FLASH
Shkruar nga Pamfleti
It is too early to say that the dialogue between Serbia and Kosovo is unsuccessful, said Christopher Hill, ambassador of the United States of America (USA) in Belgrade.
In an interview with Radio Free Europe (REL), Hill said he did not expect "complete success" of the negotiations and that his expectation was to return to the negotiating table.
"Now we have to see [the sequel]," he said.
The goal of dialogue, as he points out, is a political solution that expects "give and take" from both sides.
"Can we achieve a situation where Serbs in Kosovo feel comfortable and have some kind of Association of Municipalities with a Serb majority. And secondly, can Prishtina achieve what it wants, which is a clear path to membership in international organizations Hill said.
He emphasized that the armed attack on the Kosovo police in Banjska is a major obstacle for the negotiations in Brussels. According to him, the USA is closely monitoring the investigations in Belgrade and Pristina.
"The focus is to find out exactly what happened, who is responsible. And finally, to create circumstances where this cannot happen again," the American ambassador emphasized.
Radio Free Europe: Mr. Ambassador, let's start with yesterday's talks [of Kosovo and Serbia] in Brussels. They seem to have ended unsuccessfully. Did you expect such a result?
Christopher Hill: I didn't expect any complete success. But, of course, I expected some effort to return to the essential elements of the dialogue. In this sense, it was an important meeting, both sides were in the meeting. So, we'll see. For now, however, it is clear that it has not resolved all the problems that remain in the dialogue.
Radio Free Europe: EU and US diplomats also say it is important that the leaders of Serbia and Kosovo get back on track, back to the table. But is it time for a new kind of format, given that this one isn't producing much? So what should the process look like?
Christopher Hill: I don't want to second-guess the process that the European Union has created. I think it has received a lot of attention in the European Union. It was important to see the participation of the president of France, the chancellor of Germany... So, I think the Europeans have contributed a significant level of effort.
The real issue is the essence of dialogue. Can we reach a situation where Serbs in Kosovo feel comfortable with their surroundings and have some kind of association of [majority] Serb municipalities? And, secondly, can Prishtina achieve what it wants, which is a clear path towards more internationalization?
These are complex issues, difficult problems, certainly inherited. But also, I hope there will be an inspiration for the future. It is too early to claim that this is a failure. Let's see how it goes from here.
Radio Free Europe: But how close are we?
Christopher Hill: I'll know when we're there. It's very hard to measure how close you are when you're not there. What I do know is that this dialogue process has been interrupted by a very, very difficult situation and, in fact, something that has been quite damaging to the overall process. These are the events that happened in Banjska.
Radio Free Europe: The United States has called on Serbia to participate in the investigation of the attack in Banjska. But are the parallel investigations in Serbia and Kosovo - without cooperation - a good way to clarify what happened?
Christopher Hill: Unë mendoj se çështja është që të përqendrohemi në atë që ka ndodhur saktësisht, kush është përgjegjës, pse e kanë bërë dhe, në fund, të krijohen rrethana ku kjo nuk mund të ndodhë më. Unë mendoj se kjo përfshin shumë struktura të ndryshme. Çfarë mund të bëjë KFOR-i, kontingjenti i NATO-s, në këtë drejtim? Cilat aspekte të tjera duhet të trajtohen?
Nuk është e lehtë, por mendoj se është një proces që duhet të jetë i plotë, duhet të jetë i qartë për njerëzit dhe, në fund, duhet të jetë efektiv dhe të sigurojë që kjo të mos ndodhë më kurrë.
Radio Evropa e Lirë: Si të arrihet ky bashkëpunim, duke qenë se të dyja palët kanë interpretime krejtësisht të kundërta?
Christopher Hill: Po, ky është padyshim problem. Kjo është arsyeja përse duhet ndërmjetësim për ta arritur këtë. Është e qartë se po zhvillohen hetime... Pala serbe ka thënë se do ta bëjë një hetim të plotë. Të njëjtën gjë po e bën edhe pala kosovare. Mendoj se SHBA-ja po vëzhgon me shumë vëmendje.E gjitha - me qëllim që të sigurohemi se ka përgjegjësi dhe nuk përsëritet më. Pra, është një faktor i madh.
Por, në fund, ajo që na duhet, është një proces dialogu që synon një zgjidhje politike. Pra, nuk mund ta harrojmë kurrë dialogun. Dhe, në këtë aspekt, jam i lumtur që zoti [Mirosllav] Lajçak [përfaqësuesi i BE-së në dialogun Kosovë-Serbi] i ka mbledhur palët, ka marrë një vëmendje të lartë evropiane. Gjëja më e mirë që mund të bëjmë, është ta mbështesim procesin e zotit Lajçak dhe të përpiqemi të sigurohemi se ai është përfundimisht i suksesshëm.
Këto gjëra nuk ndodhin në kohën që të gjithë duan që të ndodhin e, sidomos, kur keni pengesa të mëdha, siç është ajo që ka ndodhur në Banjskë.
Radio Evropa e Lirë: Në atë proces, në procesin e Brukselit, Prishtina bëri thirrje për sanksione ndaj Serbisë. Pra, cilat do të ishin pasojat nëse autoritetet në Beograd shpallen përgjegjëse për sulmin?
Christopher Hill: Epo, përsëri, nuk dua ta marr përsipër këtë pyetje. Natyrisht, ka shumë hetime, kështu që nuk mund, në të vërtetë, të futem në hipoteza për këtë.
Dua të theksoj edhe një herë, duke rrezikuar të tingëlloj tmerrësisht përsëritës, se ky është një problem që ka nevojë për një zgjidhje politike, jo një zgjidhje ushtarake. Dhe duhet të ketë një respekt për opinionet e secilës palë dhe të shihet nëse disa nga këto probleme mund të adresohen përmes një procesi dialogu. Nuk di një mënyrë më të mirë për ta bërë këtë.
Unë nuk mendoj se do ta keni një situatë ku njëra palë të jetë në gjendje thjesht ta diktojë palën tjetër. Mendoj se duhet të ketë një proces të dhënies dhe të marrjes. Dhe, unë mendoj se kjo është ajo që zoti Lajçak po përpiqet të bëjë. Dhe, që ai të punojë shumë... ju e dini, ai ka pasur shumë arritje në jetën e tij dhe po punon për një çështje shumë të vështirë dhe mendoj se ai e meriton mbështetjen tonë.
Radio Evropa e Lirë: E tash, Prishtina edhe ka bërë të ditur se do ta kërkojë ekstradimin e atyre që janë përgjegjës për sulmin në Banjskë. E kishin me Radoiçiqin. Pra, duke qenë se Serbia dhe Kosova nuk kanë bashkëpunim, nuk kanë marrëveshje për ekstradim, si e shihni këtë proces?
Christopher Hill: Epo, në të vërtetë, nuk mund ta diskutoj atë që kërkon apo nuk kërkon Qeveria në Prishtinës. Ajo që di është se z.Radoiçiq, përmes avokatit të tij, ka marrë njëfarë përgjegjësie për atë çfarë ndodhi. Pra, do të doja të shihja se cili do të ishte procesi në të ardhmen me z.Radoiçiq. E kuptoj që është në Serbi, i është thënë të mos largohet, dhe, në të vërtetë, i është thënë ta presë një proces penal në të ardhmen. Pra, le të shohim se si do të shkojë. Pra, më mirë të mos hyj në këto lloj pyetjesh, përveçse të them se duhet të ketë një llogaridhënie të plotë për atë që ndodhi.
Radio Evropa e Lirë: Si i shihni ato mesazhe politike në lidhje me sulmet në Banjskë nga Beogradi, duke qenë se Vuçiq tha se sulmuesit nuk janë terroristë për të dhe interpretimin e ngjarjes?
Christopher Hill: E dini, çështja se kush është terrorist dhe kush është diçka tjetër është një pyetje e vjetër. Dhe, kjo nuk është hera e parë që shfaqet. Ne shpesh flasim për këto situata unike në Serbi dhe Kosovë. Epo, nuk ka asgjë unike për këto lloj situatash. Pra, ne kemi nevojë... ju e dini, ne kemi parë këto lloj problemesh më parë.
Dhe, përsëri, rruga përpara... dhe të gjithë duhet ta kuptojnë këtë dhe ta kuptojnë shumë më mirë nevojën që të dyja palët të ulen në tavolinë, [të tregojnë] se çfarë është ajo që duan nga ky proces dhe ta bëjnë atë të kapërdishme për palën tjetër. Dhe kjo përfshin dhënien dhe marrjen. Askush nuk mund të largohet nga ky proces dialogu dhe të thotë ‘Unë dua gjithçka dhe unë e detyroj palën tjetër të pajtohet me gjithçka’.
Mendoj se njerëzit duhet të reflektojnë edhe për faktin se Kosova dhe Serbia do të jenë përreth për një kohë të gjatë. Dhe ajo që na nevojitet realisht në përgjithësi në rajon është një kapacitet që vendet në rajon të punojnë më mirë së bashku dhe, në këtë kontekst, të jenë kandidate më të mira për procesin e [anëtarësimit] në BE.
Dhe, unë mendoj se ne kemi parë nga BE-ja një dëshirë për të bërë më shumë, për [t’i çuar] një hap më tutje proceset e veta.
Mendoj se në lidhje me Serbinë, është e rëndësishme të jemi në linjë në këtë proces të rritjes, për të cilën zonja Von der Leyen ka folur javët e fundit. Unë mendoj se shumë zgjidhje për këto gjëra qëndrojnë në një BE që po shqyrton se sa më mirë dhe sa më shpejt t'i sjellë këto vende, si Serbinë, në strukturat e BE-së. Pra, kjo është diçka që po ndodh dhe jam i sigurt se serbët do t’i kushtojnë shumë vëmendje kësaj, dhe jam i sigurt se edhe autoritetet serbe po e bëjnë pikërisht këtë.
Radio Evropa e Lirë: Kur përmendët integrimet në BE, ka një çështje të hapur në lidhje me sanksionet kundër Rusisë. Serbia nuk është duke vendosur sanksione, dhe zyrtarët duan të theksojnë shumë shpesh që Serbia ka 20 muaj që nuk ka vendosur sanksione.
Christopher Hill: Po, Serbia ka ngulmuar të mos vendosë sanksione më gjatë se sa këmbënguli ushtria ruse në disa pjesë të Ukrainës. Shikoni, ky është një rast i qartë agresioni, agresioni të tmerrshëm, agresioni që nuk ka vetëm... Rusia jo vetëm që i ka kërcënuar fqinjët e saj, por ka kërcënuar furnizimet botërore të ushqimit, furnizimet botërore me energji. Kjo është me të vërtetë sjellje e egër e rusëve.
Mendoj se Serbia ka folur shumë qartë për këtë. Mendoj se kemi parë një lloj marrëdhënieje në zhvillim. Nuk është një marrëdhënie e re, por një marrëdhënie që po forcohet mes Serbisë dhe Ukrainës. Kemi parë takime dypalëshe mes dy presidentëve të dy vendeve. Kështu që unë mendoj se Serbia po bën disa gjëra.
E dini, sa i përket sanksioneve, e di që është një temë shumë e ndjeshme në Serbi.
Pikëpamja ime, pikëpamja e vendit tim, është që të gjithë duhet t'u bashkohen sanksioneve kundër Rusisë. Mendoj se është më mirë që Serbia ta kuptojë diçka të tillë dhe të ndërmarrë veprime bazuar në mirëkuptimin e saj.
Kështu që unë nuk jam këtu për t'i thënë Serbisë se çfarë të bëjë në lidhje me këtë, por do t'i nxis të gjithë t’i shikojnë rrethanat objektive të një vendi që sulmon fqinjin e tij me qëllim për t’ia vjedhur territorin fqinjit. Dhe, ky është një problem i madh dhe shpresoj që të gjithë ta shohin atë në këto kushte.
Radio Evropa e Lirë: Ju keni thënë një herë se Serbia po paguan një çmim të lartë për mosvendosjen e sanksioneve. Pra, çfarë iu privua Serbisë?
Christopher Hill: Ju e dini, unë mendoj në kuptimin që, ju e dini, Bashkimi Evropian pret një përafrim të çështjeve të politikës së jashtme. Ata presin përafrim. Dhe, sigurisht që nëse Serbia do të lëvizte në çështjen e sanksioneve me Rusinë, mendoj se do të kishte një vlerësim për faktin që Serbia do ta sillte veten në një linjë më të afërt me Bashkimin Evropian për këtë.
Dua ta theksoj që ne besojmë që Rusia duhet, sinqerisht, të sanksionohet për krimet që ajo ka kryer kundër fqinjit të saj. Por nuk jam i sigurt se është e dobishme për mua të ulem këtu dhe t'i tregoj Serbisë se çfarë duhet të bëjë. Serbia duhet, e dini, t'i mendojë vetë këto çështje për t'i kuptuar aspiratat e veta për Bashkim Evropian, për ta kuptuar se kjo është e ardhmja e Serbisë. Serbia nuk ka ku të shkojë tjetër. Dhe kështu unë shpresoj se ata do të vendosin vetë në këtë drejtim.
Radio Evropa e Lirë: Lidhjet me Kinën po ashtu janë thelluar. Gjatë vizitës së fundit në Pekin, u nënshkrua një marrëveshje e tregtisë së lirë. Si do të ndikojë kjo në marrëdhëniet dypalëshe midis Beogradit dhe Uashingtonit?
Christopher Hill: E dini, Serbia ka të drejtë të mbajë marrëdhëniet e saj me vendet e tjera. SHBA-ja ka marrëdhënie me Kinën. Sinqerisht, ne kemi shumë më tepër tregti me Kinën sesa Serbia ka me Kinën. Pra, e përsëris, unë nuk jam këtu për të mbajtur leksione se çfarë duhet të bëjë Serbia në lidhje me Kinën. Mendoj se shohim në gazetat në Serbi, shohim në shtyp një përpjekje për t’ia bërë të njohur lexuesit dhe publikut faktin se ka anë të mira dhe ka anë të këqija.
Marrëdhëniet e Kinës me disa vende më të vogla, qoftë në Afrikë apo në Azinë Juglindore, ndonjëherë ka pasur shumë shqetësime për disa nga këto lidhje ekonomike.
Pra, mendoj se Serbia ka pjekurinë dhe mirëkuptimin për t'u marrë me këto lloj gjërash me kujdes dhe në interes të Serbisë. Natyrisht, interesat tona preken herë pas here nga këto çështje dhe sigurisht që jemi në kontakt me Qeverinë serbe. Por, përsëri, unë mendoj se politika e jashtme më e mirë është kur ke konsultime të mira, kur nuk e befasoni njëri-tjetrin, kur keni një shkëmbim të lirë mendimesh dhe kur nuk mendoni se thjesht mund t'i tregoni palës tjetër se çfarë të bëjë. Pra, ky është lloji i marrëdhënies që duam të kemi me Serbinë dhe mendoj se po punojmë për këtë.
Radio Evropa e Lirë: Kur është fjala për bashkëpunim dhe marrëdhënie, a janë lidhjet e ngushta mes zyrtarëve serbë dhe personave në listën e zezë të SHBA-së nga Serbia dhe entitetit serb në Bosnje, Republika Sërpska, një çështje e hapur midis Beogradit dhe Uashingtonit?
Christopher Hill: Po, mendoj se kemi pasur disa probleme reale me udhëheqjen serbe në Bosnje. Ky pa dyshim është një problem i madh për ne. Dhe kur shikojmë disa nga këta zyrtarë, qofshin ata këta individë, çfarë kanë bërë dhe cilat janë pikëpamjet e tyre, ne kemi të drejtë të marrim vendime që bazohen në nevojat tona dhe në sigurinë tonë. Dhe, disa prej këtyre njerëzve ne nuk duam t'u japim viza, nuk duam që ata të kenë llogaritë e tyre bankare në Shtetet e Bashkuara, sinqerisht nuk duam të bëjmë asgjë me ta.
Ne, sigurisht, kemi të drejtën t'i shpallim ata njerëz persona non grata. Ne e kemi bërë këtë me zotin Dodik, e kemi bërë këtë kohët e fundit me fëmijët e tij të rritur, meqë ra fjala.
Ne i quajmë fëmijë, por në fakt janë të rritur. Ne e kemi bërë shumë të qartë, ne nuk do të merremi me njerëz që abuzojnë me paratë e të tjerëve dhe që sillen në mënyrat që ne mendojmë se nuk janë në përputhje me asnjë lloj standardi. Dhe ne do të marrim masa për ta mbrojtur veten nga njerëz të tillë.
Radio Evropa e Lirë: A mendoni se Beogradi po i heton këto akuza shumë të rënda, të cilat theksohen në shpjegimet e sanksioneve të Departamentit Amerikan të Thesarit?
Christopher Hill: E di që Beogradi sigurisht ka mendimet e tij për këto çështje. Unë jam duke folur realisht lidhur me sanksionet ndaj Republikës Sërpska, të cilat, mendoj, janë dizajnuar në mënyrë të përshtatshme për t’i ndjekur njerëzit që, në mënyra të ndryshme, kanë shkaktuar probleme të mëdha, duke filluar nga fakti që ata nuk e mbështesin Marrëveshjen e Paqes të Dejtonit.
Unë do të theksoja, mendoj se Marrëveshja e Paqes e Dejtonit ishte një gjë shumë e mirë për popullin etnik serb në Bosnje. Mendoj se Marrëveshja e Paqes e Dejtonit është mjaft e përshtatshme dhe me të vërtetë një qasje e mirë. Dhe autoritetet e Beogradit e kanë thënë këtë në shumë raste se ata e mbështesin këtë dhe mbështesin integritetin territorial të Bosnjës.
So when we see people in Bosnia, and whoever they are, we feel, like any other country, the right to take action against such people and to keep these people off our territory and make sure that they don't business with us. So that's kind of the basis of these sanctions.
Radio Free Europe: You are present here in this region for a very long time and many of the political figures and political parties have been active in the 90s and now in the region, also in Serbia. Was it easier for you to talk to them then or now?
Christopher Hill: I represent US interests, and I believe that US interests are best served by well-informed diplomats, so I talk to everyone I can, because in the plurality of opinions you will learn things.
I don't try to limit myself that I will only talk to certain people because some other people don't want me to talk to certain people.
I will make my own choices about who I will talk to.
Lini një Përgjigje