FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mbingarkesa dhe një ekip amatorësh po rrezikon dështimin në të gjitha frontet...
Administrata Trump po i beson negociatat më kritike globale një ekipi të vetëm dhe pa përvojë, duke krijuar një mbingarkesë diplomatike në nivele krize. Pa një strategji të qartë për kontrollin e armëve bërthamore dhe krizat rajonale, SHBA-ja rrezikon të humbasë rolin e saj si garantuese e stabilitetit botëror.
Shtetet e Bashkuara po përballen me një krizë të “mbingarkesës diplomatike” në përmasa të skajshme. Më keq akoma, administrata Trump po mbështetet te një ekip i vetëm dhe pa përvojën e duhur për të mbikëqyrur tre negociata jetike.
Deri më tani, mbetet e paqartë nëse ky ekip, apo një tjetër më i sprovuar, do të merret me atë që konsiderohet si sfida më e pabesë nga të gjitha. Dhëndri i presidentit, Jared Kushner, dhe partneri i tij në biznesin e kriptomonedhave, Steve Witkoff, kanë marrë drejtimin e bisedimeve për Gazën, Ukrainën dhe së fundmi, Iranin.
Para angazhimit në administratën Trump, asnjëri prej tyre nuk kishte përvojë paraprake diplomatike. Për çdo vëzhgues objektiv, të dy gjenden në një konflikt të thellë interesi; normalisht lidhjet e tyre të jashtme të biznesit, do të shërbenin si arsye për skualifikim.
Kushner aktualisht menaxhon rreth 2 miliardë dollarë për fondin sovran të Arabisë Saudite. Nga ana tjetër, ekziston mundësia që Witkoff të përfitojë nga marrëveshjet me Ukrainën për mineralet e rralla (tokat e rralla) përmes sipërmarrjeve të përbashkëta, ashtu siç ka vepruar Kushner në Gjirin Persik.
Presidenti beson se po sjell paqe në Lindjen e Mesme dhe Gaza. Lufta brutale e Izraelit kundër Hamasit është qetësuar, por Hamasi ende ekziston. Pjesa më e madhe e Gazës është kthyer në gërmadha, duke u ngjarë qyteteve si Berlini dhe Hamburgu pas bombardimeve të Luftës së Dytë Botërore.
Banorët e Gazës përballen me kushte të tmerrshme ekonomike dhe sanitare, shumë prej të cilave janë kërcënuese për jetën. Deri më tani, planet ambicioze të Trump për një “Bord Paqeje” në Gazë mbeten të paqartë dhe të paqëndrueshëm.
Ukraina mbetet e mbërthyer në një luftë të ashpër me Rusinë. Raportet për 1.2 milion viktima (të vrarë, të plagosur dhe të zhdukur), përfshirë deri në 325.000 të vdekur që nga shkurti i vitit 2022, duken realiste.
Një cinik vërejti dikur se edhe një kërmill do të kishte përshkuar më shumë territor sesa rusët kanë arritur të pushtojnë në 4 vite luftë. Ndërkohë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky është ankuar se SHBA-ja ka diskutuar marrëveshje të fshehta biznesi me Rusinë, të cilat Shtëpia e Bardhë nuk i ka konfirmuar ende.
Paralelisht, ekipi Kushner-Witkoff ka nisur negociatat me Teheranin. Grupi i sulmit të aeroplanmbajtëses “Abraham Lincoln” gjendet në Gjirin Arabik, ndërsa raportohet se SHBA-ja ka përforcuar sistemet e mbrojtjes ajrore dhe raketore në shtetet e Gjirit.
Një grup i dytë sulmi mund të jetë rrugës për të shtuar presionin mbi mullahët për arritjen e një marrëveshjeje. Pyetja shtrohet: për çfarë marrëveshjeje bëhet fjalë?
Gjatë mandatit të parë, Trump anuloi marrëveshjen bërthamore (JCPOA) të arritur nga administrata Obama.
Nëse Irani do t’i ishte përmbajtur traktatit, Teherani nuk do të kishte arritur kurrë të ndërtonte armë bërthamore. Në atë kohë, Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) zotëronte sisteme mbikëqyrjeje të mjaftueshme për të verifikuar zbatimin e marrëveshjes. Sot ky mekanizëm nuk ekziston më.
Bisedimet me Iranin janë shumë më komplekse sesa thjesht dosja bërthamore. SHBA-ja e konsideron Iranin si mbështetësin më të madh të terrorizmit në botë, nisur nga përkrahja e tij për Hamasin dhe Hezbollahun.
Po ashtu, Teherani zotëron mijëra raketa që kërcënojnë shtetet e Gjirit dhe Izraelin. Uashingtoni kërkon gjithashtu që oligarkia klerikale të ndalë vrasjen e protestuesve dhe dhunën ndaj qytetarëve të vet.
Prania e aeroplanmbajtëseve synon qartazi frikësimin e mullahëve për t'i detyruar drejt kompromisit. Megjithatë, përkundër optimizmit të presidentit, cili mund të jetë rezultati real?
Irani mbetet i palëkundur në kërkesën për të ruajtur kapacitetet bërthamore dhe vështirë se do të heqë dorë nga raketat e veta, të cilat i sheh si jetike për vetëmbrojtje. Ndonëse Hamasi dhe Hezbollahu janë dobësuar ndjeshëm, ata ende mbijetojnë.
Pra, çfarë mund të arrihet realisht? Së fundmi, shtrohet pyetja se çfarë do të zëvendësojë traktatin “New START”, tashmë të skaduar, i cili kufizonte SHBA-në dhe Rusinë në 1.550 koka bërthamore dhe 700 mjete lëshimi.
SHBA-ja zotëron rreth 5.200 armë bërthamore, ndërsa rusët kanë disa qindra më shumë. Ndërkohë, Kina po zgjeron arsenalin e saj me shpejtësi marramendëse. Kjo ngre alarmin për një valë të re të përhapjes së armëve bërthamore.
Nëse Evropa duhet të marrë përgjegjësi për mbrojtjen e saj, a do të çojë kjo në një garë të re armatimi? Gjermania, Polonia, Suedia dhe Ukraina e kanë kapacitetin teknik për t’u bërë fuqi bërthamore.
Po ashtu, në Azi, Japonia, Koreja e Jugut, Tajvani dhe Australia mund të ndjekin shembullin e Kinës. Me këtë mbingarkesë diplomatike, a mundet Amerika të menaxhojë me sukses 4 negociata kaq kritike në të njëjtën kohë? Fatkeqësisht, gjasat janë të pakta./Përgatiti Pamfleti nga “The Hill”
Lini një Përgjigje