FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Supreme Court of the United States of America is expected to decide whether former President Donald Trump can continue the race for the White House, as his disqualification is being sought due to the role he had in the riots of January 6, 2021, when supporters of they attacked the building of the US Congress.
On Wednesday, Trump appealed a Colorado Supreme Court ruling that ruled he could not run for president because he violated a constitutional ban barring those "engaged in insurrection" from holding office.
On Tuesday, he challenged a similar move by Maine's Democratic secretary of state, but the appeal of the Colorado court's decision carries more weight — because the highest court in the U.S. has never ruled on the 3rd Amendment. 14th, passed in 1868 to prevent the Confederates from regaining their former government posts.
The Supreme Court's decision in the Colorado case will apply to all 49 US states, including Maine.
Trump remains in the running for president in both states until the appeals process is completed.
It is about two sentences, which seem relatively very straightforward.
Clause 3 states: "No person shall be senator or representative in Congress, or elector of the president and vice president, or hold office, civil or military, in the United States, or in any state, who, having previously has taken an oath, as a member of Congress, or as an officer of the United States, or as a member of any state legislature, or as an executive or judicial officer of any state, to support the Constitution of the United States, has engaged in insurrection or rebellion against them, or has given aid or support to the enemies. But Congress can, through a two-thirds vote of each of the Houses, remove such a ban."
Nice and simple, right?
Not exactly, say Trump's lawyers.
Trump's lawyers say this part of the Constitution is not meant to apply to the president. Notice how it specifically mentions constituents, senators and representatives, but not the presidency, they say.
Point 3 also mentions the oath to "support" the United States, but the presidential oath does not use that word - the Constitution requires presidents to say they will "preserve and defend" the document. And, finally, it speaks of any other "official" of the United States, but Trump's lawyers argue that the language is meant to apply to presidential appointees, not the president himself.
Kjo ka mjaftuar për të bindur gjyqtarin fillestar që ka shqyrtuar rastin në Denver, i cili është pajtuar se nuk është e qartë se Pika 3 zbatohet për presidentin. Por, vendimi i atij gjyqtari u prish nga Gjykata Supreme e Kolorados.
Shumica e gjykatës më të lartë të shtetit shkroi: “Presidenti Trump na kërkon të vlerësojmë se Pika 3 diskualifikon çdo kryengritës që shkel betimin, përveç më të lartit dhe se ajo ua ndalon shkelësve të betimit mbajtjen e pothuajse çfarëdo posti, qoftë në nivel shtetëror apo federal, përveç më të lartit në vend”.
Avokatët e tij e cilësojnë politike çështjen se për kë zbatohet pika rrallë e përdorur dhe dikur e pakuptimtë, dhe pohojnë se për të nuk mund të vendosin gjyqtarë të pazgjedhur. Ata pretendojnë se rasti i 6 janarit nuk ishte kryengritje – ajo nuk ishte e përhapur, thonë ata, dhe nuk përfshiu numër të madh armësh zjarri apo shenja të tjera të rebelimit. Ata thonë se Trump nuk është “përfshirë” në asgjë atë ditë, përveç në ushtrimin e të drejtave të tij të mbrojtura për liri të shprehjes.
Argumenti i tyre final është ai që i ka bindur tre gjyqtarë mospajtues, nga shtatë sa ka gjykata më e lartë e Kolorados – mënyra ad hoc e vlerësimit të gjykatës se Trump ka shkelur Pikën 3, shkeli vetë të drejtat e ish-presidentit për proces të drejtë.
Ata pohojnë se atij duhej t’i garantohej një proces me strukturë dhe me ballafaqime, në vend se një gjykatë në Kolorado të përpiqej të vlerësonte nëse Kushtetuta aplikohej në rastin e tij.
Natyra e rasteve është e paprecedentë. Pika 3 është përdorur rrallë pasi një amnisti e 1872-tës e Kongresit përjashtoi shumicën e ish-Konfederatave. Gjykata Supreme e SHBA-së kurrë nuk e ka shqyrtuar një rast të tillë. Argumentet për precedentët legalë kthejnë te një opinion i vetëm, i vitit 1869, nga kryegjyqtari Salmon Chase, i cili po trajtonte një apel si gjyqtar qarku, e jo në gjykatën e lartë.
Kritikët e Trumpit kanë dorëzuar dhjetëra padi në përpjekje për ta diskualifikuar atë, dhe të gjitha kanë dështuar, deri në rastin e Kolorados. Por, ato kryesisht kanë dështuar për shkak se gjyqtarët kanë shmangur çështjet kushtetuese apo e kanë cilësuar veten të pakualifikuar për të vendosur rreth tyre. Duke supozuar se ajo do ta trajtojë rastin – kështu, të paktën, pret çdo analist – Gjykata Supreme nuk ka shumë hapësirë për të manovruar.
Partia Republikane e Kolorados tashmë ka apeluar kundër vendimit të gjykatës në Kolorado, prandaj gjyqtarët kanë pasur kohë të mendojnë se çfarë do të bëjnë.
Gjykata më e lartë amerikane ka dhjetëra mënyra se si mund të vendosë.
Ajo mund ta konfirmojë vendimin e Kolorados, dhe të thotë se Trump më nuk është i kualifikuar për të qenë president.
Gjykata mund të thotë se Trumpi është i kualifikuar për të qenë president. Kjo do t’u jepte fund të gjitha rasteve që kanë të bëjnë me Pikën 3, përfshirë në Mein.
Ajo mund ta prishë vendimin e Kolorados, duke u thirrur në një aspekt teknik për procedurat e përdorura për ta ngritur rastin atje, dhe të hapë rrugën për një rast tjetër në vjeshtë.
Gjykata Supreme mund të thotë se vendimi final i takon Kongresit amerikan.
Se kur mund të marrë vendim gjykata është një tjetër mister. Në rastin Bush kundër Gore, më 2000, i cili ndërpreu rinumërimin në Florida dhe e bëri George W. Bushin president, gjykata mori vendim brenda tri ditësh. Gjykata mundet, po ashtu, ta trajtojë rastin ngadalë dhe të presë deri në fund të afatit, më 30 qershor, për të dhënë vendimin.
Sigurisht, kjo mund të hapë derën për më shumë kaos dhe të lërë paqartësi gjatë zgjedhjeve brendapartiake, nëse republikanët do të votojnë për dikë që nuk është i kualifikuar për të qenë president. Prandaj, të gjitha palët kanë kërkuar trajtim të përshpejtuar të rastit dhe marrje sa më të shpejtë të vendimit.
Që të shtatë gjyqtarët e gjykatës më të lartë të Kolorados janë emëruar nga demokratët. Gjashtë nga nëntë gjyqtarët e Gjykatës Supreme të SHBA-së janë emëruar nga republikanët, prej të cilëve tre nga vetë Trumpi.
Por, gjykata në Kolorado u nda 4 me 3 në vendimin e saj. Shumica citoi një vendim të marrë nga Neil Gorsuch, një nga tre konservatorët e emëruar nga Trumpi në Gjykatën Supreme, kur ai ishte gjyqtar federal në Kolorado. Ai kishte vlerësuar se shteti me të drejtë ia kishte ndaluar një qytetari të natyralizuar, të lindur në Guajana, të garonte për president, sepse ai nuk ishte i kualifikuar, sipas Kushtetutës.
Demokratët tashmë kanë nisur të sugjerojnë se gjyqtari Clarence Thomas duhet të tërhiqet nga përfshirja në marrjen e vendimit, sepse bashkëshortja e tij, aktiviste republikane, e ka mbështetur përpjekjen e Trumpit për të zhbërë humbjen e tij zgjedhore më 2020 përballë presidentit aktual, Joe Biden. Thomas është tërhequr vetëm në një rast lidhur me zgjedhjet e vitit 2020, dhe deri më tani njerëzit që po përpiqen ta diskualifikojnë Trumpin nuk i kanë kërkuar të veprojë njëjtë në këtë rast.
Disa prej mbështetësve më të fuqishëm të përdorimit të Pikës 3 kundër Trumpit janë teoricienë të shquar ligjorë dhe avokatë konservatorë, të cilët argumentojnë se gjykatat duhet t’u përmbahen fjalëve të Kushtetutës. Ata argumentojnë se nuk ka hapësirë për interpretime tjera – ato qartë e diskualifikojnë Trumpin.
Çështja nëse Trump është i kualifikuar për të qenë president nuk është trajtuar mbi vija tradicionale partiake në botën ligjore, pjesërisht për shkak se meqë ky është terren krejtësisht i ri ligjor, është vështirë të parashikohet se si do të vendosin gjyqtarët e caktuar, duke u bazuar në ideologjinë e tyre.
But most legal experts predict Trump will win on America's highest court — because courts are very reluctant to limit voters' options. There's even a term for this – the "political issue", whether a legal dispute is better decided by the people the voters have chosen to make the laws, rather than by unelected judges.
If that doesn't happen and Trump's campaign is interrupted by Point 3, some critics predict it will be used as a weapon in political contests. Imagine a world where any politician's career could end suddenly when a court or an election official decides that person is "involved in sedition," they say.
If the US's highest court does not close the case, Trump may just be the first, they warn. /Associated Press
Lini një Përgjigje