FLASH
Shkruar nga Pamfleti
This show of force reflects a change in strategy by Tehran, which has relied on the doctrine of "strategic patience" and launching attacks on Israel through its satellites in Iraq, Syria and Lebanon.
Last weekend, Iran launched a direct attack on Israel, using hundreds of drones and missiles from its territory, bringing to light the long shadow war between the two regional enemies in the Middle East.
This show of force reflects a change in strategy by Tehran, which has relied on the doctrine of "strategic patience" and launching attacks on Israel through its satellites in Iraq, Syria and Lebanon.
Iran embraced the doctrine of "strategic patience" after the US killed commander Qasem Soleimani in Baghdad in 2020. Since then, Tehran has been careful to avoid direct confrontation with the US and its allies in the region. It even announced the Trump administration before hitting American targets in Iraq, in response to the killing of the senior military officer.
The direct attack on Israel shows Iran's willingness to clash, but in a calculated way without causing an escalation and without causing casualties. Domestically, the readiness and mobilization for war against Israel and its allies suffocates movements and protests demanding political change and more civil rights in Iran. At the regional and international level, Iran does not want to be perceived as weak.
Despite the attack on Israel, Iran's long-term strategy is based on mortgaging the achievements of the past decades and avoiding full-scale war. During the last three decades, Iran has invested in enriching uranium for the production of nuclear weapons, supporting Hezbollah in Syria and Lebanon, supporting Hamas. He is also invested in strengthening defense cooperation with Russia, China, North Korea and Venezuela.
On the other hand, Iran aims to reach an agreement with the US and be recognized by the latter as a major regional power. This objective is also at the center of the conflict with Israel, which refuses to recognize Iran as a country of equal regional influence.
The turning point in relations with Israel came after the latter fired missiles at an Iranian diplomatic compound in Damascus, killing several senior Iranian military personnel. It is difficult to say whether or not the consulate met the criteria set by international law, in terms of diplomatic protection. However, the Israeli attack on the Iranian building in Damascus was considered an attack "on Iranian soil" by Tehran. So, from Iran's perspective, it was Israel that crossed the red line, and last weekend's attack was nothing more than a retaliation.
Vështruar në rrafshin historik, sulmi i Iranit kundër Izraelit përbën kërcënimin e parë serioz të jashtëm për sigurinë e Izraelit qysh se Saddam Hussein lëshoi raketat ndaj Izraelit në vitin 1991. Megjithatë, duhet thënë se kundërpërgjigjja e Iranit ishte më tepër në funksion të “sedrës së lënduar” së brendshmi për shkak të goditjes që i shkaktoi Izraeli në kompleksin diplomatik në Damask. Koreografia e sulmit iu bë e njohur më përpara SHBA-ve përmes Irakut dhe Turqisë për të minimizuar dëmin. Kjo i dha kohë Izraelit për të interceptuar dronët para se të arrinin në hapësirën ajrore izraelite dhe partnerëve të tij për të përsëritur angazhimin e hekurt për sigurinë e Izraelit.
SHBA-të dhe Mbretëria e Bashkuar përdorën sistemet antiraketore për të interceptuar raketat iraniane në hapësirën ajrore të Sirisë, Irakut dhe Jordanisë. Nuk ka ndonjë provë se Irani po synonte goditjen e aseteve të SHBA-ve apo Britanisë së Madhe të instaluara në rajon. Duket se Irani nuk ishte në kërkim të një përplasjeje me aleatët perëndimor të Izraelit.
Njoftimi paraprak, si dhe zgjedhja e objektivave ushtarakë të sulmit sugjerojnë se Irani ishte i kalibruar në përçimin e mesazhit ndaj Izraelit, duke e konsideruar tanimë çështjen të mbyllur nga ana e tij. Të njëjtin skenar patën ndjekur SHBA-të në përgjigje të sulmeve të iranianëve ndaj pjesëtarëve të shërbimit amerikan në Jordani në fund të janarit. Ata pritën disa ditë për t’iu kundërpërgjigjur Teheranit përmes Irakut, duke u dhënë kohë iranianëve që të largonin forcat e tyre nga zona. Në të dyja rastet qëllimi nuk ishte përshkallëzimi, por rivendosja e kufirit të parandalimit dhe adresimi i presionit të brendshëm në përgjigje të sulmeve, duke shmangur një konflikt rajonal në shkallë të gjerë.
Për Izraelin, agjenda subversive e Iranit është shumë e dukshme për t’u fshehur, e lëre më të tolerohet. Irani nuk ka plane të ndalojë mbështetjen ndaj grupeve në rajon, që përbëjnë kërcënim serioz për Izraelin. Ndërtesa që Izraeli bombardoi në Damask shërbente si një qendër për planifikimin ushtarak. Eksperienca jonë tregon se Irani përdor misionet diplomatike dhe qendrat kulturore për të përhapur ndikimin e tij malinj. Ushtron sulme kibernetike për të dëmtuar infrastrukturën kritike. Gjithsesi, një gjë është e sigurt: që nga fundjava e kaluar, rregullat e angazhimit midis Izraelit dhe Iranit kanë ndryshuar.
Izraeli ishte mes dilemës për kundërpërgjigje dhe vetëpërmbajtje. Gjasat që Izraeli do të përgjigjej për të dëshmuar se sulme të kësaj natyre nuk mund të tolerohen në të ardhmen, duke peshuar përfitimet e kundërpërgjigjes përkundrejt thirrjeve të aleatëve të tij për çtensionimin e situatës, ishin të mëdha. Sulmi ajror i Izraelit afër bazës ajrore të Iranit në Provincën e Isfahanit është zbatim strikt e i pashmangshëm i logjikës së kundërpërgjigjes, pasi kemi të bëjmë me goditjen e një baze ajrore nga e cila u lëshuan dronët iranianë kundër Izraelit. Sipas medias shtetërore iraniane, dëmet janë të papërfillshme. Ndërkohë që Izraeli ka zgjedhur heshtjen.
Më shumë se sa një goditje frontale në tokën iraniane, që do të zgjeronte në mënyrë dramatike konfliktin, kemi të bëjmë me një përgjigje të kalibruar që mund të lexohet si “administrim i përshkallëzimit të konfliktit”. Thënë ndryshe, përpjekja izraelite për t’u kundërpërgjigjur pa shkaktuar përshkallëzim të mëtejshëm ka qenë e suksesshme. Zgjerimi i konfliktit nuk është në interes të rajonit dhe aleatëve që mbështesin Izraelin. Sidomos në kushtet kur SHBAtë janë në prag të zgjedhjeve presidenciale.
Në kushtet e krijuara së fundmi, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka fituar një hapësirë për frymëmarrje politike së brendshmi, pas një vale të gjatë protestash të organizuara kundër planeve të tij për të kufizuar rolin e drejtësisë për t’u shpëtuar proceseve gjyqësore dhe luftës së ndërmarrë në Gaza, e cila ka shkaktuar dëme njerëzore e materiale të pallogaritshme.
Gaza dhe civilët janë humbësit e mëdhenj të situatës së re, pasi vëmendja ndërkombëtare është zhvendosur drejt shmangies së një përshkallëzimi që do të çonte në një luftë rajonale. Megjithëse rrënjët e përhapjes së konfliktit në Lindje të Mesme janë në Gaza dhe në dështimin e shtrëngimit të rezolutës së Këshillit të Sigurimit të OKB-së, që kërkon armëpushim të menjëhershëm dhe lirimin e pengjeve, situata që nga 7 tetori i vitit të kaluar mbetet dramatike.
Për SHBA-të, frenimi i ambicieve të Iranit në rajon është një çështje parësore. Projekti bërthamor iranian si edhe përpjekjet e Iranit për të riformatuar rajonin sipas dëshirës së tij përbëjnë shqetësime kryesore për Washingtonin. Në këtë këndvështrim duhen lexuar veprimet energjike të Washingtonit gjatë fundjavës, të cilat synojnë fuqizimin e aleatëve në Lindje të Mesme dhe njëkohësisht shmangien e viktimave.
Pasojat e konfliktit në Lindje të Mesme ndihen në Europë më shumë se kudo, për shkak të afërsisë gjeografike. Që prej luftës në Siri në vitin 2015, brenda BE-së ka një debat të madh për sa u përket valëve të refugjatëve dhe pranimit ose jo të “ndryshmit”. Paradoksalisht, rindezja e konfliktit në Lindje të Mesme është shoqëruar edhe me rritje të antisemitizmit, edhe me rritje të islamofobisë në Europë, të cilat shërbejnë si karburant për partitë e ekstremit të djathtë e të majtë në një vit zgjedhjesh për në Parlamentin Europian.
Although the art of diplomacy has so far proved effective in managing the dangerous cycle of escalation, the situation in the Middle East brings to mind the First World War, which broke out not because the warring parties wanted it, but because they were unwilling to abandon the dangerous spiral of conflict escalation. Viewed in this context, the prevention of the escalation of the conflict, the immediate ceasefire and the release of the hostages in Gaza, the construction of a security architecture in the Middle East that ensures normal relations between the Arab countries and Israel, and at the same time lays out the road map for the creation of Palestinian state are the only alternative to war.
*The analysis is a publication of the "Friedrich Ebert" Foundation
Lini një Përgjigje