FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The ceremony that was organized in February 2002, by the Ministry of Defense of the Republic of Albania, for the delivery of photocopies of two documents on the date of the liberation of Albania, that Colonel Wolfman Hofman, former German military advisor, to that department, along with a letter in the Albanian language signed by him, he handed it to Major General Pëllumb Qazimi, it was an action outside the legal framework that applies in our country, for the documents historical. Such documents are deposited in the state archives of our country, mainly in the Central State Archive. The further attitudes of the representatives of the Ministry of Defense were not only political, but also outside the ethics of communication with the media and researchers.
During the ceremony of donating photocopies of both documents by Colonel V. Hofman, the representatives of the Ministry of Defense refused the requests of journalists to get photocopies of them, to publish them in newspapers and to show them on television. In such circumstances, when the Ministry of Defense did not allow other persons to have copies of the documents donated by Colonel V. Hofman, I had to follow detours to get hold of them.
Mr. Uran Butka appealed to the State Archive to apply the legislation in force and to request the Ministry of Defense to submit copies of those documents to the Archive. Meanwhile, the deputy and secretary of the Defense Committee of the Parliament of Albania, Mr. Astrit Bushati, repeatedly and persistently for several months, asked the Ministry of Defense to hand over copies of these documents, but he failed to receive them.
Only after the repeated request of the deputy speaker of the Assembly, Mr. Jozefina Topalli, the Ministry of Defense was forced in May 2002 to give their photocopies to Mr. Jozefina Topalli and deposit them in the State Archives. The secret keeping of photocopies of these documents created the possibility for misinforming the public opinion by some people.
The newspaper "Ushtria", central organ of the Ministry of Defense, on March 1, 2002, published as its main article, an interview with the donor of photocopies of both documents: "The document: "The last German soldier, fled Albania on 29 November `44". The content of this title is not reflected in the donated documents. In addition to this interview, the "Army" newspaper published a facsimile of the letter that Colonel V. Hofman sent to Major General Pëllumb Qazimi, as well as facsimiles of paragraphs from both documents, which are almost illegible.
In the letter in the Albanian language, signed by Colonel V. Hofman, it is written: "The XXI Alpine Corps ... left on 29.11.1944, the last big city of Albania, Shkodra. Therefore, this date can be called the end of the occupation of Albania". In the text of the interview, after the above phrase is repeated, it follows: "It is written exactly like this, black on white". For these words given above, no quoted part of the document is given.
On March 1, 2002, the newspaper "Voice of the People", presenting the former German adviser, Colonel V. Hofman, with the rank of general, published the article; "The document, a historical slap on the forgers". This newspaper also published a statement by Xhemil Frashër, as well as a photo of the photocopies of both documents, placed in a glass frame, to prove in this way that there were "reasons" why the copies of these documents were not were given to others.
Even the newspaper "Kushtrim brezash", on March 1, 2002, gave a short notice about the submission of two documents by Colonel V. Hofman. To prove that these documents supposedly prove that Shkodra was liberated on November 29, 1944, Xhelal Gjeçovi, on March 29, 2002, published an article in the newspaper "Shekulli" with the title: "The history and value of a document". Even this author has not quoted any part or phrase of the two donated documents!?
In their place Xh. Gjeçov has brought back documents used in his previous writings ("Voice of the People" 21.10.1997; ibid. 29. ll. 1997; "Sekulli", 22. ll. 1999) and Xhemil Frashër ("Voice of the People 28. ll. 1999; "Historical Studies" 2000, no.
These writings are examined in detail in my book; "November 28, 1944 - Albania's Liberation Day" (Tirana 2001) and I have shown the inaccuracies and distortions that were made to the documents during the tyrannical rule of Enver Hoxha, especially by Xhemil Frashëri himself, with the writings published by him, in the aforementioned bodies .
Meanwhile, the newspaper "Balkan" published on April 4, 2002, the article without the author's name: "The debate returns: When was Albania liberated?" In this article, it is stated that from the contents of the documents, donated by Colonel V. Hofman, it does not appear that Shkodra was liberated on November 29.
When the Ministry of Defense handed Mr. Jozefina Topalli, photocopies of both German military documents, almost at the same time and not by chance, but in the hope that other people would not dare to deal with the issue of the date of liberation of Albania, reacted politically to the article without the author's name , published two months ago in the "Balkan" newspaper, an employee of the Ministry of Defense, Colonel Sali Onuzi, wrote: "Hoffman: German forces were finally withdrawn from Shkodra, on November 29, 1944" ("Kushtrim brezash" newspaper, June 7, 14 and 21, 2002).
Ky shkrim i gjatë i tij, është hartuar me fjalorin dhe stilin anakronik demaskues të komisarëve politikë enveristë të Ushtrisë, të cilët, pasi tirani gjakësor Enver Hoxha, “zbulonte” herë pas here armiq në radhët e saj, ata i mbanin iso dhe vijonin denoncimin nëpër mbledhje të ndryshme, madje edhe vetë këta, me fantazinë e tyre të sëmurë, arrinin “të zbulonin” armiq të tjerë. Shkrimi i Sali Onuzit dëshmon më së miri, se sa larg është de-politizimi i vërtetë i një pjese të ushtarakëve të lartë të Ushtrisë sonë.
Pasi ka dhënë të përkthyera me pasaktësi pjesët e dokumenteve ku përmendet Shkodra (gjë që vë në dyshim edhe përkthimin shqip të letrës dhe të intervistës së kolonelit V. Hofman), koloneli S. Onuzi, ka bërë këtë interpretim të gabuar të përmbajtjes së tyre: “Pra në të dy dokumentet, thelbi i informacionit është i njëjtë: është regjistruar më 30 nëntor, si informacion ditor për veprimtarinë e një dite dhe është e kuptueshme se përfshin datën 29 nëntor.
Më 30 nëntor informacioni nuk mund të quhet më ditor për datën 28 nëntor”. Në vijim S. Onuzi, ka përsëritur po ato dokumente që janë përdorura më parë në shkrimet e Xhemil Frashërit dhe të Xhelal Gjeçovit.
Në artikujt e tyre, që japin të njëjtat gjëra, në vend që të shqyrtohen të gjitha burimet historike për datën e çlirimit të Shkodrës, ata kanë përzgjedhur një sasi fare të kufizuar dokumentesh, pa ua shqyrtuar përmbajtjen. Në shkrimet e tyre nuk jepen dokumentet e shumta që tregojnë se Shkodra dhe Shqipëria, janë çliruar më 28 nëntor.
Ata injorojnë realitete të tilla, se më 1944, kjo datë është kremtuar në të gjithë Shqipërinë, si dita e çlirimit (prandaj qeveria dhe organet e tjera shtetërore erdhën në Tiranë 11 ditë pas çlirimit të saj, më 28 nëntor), se në vendimet që morën më 28 nëntor të vitit 1944, organet e larta të pushtetit komunist, si edhe në fjalimin që vetë E. Hoxha ka mbajtur në Tiranë po atë ditë, e kanë quajtur 28 nëntorin, si datë të çlirimit të Shqipërisë.
Më mirë se kushdo tjetër datën e çlirimit të qytetit të tyre, e kanë ditur vetë shkodranët. Në Shkodër 28 nëntori vijoi të kremtohej si dita e çlirimit edhe në vitin 1945, siç e dëshmon shtypi lokal i kohës (foto 1), artikuj të të cilit për këtë datë i kam ribotuar në librin kushtuar datës së çlirimit. Ato që kam thënë në këtë libër, nuk po i përsëris. Për datën e çlirimit të Shqipërisë, vijon këmbëngulja e autorëve të mësipërm, të cilët keqpërdorin burimet dhe të dhënat historike, për të dezinformuar opinionin publik.
Xh. Frashëri e Xh. Gjeçovi, vazhdimisht kanë përdorur në shkrimet e tyre dy trakte, të 28 dhe 30 nëntorit 1944, i pari i Këshillit Nacionalçlirimtar të Shkodrës dhe i dyti i është atribuuar qëllimisht për dezinformim, po këtij Këshilli. Trakti i parë është titulluar; “Drejt çlirimit” dhe në fund mban datën “28 nanduer 1944” dhe ka frazën; “Mbas çlirimit të Tiranës, vetëm Shkodra mbeti pa u çlirue”. (Trakti është ribotuar i plotë në librin e K. Biçokut, 28 nëntor 1944…f. 65-68).
Për studiuesin, që i njeh të gjitha burimet për datën e çlirimit të Shkodrës, trakti i mësipërm nuk bie ndesh me burimet e shumta që tregojnë se Shkodra është çliruar pasditen e 28 nëntorit, sepse trakti duhet të jetë shtypur natën e 27-28 nëntorit, ose së shumti në mëngjesin e 28 nëntorit, kur gjermanët ende nuk ishin larguar nga rajoni i Shkodrës.
Madje pjesa e këtij trakti: “roja që vetë populli ka ba mbramë vullnetarisht nëpër lagjet, e vërteton një fakt të tillë dhe dëshmon se ai s’ka qenë kurrë me okupatorin e këlyshët e tij”, tregon se natën e 27-28 nëntorit, praparojat e ushtrisë gjermane ishin tërhequr nga qyteti i Shkodrës dhe ishin vendosur në periferi të tij, sepse pjesa kryesore e trupave gjermane, ishin larguar nga Shqipëria.
Edhe më i qëllimshëm është interpretimi që i kanë bërë traktit të 30 nëntorit, me titull; “Shkodra u çlirua” (foto 2), në të cilin nuk thuhet se Shkodra është çliruar më 29 nëntor. Ky trakt është shkruar toskërisht, më letër e me shkronja të ndryshme, nga ato të traktit të 28 nëntorit. Megjithëse nuk ka të shënuar atë që e ka hartuar, në ribotimet që i janë bërë më pas, qëllimisht për të keqinformuar, i është atribuuar Këshillit Nacionalçlirimtar të Shkodrës.
Trakti duhet të jetë shtypur në Tiranë, sepse atë ditë shtypi nuk kishte dalë, nga që vijonte për të tretën ditë, festimi i çlirimit të Shqipërisë. Falsifikimin e emrit të subjektit që e ka hartuar traktin, e ka bërë për herë të parë Instituti i Historisë së Partisë pranë Komitetit Qendror të PPSH-së, në vëllimin; “Thirrje dhe Trakte të Partisë Komuniste të Shqipërisë 1941-1944” (Tiranë 1962, fq. 607-608).
Në shkrimet e autorëve të mësipërm, janë përzgjedhur për t’u keqinterpretuar edhe disa dokumente ushtarake gjermane. Këto dokumente përgjithësisht, janë shënime shumë të përmbledhura e në formë ditarësh të komandave eprore të ushtrisë gjermane, të hartuara larg tokave shqiptare dhe zakonisht disa muaj pas informacioneve, që kanë marrë nga komandat ushtarake vartëse. Prandaj ato, siç kam shkruar edhe më parë, japin data të ndryshme për çlirimin e Shkodrës, 28, 29 e 30 nëntor, madje edhe 4 dhjetor.
Njëri prej këtyre dokumenteve, i përdorur prej të gjithë autorëve të mësipërm, është: “29.11. Urat, që kalojnë në Bunë dhe Drin të Shkodrës, u shkatërruan. Praparoja gjendet në Koplik”. Sipas këtij dokumenti Kopliku edhe më 29 nëntor, vijonte të ishte nën pushtimin gjerman. Kjo nuk është e vërtetë dhe dëshmon për pasaktësitë kronologjike, që kanë dokumentet ushtarake gjermane.
Autorët e mësipërm dhe të tjerë, krahas keqpërdorimit të dokumenteve historike për datën e çlirimit të Shqipërisë, në të njëjtën mënyrë, kanë vepruar edhe për pasqyrimin e ngjarjeve të njohura historike, siç është p.sh. festa kombëtare e Jugosllavisë, 29 nëntori.
Disa herë kam vënë në dukje se, në kuadrin e politikës antikombëtare të E. Hoxhës, për bashkimin e Shqipërisë me Jugosllavinë, data 29 nëntor, u bë festë zyrtare e Shqipërisë (në kundërshtim me të vërtetën historike dhe me kriteret që përdoren për caktimin e datave të festave kombëtare e shtetërore), për ta kremtuar në të njëjtën ditë me festën kombëtare të Jugosllavisë, e cila e përkujton 29 nëntorin e vitit 1943, datën kur u mbajt në Jajcë, Mbledhja II-të e Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar të Jugosllavisë (AVNOJ), si datë të shënuar kur u hodhën themelet organizative të shtetit komunist titist.
Vendimet e AVNOJ-it u imituan pas disa muajsh, më 24 maj 1944, nga E. Hoxha, në Kongresin e Përmetit. Autorëve të mësipërm u është shtuar edhe Ana Lalaj. Ata disa herë janë prononcuar për çështjen e kësaj date, duke shtrembëruar të vërtetën. A. Lalaj ka shkruar më 1997, se 29 nëntori paska qenë “data e çlirimit të Beogradit” (“Gazeta Shqiptare”, 31 tetor 1997). Ky qytet është çliruar më 20 tetor 1944 (“Enciklopedia Jugosllavie, l, Zagreb, 1955”, fq. 447). Në emisionin televiziv të transmetuar në mëngjesin e datës 29 nëntor 2001, në “Vizion +”, Ana Lalaj ka deklaruar një të pavërtetë tjetër: “29 nëntori si festë e Jugosllavisë, është vënë më 1946, kurse e jona më 1945”.
E vërteta është ndryshe. Disa herë kam shkruar se 29 nëntori i vitit 1943, si festë kombëtare e Jugosllavisë, është kremtuar qysh në fillim, siç e ka dhënë edhe një kronikë e botuar në gazetën “Bashkimi”, më 30 nëntor të vitit 1945 dhe që përshkruan kremtimin e saj në Tiranë, nga Legata Jugosllave (foto 3).
Kurse vendimi për kremtimin e 29 nëntorit, si festë të çlirimit të Shqipërisë, është marrë nga Kryesia e Këshillit Antifashist Nacional-Çlirimtar, më 9 nëntor të vitit 1945 (disa anëtarë të kësaj Kryesie e kanë kundërshtuar datën 29 nëntor dhe votuan kundër saj) dhe u botua në “Gazetën Zyrtare”, më 30 nëntor të vitit 1945, prandaj zyrtarisht ajo filloi të kremtohej në Shqipëri në vitin 1946, sepse në nenin 8 të vendimit është shkruar: “Kjo ligj hyn në fuqi ditën e botimit të saj në “Gazetën Zyrtare.
(Proces-verbali i mbledhjes së 9 nëntorit të Kryesisë së Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar. është botuar për here të parë i plotë. nga K. Biçoku, 28 nëntor 1944…, fq. 71-77). Për këtë arsye, në vitin 1945, Kryesia e Këshillit Antifashist Nacionalçlirimtar, jo me rastin e 29 nëntorit, por “me rastin e 28 nëntorit”, shpalli “faljen dhe uljen e dënimeve për të dënuarit si kriminelë lufte dhe armiq të popullit” (Gazeta “Bashkimi” 28. 11. 1945; “Gazeta Zyrtare”, nr. 76, 1.12. 1945).
The fuss and misuse of the two German military documents, the photocopies of which Colonel V. Hofman gave to Major General Pëllumb Qazimi, forces me to dwell on their content. The translation of the documents into the Albanian language was done by two German researchers and their translation has important changes, with those made to the documents in the article without the author's name, of the newspaper "Balkan" and in the article of Colonel S. Onuzi./ Memory.al
Lini një Përgjigje