deklaratat mbi konfliktin e interesave.
- IKMT nuk është angazhuar për kryerjen e inspektimeve të nevojshme, për të garantuar mbrojtjen e territorit nga ndërtimet e kundërligjshme në zona ose objekte me rëndësi kombëtare, pas sinjalizimeve të ardhura nga institucionet e tjera publike. Nga IKMT nuk janë mbajtur proces verbale “Për konstatimin e kundërvajtës për kryerjen e punimeve pa leje ndërtimi”, duke mos vijuar më pas me vendim nga Kryeinspektori i IKMT-së për “Pezullim punimesh”, për “Prishje të objektit të kundërligjshëm dhe për “Dënim me gjobë” për të cilën ka detyrime që, krahas verifikimit në vend të situatës ndërtimore, të inspektojnë, të kërkojnë dhe të kryejnë të gjitha verifikimet e nevojshme pranë autoritetit përkatës. Në objektet e konstatuara të kundërligjshëm për të cilat ka një vendim prishje, vijojnë të pa ekzekutuara nga Drejtoria e Zbatimeve të Vendimeve dhe Drejtoritë Rajonale të IKMT-së, edhe pse ka dalë akti administrativ, por që nuk zbatohet nga vetë IKMT, duke sjellë më pas edhe rritjen e numrit të ndërtimeve informale, që kalojnë në procesin e legalizimit, ku subjektet kanë përfituar parcela ndërtimore në pronësi publike, në zonat që kanë përparësi zhvillimin e turizmit.
- Për rastet e konstatimit të kundërvajtjes për kryerjen e punimeve pa leje ndërtimi, për persona të pa identifikuar të kryer nga inspektorët, nuk rezultoi që të ketë rikontrolle për të verifikuar ecurinë e punimeve të paligjshme dhe për të identifikuar personin përgjegjës.
- Në procedurat e ndjekura nga IKMT për zbatimin e masave administrative, rezultoi se në disa raste institucioni nuk ka ndjekur procedurën ligjore për paraqitjen në gjykatë të kërkesës për lëshimin e masës së ekzekutimit të vendimit. Kjo ka sjellë zvarritje të zbatimit të vendimeve administrative dhe ka kufizuar efektivitetin ndëshkues të procesit.
- Nga auditimi i vendimeve për pezullim punimesh të formuluara nga IKMT, u konstatua se në disa raste afatet e përcaktuara (p.sh. 15, 30 ose 60 ditë) nuk janë shoqëruar me arsyetim teknik apo ligjor të dokumentuar. Përcaktimi i këtyre afateve në mënyrë të përgjithshme apo të njëtrajtshme për raste të ndryshme, pa mbështetje në karakteristikat konkrete të kundërvajtjes apo dokumentacionin përkatës, cenon parimin e proporcionalitetit dhe qartësinë procedurale të masës administrative.
- Pas përfundimit të afateve të vendimeve për pezullim punimesh, rezultoi se në disa raste, nga IKMT nuk janë kryer inspektime të mëvonshme për të verifikuar gjendjen faktike në terren.
- Lidhur me praktikat e ndjekura nga IKMT në administrimin e masave ndëshkuese, është konstatuar se në disa raste nuk janë ndjekur në mënyrë të vazhdueshme procedurat për njoftimin, ekzekutimin dhe arkëtimin e gjobave të vendosura.
- It was found that for some entities against which suspension measures and fines have been imposed (such as “Ll” SHPK, “AO” SHPK and “HKB”), documentation on the implementation of subsequent inspections is missing.
- For 5 decisions with fines worth 43,672 thousand lekë, the Directorate of Legal Inspection, Appeals and Enforcement of Decisions Sector did not request, within the legal deadlines, the request for issuing an execution order to the Administrative Court of First Instance, with the aim of converting the imposed fine into an execution order.
- From the audit of 32 individual files which clearly contain the elements of the criminal offense "Illegal construction", it is concluded that the IKMT did not request the initiation of criminal proceedings against construction entities even though the latter have built without a permit, in serious violation of the permit or under the conditions of a revoked permit.
- As of 31.12.2024, the total liability is 1,091,266,354 lek, of which the amount of the liability is 1,026,254,890 lek, enforcement fees are 46,722,762 lek and legal expenses are 18,288,702 lek, which have burdened the institution's budget. The liquidation was not carried out according to the FIFO method, considering that the values are considerable, where installment payments were also used. Total unpaid liabilities
for the year 2024 is in the amount of 536,841 thousand lek, liabilities on final court decisions: damages from demolition 9 decisions worth 530,828,294 lek and damages for mobile phone expenses 2 decisions worth 6,013,005 lek.
- In all cases of court decisions, dismissals were considered without reasonable grounds and in violation of procedure, a fact ascertained by auditors during the review of employee files and their dismissal orders, reasons which up to this stage have resulted in uneconomical expenditure for the state budget in the amount of 14,425,623 lekë, an expenditure which is expected to be greater due to the high number of other trials won in the first instance of the judiciary and those pending to be developed. Also, from the review of the documentation of court cases on labor relations, it is concluded that in 3 cases the court decisions issued by the Court of First Instance were not appealed or were appealed outside the legal deadline. As a result, the subsequent stages of the judicial process were not followed, leading to the impossibility of protecting the financial interests of the institution in higher judicial instances. / Pamphlet
Lini një Përgjigje