FLASH
Shkruar nga Pamfleti
This is the brutal reality of what's happening at the largest nuclear power plant in Europe
Ruslan Lavryk was working as a radio engineer at Europe’s largest nuclear power plant when Russia launched its full-scale invasion of Ukraine in February 2022. Within days, Russian forces had seized control of the Zaporizhzhia Nuclear Power Plant in southern Ukraine, deploying troops and artillery and turning the plant into a frontline position, where it became a key symbol of Vladimir Putin’s dangerous and reckless ambitions. Lavryk, 55, was forced at gunpoint to sign a contract promising to work for Russia’s state nuclear authority. Then, in June 2024, he was taken hostage.
" Eight armed officers of Russia's Federal Security Service (FSB) forced their way into our family home ," his son, Vladyslav, told The i Paper.
In his confession, he stated that "they beat my father and searched the house. They kidnapped him. For a long time we had no information about his whereabouts and fate. Only after a month did we learn at least that he was alive."
Initially, Lavryk was held in a torture chamber in the basement of an FSB building in Enerhodar, the city where the nuclear power plant is located. His detention was extended for six months on dubious charges, including violating a curfew.
“During all this time my father was held in prisons, basements and torture centers. He was beaten, electrocuted, starved and physically and psychologically abused. The aim was to force him to sign documents admitting guilt for crimes he did not commit. When he refused, they put a plastic bag over his head while they beat him ,” said Vladyslav, 27, speaking from western Ukraine.
Vladyslav said his father's health deteriorated significantly. "We know that the abuse was so severe that the center's administration was forced to call an ambulance several times to keep him alive. The doctors insisted that he needed urgent hospitalization, but this was ignored. He was denied medical assistance every time."
Systematic abuses in Zaporizhzhia
In Russian-controlled Ukraine, Lavryk's experience is not at all unusual. In Zaporizhzhia, Ukrainians, especially nuclear power plant workers, are often targeted by occupying forces. Zera Kozlyieva, legal director at the Ukrainian investigative platform Truth Hounds, said these are special people with specific expertise on nuclear issues.
“Administrata e pushtimit rus ka nevojë për ekspertizën e tyre dhe për këtë arsye i detyron të bashkëpunojnë. Shumë nuk pranuan, ndaj u torturuan nga përfaqësues të ndryshëm të kësaj administrate dhe nga ushtarë rusë”, shprehet ajo.
Pas pushtimit të rajonit, operatori shtetëror bërthamor i Ukrainës, Enerhoatom, kërkoi që një numër minimal punonjësish të qëndronin në central për të garantuar sigurinë e tij. “Babai im pranoi të qëndronte”, tha Vladyslav, duke shtuar “megjithë rrezikun. Sepse ndiente përgjegjësi për punën e tij, për vendin e tij dhe për sigurinë bërthamore globale.”
Sot centrali operohet nga Rosatom, korporata shtetërore bërthamore e Moskës. Punonjësit ukrainas që refuzojnë të bashkëpunojnë ose të nënshkruajnë kontrata me Rosatom janë përballur me tortura, arrestime arbitrare dhe zhdukje të detyruara. Sipas një raporti të vitit 2025 nga Truth Hounds, të paktën 78 punonjës të centralit janë mes 226 banorëve të Enerhodarit që janë ndaluar në të paktën shtatë qendra paraburgimi në zonë. Aktualisht, sipas familjeve të tyre, 35 pengje, përfshirë 14 punonjës të centralit, besohet se mbahen ende atje.
“Ne dimë për shumë raste kur punonjësit bërthamorë u thyen psikologjikisht dhe fizikisht për t’i detyruar të nënshkruanin kontratë me Rosatom”, tha për The i Paper kryetari i qytetit në mërgim, Dmytro Orlov, duke shtuar “disa u arrestuan për shkak të fotografive në telefonat e tyre. Disa për shkak të flamurit ukrainas. Disa thjesht rastësisht. Shumë prej tyre nuk u thanë kurrë pse po mbaheshin.”
Të burgosurit dërgoheshin në qendra ndalimi dhe marrjeje në pyetje në Enerhodar, përfshirë stacionin e policisë, një objekt të Shërbimit të Sigurisë së Ukrainës (SBU), si dhe zyra dhe bodrume brenda ndërtesave administrative të centralit.
Marrjet në pyetje kryheshin nga oficerë të FSB-së dhe personel ushtarak rus, ndonjëherë të shoqëruar nga përfaqësues të Rosatom. Raporti i Truth Hounds zbulon shkallën e brutalitetit nën administrimin rus në Ukrainë.
Të ndaluarit tregojnë se janë detyruar të qëndrojnë në dhoma të mbipopulluara dhe të papastra, ndonjëherë në bodrume pa dritare ose në kafaze xhami, pa ushqim, ujë dhe ndihmë mjekësore – në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare. Disa kujtojnë kërcënime për përdhunim dhe vdekje, ndaj tyre ose ndaj familjarëve të tyre. Shumë janë rrahur me shkopinj dhe kabllo, janë detyruar të zhvishen, janë mbytur, ose janë asfiksuar me gaz. Disa janë qëlluar në pjesë të ndryshme të trupit.
Janë dokumentuar dy raste ku forcat ruse detyruan të burgosur meshkuj ukrainas të përdhunonin gra të ndaluara. Janë regjistruar gjashtë vdekje, por besohet se mund të ketë edhe më shumë.
Një raport i OKB-së në shtatorin e kaluar zbuloi se tortura dhe forma të tjera trajtimi mizor, çnjerëzor ose degradues, përfshirë dhunën seksuale, janë përdorur në mënyrë sistematike kundër civilëve në Ukrainën e pushtuar.
Zyra e Komisionerit të Lartë të OKB-së për të Drejtat e Njeriut dokumentoi 161 objekte ku mbahen civilë ukrainas në territoret e pushtuara dhe në Rusi, si dhe 42 vende jozyrtare, përfshirë shtëpi private, bodrume dhe garazhe. Shumë familje nuk e dinë ende nëse të afërmit e tyre janë gjallë, në çfarë kushtesh mbahen dhe nëse do të kthehen ndonjëherë në shtëpi, tha Orlov.
“Për shumë prej tyre, pothuajse asgjë nuk dihet prej disa vitesh”, shtoi ai.
Ukrainasit detyrohen të shfaqen në video propagandistike
Disa punonjës nga Zaporizhzhia janë detyruar të shfaqen në video propagandistike. Nataliia Shulha, një inxhiniere 57-vjeçare në sektorin e automatizimit termik dhe matjeve, u rrëmbye në korrik 2024 pasi refuzoi të nënshkruante një kontratë të re me Rosatom. Ajo u dënua vitin e kaluar nga një gjykatë e administratës së pushtimit me 15 vjet burg, për bashkëpunim të pretenduar me inteligjencën ukrainase, pasi në një video të inskenuar ajo shfaqej duke vendosur eksploziv në një shtyllë elektrike. Vajza e saj, Polina Oleksiyivna Senkova, tha se akuza ishte absurde dhe se nëna e saj ishte “shumë e pjekur për t’u përfshirë në diçka kaq të pamatur”. Familja nuk është lejuar ta takojë që nga arrestimi.
“Ajo tani është një grua në moshë dhe burgimi ka ndikuar seriozisht në shëndetin e saj”, tha Senkova për The i Paper, duke shtuar “e gjithë familja i dërgon ilaçe, por pa kujdes të duhur mjekësor dhe mbikëqyrje gjendja e saj mund të përkeqësohet.”
Strategjia ruse për kontroll total
Lavryk dhe Shulha janë vetëm dy nga miliona ukrainas që jetojnë nën administrimin e rreptë rus. Sipas Jade McGlynn, studiuese në Departamentin e Studimeve të Luftës në King’s College London, pushtimi është shndërruar në një regjim të centralizuar dhe të militarizuar. “Tipari përcaktues është kërkimi i kontrollit total pa marrë parasysh ligjin. Ligjshmëria ekziston vetëm si fasadë. Njerëzit arrestohen, zhduken ose ndëshkohen jashtë çdo procedure ligjore, me pandëshkueshmëri të plotë”, shprehet ajo.
Institucionet ukrainase janë shpërbërë dhe janë zëvendësuar me struktura ruse. Banorët duhet të kenë pasaportë ruse për të pasur qasje në shëndetësi, punë dhe pronë. Pothuajse i gjithë trafiku i internetit monitorohet nga FSB. Enerhodari, një qytet që dikur kishte 53 mijë banorë, sot ka jo më shumë se 13 mijë, sipas Orlov. “Rrugët janë pothuajse bosh. Të gjithë shmangin kontaktin me ushtarët sepse e dinë se mund të ketë pasoja të këqija.”
Në qytet ka mungesë të ilaçeve dhe prioritet u jepet personelit ushtarak rus. Ndërkohë telefonat mund të kontrollohen në çdo kohë në rrugë ose në vendin e punës. Në centralin bërthamor, Rusia ka vendosur sisteme artilerie dhe raketahedhëse, pavarësisht se ligji ndërkombëtar ndalon operacionet ushtarake pranë objekteve bërthamore. Edhe pse gjashtë reaktorët janë të fikur dhe nuk prodhojnë energji, një goditje me raketë mund të shkaktojë një katastrofë bërthamore për Evropën, madje edhe për botën.
Dënimi i Lavryk
After months of torture, Lavryk signed a confession of “high treason,” a charge that includes espionage or assistance to a foreign state by a Russian citizen. According to the document, he had donated money to the Ukrainian armed forces and spied for Ukraine. Vladyslav called the accusation “absurd and cruel.” “I can say with certainty that my father did not betray his homeland, Ukraine.”
On September 24, 2025, on his 55th birthday, Lavryk was transferred to Russian-occupied Crimea and sentenced to 16 years in a maximum-security prison. He is being held in Detention Center No. 2 in Simferopol, known for its role in Russia's terror campaign in the annexed peninsula.
The European Union recently imposed sanctions on the leaders of Crimea's penitentiary system for systematic human rights violations, including mistreatment and denial of medical care to political prisoners.
Vladyslav rarely communicates with his father. He has been denied medication for high blood pressure and heart problems, and he complains of severe migraines and hearing loss after a concussion from the beatings.
Recently, Vladyslav joined other relatives of detainees on a visit to Vienna, where they urged the Director of the International Atomic Energy Agency, Rafael Grossi, to pressure Vladimir Putin to release their relatives. The campaign is supported by a petition from the Association of Relatives of Kremlin Political Prisoners, Legal Action Worldwide, and Truth Hounds.
Vladyslav hopes that his father, whom he has not seen for four years, will be released in a prisoner exchange. “Ukrainians are paying a very high price. We are paying with our lives and our freedom, and Ukraine needs outside help to stop the conflict. I want the same simple things that everyone wants: to see my family alive and healthy, sitting together at home in the evening. For me and for millions of Ukrainians, this still seems unattainable ,” he said. /Adapted from Pamphlet /
Lini një Përgjigje