FLASH
Shkruar nga Simon Kuper 
Inteligjenca Artificiale është e fundit në një seri shpikjesh që e kanë bërë njerëzimin më budalla.
Një klasë nxënësish në Paris po jepte një provim kur një nxënësi i ra në dorë telefoni. Fëmijët i kishin dorëzuar telefonat e tyre kur hynë në klasë, por ky djalë kishte edhe një të dytë. Pretendohet se mbikëqyrësit e lanë ta merrte dhe të vazhdonte të përdorte ChatGPT për t'iu përgjigjur pyetjeve.
Rregullat franceze thonë se atij duhej t'i ishte ndaluar të jepte provimin ‘baccalauréat’, provimet përfundimtare të shkollës. Shkolla ka frikë se nëse do ta bënte këtë, do të duhej të përjashtonte gjysmën e klasës. Ky është arsimi në epokën e inteligjencës artificiale.
Unë e kuptoj fëmijën. Shkolla mund të jetë hera e fundit që atij nuk i lejohet ta lërë Inteligjencën Artificiale të bëjë punën e tij. Dorëzimi i detyrës te makina do t'ia pengojë njohuritë dhe inteligjencën. Por atëherë, brezi i tij mund të mos ketë shumë nevojë për asnjërën prej tyre. Këto cilësi mund të zhduken pa dhimbje, ashtu siç ndodhi me luftimin me shpatë ose me farkëtarinë.
Inteligjenca Artificiale është vetëm shpikja më e fundit në një seri shpikjesh që e kanë bërë njerëzimin më budalla. Ne ia kemi dhënë aftësitë tona matematikore kalkulatorëve, kujtesën tonë Google-it dhe navigimin Google Maps. Diku në vitet 1990, rritja ndërkombëtare e IQ-së, e cila kishte zgjatur për dekada, filloi të merrte drejtimin e kundërt.
Më vonë, Google Translate trajtoi gjuhët e huaja për ne, ndërsa mediat sociale na prishën zakonet e përqendrimit dhe të leximit. John Burn-Murdoch i FT raporton: “Në një sërë testesh, aftësia e një personi mesatar për të arsyetuar dhe për të zgjidhur probleme të reja duket se ka arritur kulmin në fillim të viteve 2010 dhe ka qenë në rënie që nga viti 1990.” Shkrim-leximi dhe numërimi i të rriturve kanë ngecur ose kanë rënë në shumicën e vendeve të zhvilluara, thotë klubi i vendeve të pasura OECD.
Pastaj, më 30 nëntor 2022, OpenAI publikoi ChatGPT. Ekspertët debatojnë nëse Inteligjenca Artificiale do të zëvendësojë punëtorët njerëzorë dhe, në fund të fundit, do të na vrasë të gjithëve. Diskutimi midis profesorëve të universitetit është më pak spekulativ. Ata mund të shohin brenda kokave të brezit të ardhshëm dhe të raportojnë se Inteligjenca Artificiale tashmë po i bën fëmijët më budallenj. Eseja profesorale që vajton vdekjen e mendimit është bërë shpejt një zhanër i ri letrar. Studentët përdorin gjithnjë e më shumë modele të mëdha gjuhësore për të shkruar detyra dhe për të përmbledhur listat e leximit.
Një profesor që jep mësim letërsie të huaj në një universitet kryesor amerikan më tha: "Më parë mund t'u caktoja romane të tëra studentëve të mi të ciklit të parë. Dekadën e fundit, mund të mbështetesha tek ata për të lexuar pesë faqe a më shumë. Tani makina lexon për ta." Administratorët e universitetit, pasi e kanë kuptuar se është pothuajse e pamundur të parandalohet mashtrimi përmes IA-së, po i dorëzohen asaj, duke nënshkruar partneritete me kompanitë e Inteligjenca Artificiale. Ndoshta qëllimi i universitetit tani do të bëhet të mësojë të përdorësh Inteligjencën Artificiale.
Kjo i lejon trurin tonë të atrofizohet. Edhe shkencëtarët në Microsoft Research, të punësuar nga një lojtar kryesor në garën e inteligjencës artificiale në biznes, zbuluan se ndërsa punëtorët kalojnë nga kryerja e detyrave në mbikëqyrjen e prodhimit të inteligjencës artificiale, efektet janë të dyfishta: "fitime në efikasitet" dhe "rreziqe të zvogëlimit të reflektimit kritik".
Si e ruajmë inteligjencën tonë? Përgjigja mund të jetë: “Çfarë qëllimi ka?” Njerëzit që mbrojnë mendjet e tyre duke racionuar përdorimin e inteligjencës artificiale mund të bëhen punëtorë më pak efikasë sepse modelet e mëdha gjuhësore, edhe me gabimet dhe halucinacionet e tyre, janë tashmë më të zgjuar se ne. Njerëzit humbën aftësitë e tyre të përdorimit të shpatës dhe të endjes pasi makinat morën përsipër shumicën e luftimeve dhe endjes. Të menduarit dhe të shkruarit mund të shkojnë në të njëjtën mënyrë. Për këdo që imagjinon se do ta kufizojmë inteligjencën artificiale për të mirën e njerëzimit: nuk e bëmë me mediat sociale dhe ndryshimet klimatike.
Pjesë të trurit tonë mund të vyshken në mbetje evolucionare, si krahët e zogjve që humbën nevojën për fluturim në mungesë të grabitqarëve. Fëmijët tanë mund të çlirohen nga mendimi. Një ditë, edhe fjalimi i Donald Trump mund t'u duket atyre me një kompleksitet të padepërtueshëm, ashtu siç duhet t'u duket gjuha presidenciale e Jimmy Carter shumë amerikanëve bashkëkohorë.
Më parë mendoja se sapo inteligjenca artificiale të fillonte të mendonte, njerëzit mund të tërhiqeshin në punë që kërkonin empati, si kujdestar ose trajner tenisi. Kjo ishte naive. Tashmë "shoqëruesit e inteligjencës artificiale", në thelb chatbot-e që mund të studiojnë personalitetin tuaj dhe synojnë ta kënaqin atë, po i tejkalojnë njerëzit në ndërveprimin social.
Një platformë e tillë, Character.AI, "thotë se merr 20,000 pyetje në sekondë", ose rreth një e pesta e vëllimit të kërkimit të vlerësuar të Google, raporton MIT Technology Review. Character.AI tani po paditet nga nëna e një adoleshenti nga Florida i cili vdiq nga vetëvrasja pas marrëdhënies së tij me një shoqërues të inteligjencës artificiale. (Një gjyqtar hodhi poshtë pretendimin e kompanisë se chatbot-et e saj mbroheshin nga amendamenti i parë.) Një ditë, kjo rubrikë do të shkruhet nga një bot, por më mirë./Përshtati “Pamfleti” nga “Financial Times”
Lini një Përgjigje