FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Authentic claims to earn $80 million a year in sales from Monroe's estate alone...
There were many Marilyn Monroes. In the 1940s, a young actress named Norma Jeane changed her normal-sounding name to this more glamorous one; Marilyn, she said, was “a veil” she could wear. Then came Hollywood Marilyn and, soon, Marilyn the sex symbol. Others emerged in the gossip columns: there was the girly Marilyn who called her husband “Daddy”; the political Marilyn who sang to (and possibly slept with) the president; and even the literary Marilyn, who read Dostoevsky and married Arthur Miller, a playwright. Later, Marilyn became a tragic figure, dying of an overdose in 1962, at the age of 36.
This year there are almost as many celebrations as there are versions of Marilyn: June 1 marks the centenary of her birth. There are exhibitions at the National Portrait Gallery in London and the Academy Film Museum in Los Angeles, as well as books and screenings of new films. At commemorative auctions, fans can bid on everything from Marilyn’s used lipstick to a tile from her bathroom. New products are also being launched: you can drink Marilyn champagne, wear Marilyn china or wear Marilyn high heels adorned with precious stones. And if that’s not enough Marilyn, about 500 people will gather in Palm Springs on May 30 to try to break the world record for the largest collection of Marilyn souvenirs.
The celebrations aren't just driven by adoration. Much of the 100th anniversary was planned by the firm that owns the rights to Monroe's estate and intellectual property (IP). Founded in 2010, Authentic Brands Group acquired Marilyn as its first celebrity asset; today its portfolio includes Elvis Presley and Muhammad Ali.
You can make a lot of money from the IP of past celebrities. Authentic claims to make $80 million a year in sales from Monroe’s estate alone. The company is the second-largest intellectual property licensing business in the world by revenue, behind Disney, with a mix of celebrity and other brand assets expected to bring in more than $38 billion this year. Everyone who was anyone, from Albert Einstein to Rosa Parks, has an agent to license their intellectual property.
Biznesi i përfitimit nga të famshmit e vdekur është kompleks nga ana ligjore. Pasardhësit zotërojnë atë që Mark Roesler, kreu i CMG, firma që i shërben si Ajnshtajnit ashtu edhe Parks, e quan "një portofol i pronësisë intelektuale". Kjo përfshin të drejtat e autorit, markat tregtare dhe "të drejtën e publicitetit", e cila në disa shtete amerikane u lejon pasurive të kontrollojnë përdorimin komercial të ngjashmërisë, emrit dhe zërit të të famshmit. Monroe kishte pak të afërm, kështu që Authentic rrëmbeu të gjithë pasurinë.
Tregu u rrit në fund të viteve 1970 dhe fillim të viteve 1980, i nxitur pjesërisht nga vdekja e Presley dhe përpjekjet e pasurisë së tij për të ndaluar të tjerët të përfitonin nga ngjashmëria e tij; të drejtat e publicitetit pas vdekjes u zgjeruan, thotë Jennifer Rothman, autorja e një libri mbi këtë temë. Identitetet e personazheve të famshëm filluan të shiheshin si diçka që mund të trashëgohej si çdo pronë tjetër. Pasuritë e trashëguara panë një mundësi.
Biznesi i personazheve të famshëm të vdekur është fitimprurës për dy arsye të tjera. Së pari, fytyrat e famshme shesin produkte. Ngjashmëria e Ajnshtajnit është përdorur për të shitur syzet e leximit; ajo e Presleyt për të shitur verë të kuqe. Disa marrëveshje janë refuzuar: CMG hodhi poshtë një plan për të bërë prezervativë për James Dean, për shembull. Marrëveshjet me markat e ndihmojnë Monroe të mbajë "ritmin" me kulturën moderne, thotë Dana Carpenter, e cila mbikëqyr pasurinë e saj në Authentic. Edhe pse emri i saj ndonjëherë përdoret për të promovuar produkte nga të cilat ajo mund të jetë hutuar, siç janë maskat LED në modë për fytyrën, qëllimi është të gjejë një brez të ri fansash.
Së dyti, pronësia intelektuale e personazheve të famshëm mund të ndihmojë në rrëfimin e historive më të gjata. Në teori, kushdo mund të bënte një biografi ose dokumentar për Monroe ose Ajnshtajn, por pasuritë e trashëguara shpesh kanë të drejtat për materiale të mbrojtura me të drejta autori që janë të dobishme për krijuesit e filmave. Pronësia intelektuale autentike e licencuar për biografinë "Elvis"; CMG, e cila punon me pasurinë e Robert Oppenheimer, ndihmoi me filmin "Oppenheimer". Në vitin 2023, Authentic lançoi studion e vet të prodhimit dhe bashkëprodhoi filmin e fundit "EPiC: Elvis Presley në Koncert", me regji nga Baz Luhrmann. Siç e thotë Jamie Salter, shefi i Authentic, familjet më të suksesshme nuk mendojnë vetëm për "ruajtjen e së kaluarës", por edhe për "pjesëmarrjen në kulturë".
They’re also thinking about the future. In particular, companies are finding ways to use AI and holograms to bring stars to live tours and fan experiences. In 2024, Authentic teamed up with Soul Machines, an AI firm, to create a “digital Marilyn” that is “authentic and responsive.” The avatar wears Monroe’s signature red lipstick and says “darling” with alarming frequency.
But AI has also made it easier for others to use a celebrity’s likeness and voice. Now even a student in his bedroom can create a drawing that looks or speaks like a star. It has become a bit of a “hit-a-mole” game to weed out “unauthorized” likenesses from the internet, Mr. Roesler admits. Inherited rights have long required payment for the right to use a star’s words or identity in films and advertisements, even on monuments.
Celebrities who are still alive are also thinking about the future of their personal brands. Authentic has a roster of “living legends,” including Sir David Beckham, a soccer player. Unlike Monroe’s estate, these stars are co-owners of their brands and actively collaborate on intellectual property deals. Since partnering with Authentic in 2022, the Beckham brand has tied up with everything from beer to wireless headphones.
Monroe believed she "belonged to the public and the world." Thanks to Authentic, people will know her for longer than they ever imagined, whether as a movie star, a digital avatar, or the pretty face on a bottle of champagne./ Adapted from "The Economist"
Lini një Përgjigje