FLASH
Shkruar nga Pamfleti
NATO leaders are expected to confirm at the summit in Vilnius that the situation in Kosovo is serious and that the NATO mission, KFOR, is there to guarantee the safety of all citizens, including the Serbian minority in the north, says Milan Niç , from the German Council on Foreign Relations.
Speaking in an interview for Radio Free Europe, Niç says that the troubles would be much greater if NATO were not in Kosovo.
"I think that Kosovo is closer to an open conflict than Bosnia. And it's a different level of conflict, because you have physical attacks or confrontations in the north, you have parallel structures, you have explosions, where a small incident can lead to something bigger", says Nic, an expert on the Western Balkans and NATO expansion. -s.
Stopping at Serbia, he says that its president, Aleksandar Vucic, can play the game "both the West and Russia" for a long time.
Radio Free Europe: I want to start with Ukraine. Will she receive security guarantees at the NATO summit in Vilnius?
Milan Niç: It depends on what you mean by security guarantee. Ukraine can hope for something more from the Vilnius summit, but not full membership. Diplomats have been working on precise wording, which will be welcomed by all member countries, because there are different opinions on the next steps towards Ukraine. A "Bucharest Plus" will emerge from Vilnius, but what exactly it will be, is a matter of diplomatic discussions. [at the summit in Bucharest in 2008, NATO has welcomed Ukraine's Euro-Atlantic aspirations and agreed that this country will become a member of NATO].
What about Sweden? Will it join NATO?
I have high hopes for next year. Unfortunately, the goal of all member states ratifying Sweden's membership before the Vilnius summit has not been achieved, as Turkey has not lifted its veto and Hungary has also postponed ratification until the autumn. Things are moving, there is a lot of pressure on Turkey, but the Turkish president, Recep Tayyip Erdogan, insists that not all conditions have been met.
I expect the Vilnius summit to send a strong political signal that Sweden is almost in NATO, that all but two members have ratified membership, and that the alliance can welcome Sweden as a full member. complete.
A ka treguar lufta në Ukrainë se NATO-ja është garanci për sigurinë?
Unë mendoj shumë kështu, sepse Ukraina është sulmuar për faktin se nuk ka qenë në NATO. Rusia, qartazi, shënjestron vendet më të dobëta.
Shikojeni edhe Ballkanin Perëndimor. Është e rëndësishme që tri nga gjashtë vendet e këtij rajoni janë në NATO. Dhe, mund të imagjinojmë se çfarë do të ndodhte, për shembull, në Kosovë sikur të mos e kishte atë kornizë të sigurisë që ka, pra KFOR-in [misionin paqeruajtës të NATO-s].
Pasi Rusia ka nisur luftën në Ukrainë, nuk ka më oreks për paqartësi apo zona gri në Evropë. Ose jeni në rrugë drejt NATO-s, ose në NATO. [Në të kundërtën] jeni të cenueshëm ndaj kërcënimeve hibride ruse.
Çfarë do të ndodhte nëse NATO-ja nuk do të ishte në Kosovë?
Do ta them me një fjali: Telashet do të ishin shumë më të mëdha. E keni përcjellë krizën e fundit në veri të Kosovës…
Kam ndaluar së numëruari krizat midis Kosovës dhe Serbisë. Nuk janë të mira për asnjërën prej palëve. Po ua humbin durimin edhe Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve evropianë. Sepse, është një shpërqendrim nga gjëja kryesore që po ndodh në Evropë [lufta në Ukrainë] e që do ta përcaktojë edhe të ardhmen e Serbisë dhe Kosovës. Pra, është për keqardhje. Por, është edhe çështje e zgjedhjeve politike të të dy liderëve [Kosovës dhe Serbisë] se sa larg do të shkojnë me këto tensione dhe me veprime të njëanshme. Veprimet e njëanshme kanë ardhur më shumë nga Beogradi, por gjatë vitit të fundit edhe nga Prishtina.
Për shkak të krizës në veri, Kosova është përjashtuar nga një stërvitje e madhe ushtarake, e udhëhequr nga SHBA-ja dhe aleatë të tjerë të NATO-s. Çfarë mesazhi ka qenë ky për Kosovën?
Shtetet e Bashkuara, thjesht, kanë dashur të dërgojnë një sinjal se nuk mund të rrezikosh më shumë tensione pa pasoja.
Sa larg mund të shkojë NATO-ja me Kosovën, meqë misioni i saj është përgjegjës për sigurinë…
Nëse flasim për samitin në Vilnius, mendoj se do të ketë një rikonfirmim në deklaratë se situata është serioze dhe se NATO-ja është atje për të garantuar sigurinë e të gjithë qytetarëve, përfshirë këtu edhe pakicën serbe në veri.
Është çështje e Qeverisë së Kosovës se deri në çfarë mase do që të jetë në aleancë me mbështetësit e saj kryesorë në Perëndim dhe t’i bashkërendojë me ta hapat diplomatikë edhe ndaj Serbisë. Sepse, në fund të fundit, ka të bëjë me koordinimin dhe ndërtimin e aleancave. Dhe historia e Qeverisë aktuale të Kosovës në këtë drejtim nuk është shumë e mirë.
Kosova dhe Bosnje e Hercegovina kanë kërkuar anëtarësim të përshpejtuar në NATO. Sa reale është kjo?
Bosnja është shumë më përpara. Në fakt, Bosnja është edhe më përpara se ajo që Ukraina pritet të marrë nga samiti i Vilniusit, edhe më përpara se Gjeorgjia, e cila po ashtu ka kërkuar anëtarësim. Të mos harrojmë që Bosnja ka një plan veprimi për anëtarësim, edhe pse quhet me një emër tjetër. Por, hapat e ardhshëm të saj i ka bllokuar mungesa e unitetit midis Sarajevës dhe Banjallukës. Udhëheqja aktuale e Republikës Sërpska e ka bërë të qartë se nuk do më shumë përparim dhe më shumë integrim në NATO.
Rasti i Kosovës është më i komplikuar, sepse janë katër vende të NATO-s që nuk e njohin ende Kosovën si shtet. Por, gjithashtu, ajo ka bashkëpunim intensiv me NATO-n, por që tani është pauzuar, për shkak të veprimeve të përgjithshme të Qeverisë së Kosovës, në përgjigje të ngjarjeve të shëmtuara në veri.
NATO e ka identifikuar Bosnjën si zonë të mundshme për aktivitetet ruse. Sa është Kosova e brishtë ndaj tyre?
Është me një nivel tjetër, krejtësisht të ndryshëm të brishtësisë. Mendoj se është më afër një konflikti të hapur sesa Bosnja. Dhe është një nivel ndryshe i konfliktit, sepse keni sulme fizike ose konfrontime në veri, keni struktura paralele, keni shpërthime, ku një incident i vogël mund të çojë në diçka më të madhe.
KFOR-i mund të jetë aty për ta parandaluar shndërrimin e këtyre incidenteve në diçka më të madhe. Por, dua të theksoj se, pavarësisht krizës së re në Bosnje e Hercegovinë dhe të gjitha tensioneve, atje nuk ka konfrontime fizike.
Po Serbia? A mund të vijë një moment që, sikurse Finlanda dhe Suedia, ta ndryshojë mendjen për NATO-n?
Jo, Serbia po luan me kartën e vendit neutral. Ajo e fsheh faktin se ka bashkëpunim mjaft intensiv me NATO-n, në interes të përbashkët. Presidenti serb, Aleksandar Vuçiç, e ka zotëruar këtë lojë, duke u sjellë si neutral, por, në të njëjtën kohë, duke forcuar marrëdhëniet me SHBA-në dhe duke qenë mjaft i cenueshëm ndaj ndikimit rus.
Edhe për sa kohë mund ta luajë Serbia këtë lojë?
I think she can play it for a long time, because it doesn't just depend on her, it also depends on the global situation. If you read analyzes of the impact of the Russian war on the global order, it is a big push for the so-called middle powers, such as Turkey and Israel, as they can increase – in a way – the room for maneuver between the West and Russia. Unless you are a very small country and have strategic importance, you can play this game. So, Vucic's space for strategic maneuvers has increased and this is what [Kosovo Prime Minister Albin] Kurti has underestimated.
From the beginning, Serbia has sent ammunition to Ukraine through third parties. If the most important thing in Europe now is help for Ukraine, even countries like Serbia - paradoxically - can contribute to this effort./ rel
Lini një Përgjigje