FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Amid a flurry of diplomacy over U.S. efforts for a peace deal, Ukrainian President Volodymyr Zelensky said on December 8 that Kiev has neither the legal nor the moral right to give up any part of its land.
"Of course, Russia insists that we give up our lands. We, without a doubt, do not want to give anything. That is precisely what we are fighting for," said Zelensky, whose country has faced military aggression from Russia since 2014 and a full-scale occupation since February 2022.
It seems simple. However, in the same online chat with reporters, he said that talks with Washington include “complicated issues related to territory” and that “no compromise has been reached on this yet.”
Below you can read a look at territorial control in Ukraine, which is one of the biggest obstacles on the path to peace.
Donbas
The goals and obsessions that prompted Russian President Vladimir Putin to launch the invasion go far beyond simply seizing land; they include a desire to subjugate Ukraine, weaken the West, and reverse some of the results of the Cold War and the collapse of the Soviet empire.
But control over the Donetsk and Luhansk regions, which make up Donbas, is clearly the main goal.
And, along with the rule of Crimea and parts of the Zaporizhia and Kherson regions, this may be the least Putin believes he can accept, at least for now, without being viewed at home as a failure of a war he initially hoped would bring Ukraine to its knees within weeks.
The trouble for Putin is that his forces have not been able to conquer all of Donbas. Apart from a few small parts in the Luhansk region, the rest is under Russian occupation, part of the almost one-fifth of Ukrainian territory controlled by Moscow.
But Donetsk has proven more difficult: Russian troops control about 77 percent of the region, having moved slowly in a long and grueling offensive, but have failed to finally take the devastated city of Pokrovsk, and several other populated centers remain under Kiev's control.
The large number of Russian soldiers killed may have strengthened Putin's determination to complete the capture of the region, fearing that otherwise the bloodshed would be seen as futile.
In any case, taking full control of Donbas is now his basic demand in any peace deal. Putin said last week that Russia would take the remaining part by force if diplomatic efforts do not result in Ukraine withdrawing from it.
Për Ukrainën, pjesa e Donbasit që ajo kontrollon është po aq thelbësore, në mos edhe më shumë.
Çdo marrëveshje për paqe që i jep tokë Rusisë ose forcon kontrollin e Kremlinit mbi tokën që ai pushton, do të shihej në Kiev dhe në Perëndim si shpërblim i agresionit të Moskës. Megjithatë, një pakt që i detyron forcat ukrainase të tërhiqen nga toka që kanë mbrojtur, gjithashtu me një kosto të madhe njerëzore, do të ishte edhe më i vështirë për t’u kapërdirë.
Një gjë e tillë mund të ketë pasoja të mëdha politike për Ukrainën dhe Zelenskyn, gjë që është arsye pse Putini e dëshiron.
Siç theksoi Zelensky më 8 dhjetor, është edhe një pengesë e fortë ligjore për t’i dorëzuar tokë një shteti tjetër: Kushtetuta e Ukrainës, e cila thotë se çdo ndryshim territorial “zgjidhet ekskluzivisht” përmes një referendumi kombëtar.
De facto, de jure
Një ndërlikim tjetër - të paktën sepse Putini ngul këmbë ta bëjë të tillë - është pretendimi i Moskës, i pabazuar në realitet por i mishëruar në ligjin rus për më shumë se tri vjet, se rajonet Luhansk, Donjeck, Zaporizhja dhe Herson janë pjesë e Rusisë, jo e Ukrainës.
Putini përpiqet ta theksojë këtë pretendim duke thënë se Rusia do ta “çlirojë” pjesën e mbetur të Donbasit, në vend se të thotë se do të marrë apo do të pushtojë toka ukrainase.
Kjo çështje e pazgjidhshme e Donbasit u përmend edhe në propozimin 28-pikësh për paqe të hartuar nga Shtetet e Bashkuara, i cili shkaktoi një stuhi diplomacie kur u bë publik muajin e kaluar.
Drafti u cilësua nga shumë si tepër i favorshëm për Rusinë dhe Ukraina e kundërshtoi atë në bisedimet me zyrtarë amerikanë dhe udhëheqës evropianë, të cilët janë rreshtuar për t’i mbështetur përpjekjet e Kievit për shmangien e një marrëveshjeje të njëanshme.
Por, formulimi për Donbasin, i cili qartazi shkaktoi pakënaqësi në Ukrainë, duket se nuk do t’i pëlqente as Rusisë.
Së bashku me Krimenë, të cilën Rusia e pushtoi në vitin 2014, drafti propozonte që rajonet Donjeck dhe Luhansk të “njihen si de facto ruse”, e jo de jure, siç dëshiron Moska.
Ai gjithashtu kërkonte që Ukraina t’i tërhiqte forcat e saj nga pjesa e rajonit Donjeck që ajo mban, dhe që kjo tokë të kthehej në një “zonë neutrale të demilitarizuar” që do të ishte “e njohur ndërkombëtarisht” si tokë ruse, por që forcat ruse nuk do të lejoheshin të hynin.
Ndër pengesat e tjera të mundshme, si çështja e atyre që do ta mbikëqyrnin zbatimin e marrëveshjes në Donbas, disa analistë thanë se njohja de facto është kundërthënëse në terma: Njohja, sidomos e përcaktuar në një pakt paqeje, sugjeron pranimin formal, ndërsa de facto nënkupton pranimin joformal të fakteve në terren.
Zelensky tha më 8 dhjetor se drafti amerikan ishte kufizuar nga 28 pika në 20, dhe se disa prej pikave më pak të favorshme për Ukrainën ishin hequr.
Megjithatë, ai nuk është publikuar dhe mënyra sesi trajtohet territori mbetet e paqartë, megjithëse, nga komentet e Zelenskyt, dukej qartë se Kievi nuk është i kënaqur.
On December 9, Zelensky said that Ukraine and European backers would soon send a "revised" proposal to the United States.
Kherson and Zaporizhia
In addition to Crimea and Donbas, the Zaporizhia and Kherson regions pose a challenge to any peace efforts.
Russia controls parts of each region, creating a “land corridor” from the Russian border to the strait connecting occupied Crimea with Ukraine, as well as control over the Zaporizhia nuclear power plant - which is the largest in Europe and another tricky issue in the peace talks.
But after Ukraine recaptured the city of Kherson in a major counteroffensive in the fall of 2022, Russia no longer controls the capital of either region.
Amid US peace efforts that began when Trump took office in January of this year, Moscow has at times seemed open to agreements that would allow Ukraine to retain control of the lands it controls - as the 28-point proposal envisaged.
However, Putin cast doubt on this idea in his harsh statements last week, claiming that Russia will take not only Donbass but also “Novorossian” by force if Ukraine does not withdraw its forces, using a highly contested term that refers to Tsarist Russia’s rule over parts of eastern and southern Ukraine.
In addition to Crimea, Luhansk, Donetsk, Zaporizhia, and Kherson, Russia also controls several much smaller areas in the Kharkiv, Sumy, and Dnipropetrovsk regions.
The 28-point plan said that "Russia will give up other territories it controls outside the five regions," but did not provide details./REL
Lini një Përgjigje