TAGS-AT E JAVËS

Forum2025-08-04 17:00:00

Ben Blushi: Why I don't understand Albanian businessmen

Shkruar nga Pamfleti

Ben Blushi: Why I don't understand Albanian businessmen

The time has come to sell expensive things that you don't need for cheap.

I know many of Albania's businessmen. They are admirable manipulators. They have a dizzying technique for getting money out of your pocket. They take money from the state with the same speed. I understand them up to this point. What I don't understand is why they insist on taking money only from us, the two million Albanians who live with them under the same sun?
Why don't they do anything to expand our small market?

A few days ago I wrote an article where I said that the only way to save Albanian universities is to attract students from other countries. Of course, from large countries like India, China, Vietnam, Burma, the Philippines, Indonesia, Malaysia, Bangladesh, Pakistan, etc. These countries have more than 5 billion inhabitants and send 500 million children to school each year, and more than 100 million of them graduate from high school. Ten years later, these numbers will double.

Of course, the rich students of these countries will go to America, London, Beijing and Berlin.
The poor will remain in local universities that no longer satisfy the middle class.
The children of this class demand a little more. They want to go abroad, get European diplomas, get to know new countries.

If they can't go to London, they are happy to go to Prague, Belgrade, Zagreb, why not Tirana.
For a Chinese from the provinces, an Indian from the village or a Bangladeshi whose father owns a small factory, it would be the same as in Tirana and Ljubljana or Bratislava. For them, Albania is Europe and the Mediterranean, just like Italy and Greece.

Here the sun is just as bright, the sea is just as beautiful, but life is cheaper, the food is better and the people are kinder. These are our advantages that the stubborn businessmen of Albania do not market at all. Their stubbornness is provincial. They have decided to forgive the poor students of the world to Serbia, the Czech Republic, Slovakia and take money only from poor Albanian students. What lazy nationalism.

Albania has an accommodation capacity for 250 thousand to 300 thousand students per year. 15 years ago we had about 190 thousand students in total. Today we have a little more than half of this figure, about 110 thousand, which means that the auditoriums are half empty, along with the dormitories and small towns that create an economy from the universities. Imagine for a moment if a hundred thousand foreign students came to Albania every year and each of them spent only ten thousand dollars. That's a billion dollars a year.

Me pak mundim, me shumë marketing, kjo shifër mund të trefishohej për disa vjet. Universitet mund t’i sillnin vendit më shumë se turizmi që duke u sforcuar sjell afro 4 miliardë euro në vit. Me kaq të ardhura pikëpyetjet për cilësinë e universiteteve tona do shuheshin rrugës, sepse qindra profesorë gjermanë, italianë anglezë, amerikanë do punonin në Shqipëri me shumë qejf. Dhjetë vjet më parë kjo përpjekje do ishte e pamundur.

Shqipëria e parë me lupën e google, ishte një vend ku digjeshin goma pas zgjedhjeve dhe ku turistët rriheshin nëpër plazhe.
Sot është ndryshe. Sherret tona politike nuk vrasin më njerëz në bulevard, por përfundojnë në gjykatë si në cdo vend normal. Turistët nuk grabiten në rrugë dhe aftësia e vendit për të bashkëjetuar me të huajt është rritur disa herë. Ne mikpresim me mirë se serbët, gatuajmë më mirë se kroatët, dhe qeshim më shumë se sllovenët.

Nga 100 kritere që e klasifikojnë një vend si normal, plotësojmë më shumë se 90. Dhe nga dhjetë kritere që e klasifikojnë një vend si mikpritës plotësojmë të paktën nëntë plus. Prandaj familja e një fëmije në Pakistan, në Indonezi apo në Indi do paguante kursimet e jetës për ta sjellë fëmijën në një parajsë të varfër evropiane, ku nëse nuk të mësojnë si në Londër të respektojnë më mirë se aty. Dhe kjo nuk është pak. Ne nuk e kuptojmë dot se popujt që dikur kanë qenë koloni paguajnë për t’ua respektuar ngjyrën.

Taksa e ngjyrës sot në Londër është shumë e lartë, në Amerikë po rritet shumë, kurse në Shqipëri është akoma zero.
Përveç diellit dhe detit, targa jonë evropiane, e parë nga largësia e Azisë dhe Afrikës është malli më i vyer që kemi.
Një kinez, një vietnamez apo një bangladeshas nuk na dallon dot nga italianët, nga belgët dhe nga grekët siç nuk dallojmë ne dot një fëmijë nga Laosi nga një fëmijë nga Kamboxhia.

Për ta ne jemi e njëjta gjë. Nëse biznesmenët e Shqipërisë bashkë me shtetin do hapnin agjensi në Azi dhe në Afrikë për të rekrutuar studentë, tregu jonë i vogël do kthehej me shpejtësi në një treg ndërkombëtar. Por nëse nuk e bëjmë ne do ta bëjnë serbët, do ta bëjnë sllovenët dhe kroatët Por e njëjta gjë vlen edhe për ndërtuesit e Shqipërisë të cilët unë nuk i kuptoj fare. Ata kanë një fiksim të egër. Ata duan të na i shesin shtëpitë që ndërtojnë vetëm neve, shqiptarëve të Shqipërisë.
Shqipëria ndërton me inat dhe me vrull më shumë se çdo vend tjetër në Evropë për frymë, por askush nuk e di kush do i blejë pallatet dhe vilat e saj të panumërta. Shqiptarët që mund të blenin u ngopën dhe tani po mendohen të shesin.

Gjithmonë kam besuar se biznesmenët e Shqipërisë do tërhiqnin blerës suedezë, polakë, hollandezë, finlandezë, gjermanë, danezë, ukrainas dhe rusë për të blerë prona në det, por kjo nuk po ndodh. Askush nuk u thotë këtyre popujve pa det dhe pa diell, se ka një vend në Mesdhe që shet apartamente më lirë se në Itali, në Greqi dhe Portugali e ndoshta edhe më lirë se në Mal të Zi.

Imagjinoni një norvegjez që jeton në mes të mjegullës, i ulur në divanin e vet, duke parë një reklamë që tregon se mund të blesh një shtëpi në Vlorë apo Sarandë për çerekun e çmimit që do e blente në Santorini apo në Majorka. Ndërtuesit shqiptarë nuk harxhojnë asnjë lek marketing për t’i ngacmuar fantazinë norvegjezit që shikon shiun në dritare.

Shteti duhet t’i detyrojë kompanitë tona të reklamojnë në tregje ndërkombëtare. Kjo është taksa e tyre e suksesit: të blejnë kohë televizve në televizonet evropiane për të reklamuar Shqipërinë. Shpenzimet për marketing ndërkombëtar duhet të jenë një detyrim që shteti duhet t’ua kërkojë me çdo kusht kompanive shqiptare të ndërtimit, univesiteteve jo publike dhe klinikave estetike e spitaleve private. Këto tre shërbime low cost mund ta bëjnë tregun tonë ndërkomëbtar.

Ne mund t’i japim diploma fëmijëve aziatikë, mund t’i rregullojmë dhëmbët pensionistëve evropianë dhe mund t’u shesim shtëpi të mrekullueshme në det shtresës së mesme evropiane. Pasthirrmat pa gjini, që mendojnë se një herë jemi, një herë nuk jemi qendra e botës, duhet ta kuptojnë se ky nuk është turp, as ulje, as nënshtrim. Është biznes. Serbia harxhon më shumë se 55 milionë dollarë marketing në vit vetëm nga taksat. Kroacia dyfish, më shumë se 100 milionë. Me një buxhet të harmonizuar mes shtetit dhe kompanive private ne mund t’i kapnim këto shifra marketingu të domosdoshëm.

Ne prodhojmë jo keq, por shesim shumë keq. Serbia që do futet shumë shpejt në garën e universiteteve low cost, nuk na konkuron dot në tregun imobiliar sepse një shtëpi në Serbi nuk ka asnjë vlerë në krahasim me një apartament në Shëngjin.
E njëjta llogjikë vlen për futbollin tonë të shkatërruar. Sikur të kisha mundësi do bleja një klub futbolli në provincë, do ta ristrukturoja dhe do i lutesha shtetit të më ndihmonte t’ia shisja një arabi.

Rishitja e aseteve të ngordhura është super biznes. Arabët janë sot njerëzit më të uritur në planet, për të investuar në sport.
Ata blejnë shkëlqimin e futbollit evropian. Sauditët dhe Katari por më vonë edhe të tjerët, po blejnë me rradhë të gjitha klubet më të mëdha të Evropës. Natyrisht ne nuk mund t’ia shesim klubin e Peqinit një fondi saudit për 100 milion euro, as ekipin e Laçit një kuvajtjani për 70 milion euro. Për fat të keq këto klube nuk vlejnë as sa bonusi i një goli të Cristiano Ronaldos në Arabi.

They have no value. What has value is our European affiliation. We do not sell the car, we sell the license plate.
Buying Vllaznia may not have any financial benefit today, but with a little investment this club could play with Milan in the Champions League, with Liverpool or with Paris. This would be a prestige purchase for free Arab funds and would satiate their delirium sufficiently. The Arabs could buy Ronaldo for a total package of 1 billion euros, but they cannot take this idol with 500 million followers on Instagram, to play every week with Juventus, Chelsea or Real Madrid and Barcelona.
But Albanian teams have this opportunity.

The municipalities of our cities should find buyers for their ruined teams in Arabia, China and wherever there are free funds. Mayors should be businessmen, instead of being plumbers and firefighters. Everything that is in the Mediterranean is sold. This is the most expensive market in the world. They should sell their football clubs even for 1 euro on condition that they are invested. Then Peqin can play with Real in the groups, Elbasan with Inter and Dinamo with Arsenal.

Imagine what would happen in these cities if football and universities were revitalized by foreign investment. What a city Shkodra would be with five thousand foreign students. The rental market would explode, small restaurants would flourish, teachers would be paid more, beloved bicycles would double in price, while the stadium where the Vllaznia team, bought by an arrogant Arab, would play every week with Roma, Fenerbahce, Dortmund and Marseille or Manchester United would burn in flames.

The whole city would catch fire every time the Arab broke the crazy rosary after a goal. Because our teams are European, they can play with whoever they want, please any Arab owner who invests by buying players and take him to Manchester to have dinner as an equal with the pampered Pep Guardiola or to Istanbul with the quarrelsome Jose Mourinho. This is the price of European prestige that in Albania is still low cost. And who wouldn't pay such a cheap price? The point is that no one knows, because no one is told.

The Arabs do not know that our clubs are sold for a piece of bread, just as the Indians do not know that they can study in our universities for a thousand dollars a month. We talk, but we do not do marketing. Albania continues to be a treasure carefully covered by its narrow-minded businessmen. They must understand that the time has come to expand our small market. The time has come to sell cheap the expensive things that are not needed.

Lini një Përgjigje