FLASH
Shkruar nga PamfletiRaundi i parë i bisedimeve SHBA–Iran në Oman nisi mes kërcënimeve ushtarake, kushteve maksimale të Uashingtonit dhe frikës së Teheranit se çdo lëshim do të hapë rrugën për goditje të reja.
Raundi i parë i bisedimeve SHBA–Iran në Oman nisi mes kërcënimeve ushtarake, kushteve maksimale të Uashingtonit dhe frikës së Teheranit se çdo lëshim do të hapë rrugën për goditje të reja.
Shtetet e Bashkuara dhe Irani nisën raundin e parë të negociatave në Oman, por palët hynë në tryezë pa dakordësi për objektin e bisedimeve. Uashingtoni kërkon të përfshijë programin raketor dhe ndikimin rajonal të Teheranit. Irani pranon vetëm diskutimin për programin bërthamor. Ky dallim e vendos procesin në kufijtë e dështimit që në nisje.
Administrata amerikane e ka bërë të qartë që prej janarit se synimi mbetet i pandryshuar: Irani të mos pajiset me armë bërthamore. Presidenti Donald Trump e ka përsëritur publikisht këtë qëndrim disa herë. Por, sipas ish-diplomatit amerikan Alan Eyre, pjesë e ekipit negociator bërthamor nga viti 2010 deri më 2015, strategjia amerikane ndryshoi pas përplasjes Iran–Izrael në qershor 2025. Eyre i tha Reuters se pozicioni negociues i SHBA-ve u bë më maksimalist pas atyre zhvillimeve.
Burime iraniane i thanë Reuters javën e kaluar se Trump vendosi tre kushte për rifillimin e bisedimeve: pasurim zero të uraniumit në Iran, kufizime të programit të raketave balistike dhe ndërprerje të mbështetjes për grupet përfaqësuese rajonale. Më 2 shkurt, Trump paralajmëroi se “gjëra të këqija” mund të ndodhnin nëse nuk arrihej një marrëveshje.
Teherani i ka cilësuar prej vitesh këto kërkesa si shkelje të sovranitetit. Dy zyrtarë iranianë i thanë Reuters se udhëheqja klerikale e sheh programin e raketave balistike si vijën më të fortë të kuqe, më shumë se pasurimin e uraniumit. Një zyrtar iranian deklaroi se Irani nuk pranon parakushte për negociata, por është i gatshëm të tregojë fleksibilitet në pasurimin e uraniumit, të cilin e përshkruan si program për qëllime paqësore.
Tensioni rritet nga zhvillimet ushtarake të vitit të kaluar. Në qershor, SHBA-të goditën objektiva bërthamore iraniane, duke iu bashkuar fushatës 12-ditore të bombardimeve izraelite. Irani u kundërpërgjigj me raketa dhe dronë ndaj Izraelit. Autoritetet iraniane deklaruan se pas konfliktit kishin rimbushur rezervat raketore dhe paralajmëruan përdorimin e tyre nëse siguria kombëtare do të kërcënohej.
Alan Eyre e përshkroi Iranin si “strategjikisht më të dobëtin që ka qenë ndonjëherë”, duke theksuar frikën e Teheranit se çdo lëshim do të interpretohej si dobësi dhe do të nxiste presione të reja ushtarake. Në të njëjtën kohë, Irani kërkon një marrëveshje që të çojë në lehtësimin e sanksioneve perëndimore, të cilat kanë goditur rëndë ekonominë dhe kanë nxitur trazira të brendshme muajt e fundit. Sipas Eyre, Teherani nuk pret realisht heqje sanksionesh nga kjo administratë amerikane, por synon të shmangë një sulm të drejtpërdrejtë ushtarak.
Shembulli i Venezuelës, ku SHBA-të arrestuan presidentin Nicolas Maduro në janar dhe e transportuan në Nju Jork, shërben si paralelizëm i pamundur për Iranin. Eyre thekson se largimi i një figure si Ajatollah Ali Khamenei nuk do të prodhonte të njëjtin efekt, pasi Irani ka treguar se zëvendëson shpejt udhëheqjen e goditur. Pikërisht këtu qëndron thelbi i bllokimit: Uashingtoni kërkon garanci totale, Teherani kërkon mbijetesë politike dhe ushtarake. Negociatat në Oman zhvillohen mes këtyre dy logjikave që nuk përputhen.
Lini një Përgjigje