FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The best hope for ending a poorly planned war, launched with little consultation with Congress or the American public, may be an unsatisfactory peace that leaves critical issues to be resolved later and deepens divisions in Washington...
President Donald Trump has repeatedly declared that a deal to end the conflict he chose to pursue against Iran is imminent and almost done. Each time, his predictions have turned out to be either wishful thinking or a misreading of Iran's real intentions.
So it's no surprise that his latest claims that a framework deal with Tehran is imminent have been met with skepticism and confusion. Not even hardline Republican conservatives, or even Democrats, believe the US president is close to accepting a bad deal.
However, diplomatic buzz suggests that a compromise to reopen the Strait of Hormuz and ease the US blockade of Iranian ships and ports may be close. Such a development could serve as a starting point for talks that the administration will try to use to thwart any remaining Iranian nuclear ambitions.
A more concrete agreement, beyond the current fragile ceasefire, would be welcomed globally, as it would bring hope for a gradual easing of the energy and economic crises caused by the war and Iran’s closure of the strait. The war with Iran, like almost every other issue in Washington, is hostage to hardline policies, entrenched ideologies, and politicians seeking to boost their public profile. The administration’s aggressive refusal to acknowledge criticism of a conflict that appears to have significantly underestimated Iran’s capacity for resistance has not helped.
It is worth noting that Trump cannot win politically. Polls show that most Americans oppose war, so he would face an equally strong or even stronger backlash if he were to order new attacks on Iran, a step that would risk violent escalation and greater economic pain. However, presidents are often tempted to embark on new military adventures to salvage their image or to seek a way out of what often turns into a long trap. When they back down, lives can be saved.
Megjithatë, detajet që po dalin për një marrëveshje të mundshme me Iranin sugjerojnë se kushtet e paqes mund të jenë përtej aftësisë së Trump për t’i paraqitur si triumf. Për shembull, sinjalet se Uashingtoni mund të zhbllokojë disa asete iraniane dhe të çmontojë gradualisht bllokadën për të bindur Iranin të rihapë ngushticën do të legjitimonin në praktikë ndikimin që Republika Islamike fitoi gjatë luftës dhe do të hiqnin nga dora karta të rëndësishme negociuese të SHBA-së.
Çdo zotim nga Irani në memorandum se nuk do të ndjekë armët bërthamore do të pritej me shumë rezerva në Uashington. Një periudhë e propozuar prej të paktën 60 ditësh për negociata mbi çështjet e mbetura të programit bërthamor iranian, përfshirë rezervat e uraniumit, duket gjithashtu shumë e shkurtër duke pasur parasysh kompleksitetin e temës. Historia tregon se Irani do të preferonte ta tërhiqte SHBA-në në një periudhë të gjatë diplomacie të pafrytshme që mund të zgjasë me muaj apo vite.
Një arsye tjetër për kujdes është se nuk është e qartë nëse Irani, me një sistem edhe më të paqartë qeverisës pas vrasjes së disa liderëve të lartë gjatë luftës, do të pranojë një marrëveshje paqeje që SHBA duket e gatshme të ofrojë. Nga Teherani dolën mesazhe kontradiktore gjatë fundjavës. Dhe liderët e rinj iranianë duket se besojnë se e fituan këtë përballje me superfuqinë amerikane, edhe pse ekonomia e tyre po lëkundet dhe qytetarët që regjimi shtyp po përballen me kushte të rënda.
Ndërkohë, skicat e marrëveshjes së propozuar janë shumë larg “dorëzimit pa kushte” që Trump kërkoi nga Irani në mars. Por ai ndodhet nën presion ekstrem për të gjetur një zgjidhje, ndërsa çmimet e karburanteve po rriten, popullariteti i tij po bie dhe mbështetja nga republikanët në Kongres po dobësohet për çështjen e Iranit dhe tema të tjera.
Trump nën presionin e ekstremistëve republikanë
Disa republikanë druhen se Trump është gati të dorëzohet. “Na u tha rreth 11 javë më parë nga (sekretari Pete) Hegseth dhe Departamenti i Luftës se kishim shkatërruar mbrojtjen iraniane dhe se ishte vetëm çështje kohe para se të merrnim materialin bërthamor”, tha senatori republikan i Karolinës së Veriut, Thom Tillis, për CNN, duke shtuar “tani po flasim për një situatë ku mund të pranojmë që materiali bërthamor të mbetet në Iran? Si ka kuptim kjo?”.
SHBA dhe Izraeli e kanë bërë largimin e rezervave iraniane të uraniumit të pasuruar një objektiv kyç të luftës. Por viktimat që mund të sillte një përpjekje për ta marrë me forcë kanë qenë shumë të larta. Ndërkohë, lëshimet që Irani do të kërkonte në këmbim të dorëzimit të materialit përmes diplomacisë ka të ngjarë të jenë shumë të mëdha.
Lëvizja drejt një marrëveshjeje ka nxitur skepticizëm edhe tek senatori Roger Wicker, kryetar i Komisionit të Shërbimeve të Armatosura në Senat. Senatori nga Misisipi shkroi në platformën X të premten se instinktet e Trump për ta “përfunduar punën” në Iran kishin qenë të drejta, por kërkimi i një marrëveshjeje tani do të rrezikonte “perceptimin e dobësisë”.
Aleati i Trump, senatori Lindsey Graham, paralajmëroi të shtunën se lejimi i Iranit të forcojë avantazhin e tij duke kontrolluar Ngushticën e Hormuzit do të ndryshonte balancën rajonale të pushtetit.
Këto argumente kanë njëfarë baze. Por gjithashtu nuk është e qartë se si më shumë luftime, mbi ofensivën disajavore SHBA-Izrael kundër Iranit, do të kishin më shumë sukses në thyerjen e rezistencës së Teheranit.
Raportimet e CNN javën e kaluar, duke cituar dy burime të njohura me vlerësimet e inteligjencës amerikane, thanë se Teherani kishte rifilluar një pjesë të prodhimit të dronëve dhe po rindërtonte disa kapacitete ushtarake të dëmtuara nga sulmet amerikano-izraelite. Kjo do të thotë se rifillimi i luftës do të rrezikonte hakmarrje edhe më intensive dhe më të dëmshme iraniane kundër shteteve të Gjirit, infrastrukturës kritike dhe forcave amerikane sesa raundi i parë. Një përpjekje për të rihapur ngushticën me forcë do të ishte potencialisht e rrezikshme dhe e gjatë.
Trump po përballet gjithashtu me kritika nga demokratët, të cilët e kritikuan për nisjen e luftës, mënyrën si e zhvilloi dhe tani po e sulmojnë për mënyrën si mund ta përfundojë atë. Sulmet e tyre tregojnë se partia mendon se kundërshtimi i shumicës së votuesve ndaj luftës mund t’u sjellë fitore në zgjedhjet afatmesme.
Senatori Cory Booker shprehu shqetësim për raportimet mbi renditjen e fazave të marrëveshjes, duke nisur me hapjen e ngushticës dhe duke kaluar më pas tek bisedimet bërthamore. “Ajo që po shoh dhe që më zemëron tani është se presidenti tha se hyri në këtë luftë për të trajtuar programin bërthamor iranian”, tha demokrati nga Nju Xhersi, duke shtuar “kjo nuk e trajton atë.” Në vijim, Booker theksoi se “Donald Trump po mashtrohet si budallai që është për faktin që na futi në këtë situatë.”
Senatori Chris Van Hollen paralajmëroi se marrëveshja e propozuar do të “na kthente në situatën para luftës” ose edhe më keq, por la të kuptohet se SHBA mund të mos ketë zgjidhje tjetër. “Mendoj se kjo ishte një gafë. Kur je duke hapur një gropë, duhet të ndalosh së gërmuari, dhe duket se ndoshta këtë po bëjmë më në fund,” tha demokrati nga Maryland. Sekretari i Shtetit Marco Rubio iu kundërpërgjigj kritikave gjatë një vizite në Indi.
“Ideja që ky president, pas gjithçkaje që ka treguar se është i gatshëm të bëjë, do të pranonte një marrëveshje që në fund e vendos Iranin në pozitë më të fortë sa i përket ambicieve bërthamore është absurde,” tha ai.
The president himself appears to have heard concerns that he may be about to sign a weak deal. “I have informed my representatives not to rush into a deal because time is on our side,” he wrote on social media on Sunday.
With Memorial Day marking the start of a volatile political summer that could determine the midterm elections, leading Republicans stressed that peace could bring benefits to voters. Kevin Hassett, the director of Trump's National Economic Council, told Fox News that a deal would bring a "flood" of oil through the strait.
"You could even see negative inflation due to falling energy prices," he said.
Meanwhile, Congressman Byron Donalds from Florida, a candidate for governor, stated that once an agreement is reached , "oil prices will fall significantly and with them fuel prices in the US."
However, many analysts warn that the recovery from the strait closure, which left dozens of tankers stranded in the Persian Gulf for weeks, will not immediately improve the global economy or the cost of living in the U.S. Analysts at JPMorgan, for example, expect oil to average $97 a barrel for the rest of the year.
Two critical questions Trump must answer
As more details emerge on the proposed deal, Trump will face some critical questions.
First, will his deal be stronger and more secure than the deal former President Barack Obama negotiated with Iran and major world powers in 2015? That agreement blocked Tehran's path to nuclear weapons and included strict and ongoing verifications.
Second, has Trump's destruction of that deal, and a war that took the lives of 13 Americans in combat, paralyzed the Gulf region, cost billions of dollars, and likely killed hundreds of Iranians, put the US in a better position?
The very fact that this question is being asked shows Trump's dilemma: restarting the war could have serious political and economic consequences. But ending it on the best possible terms could be almost as problematic and unpopular. /Adapted from CNN Pamphlet /
Lini një Përgjigje