FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Teherani dhe Uashingtoni përgatiten për raundin e dytë të bisedimeve në Gjenevë mes tensioneve ushtarake dhe presionit ekonomik
Irani po synon një marrëveshje bërthamore me Shtetet e Bashkuara që siguron përfitime ekonomike për të dyja palët, raportoi Reuters, duke cituar një diplomat iranian, disa ditë përpara raundit të dytë të bisedimeve mes Teheranit dhe Uashingtonit.
Irani dhe SHBA-ja rifilluan negociatat më herët këtë muaj për të trajtuar mosmarrëveshjen e tyre shumëdekadëshe mbi programin bërthamor të Teheranit dhe për të shmangur një përballje të re ushtarake. Zyrtarë amerikanë i thanë Reuters se SHBA-ja ka dërguar një aeroplanmbajtëse të dytë në rajon dhe po përgatitet për mundësinë e një fushate të zgjatur ushtarake nëse bisedimet nuk japin rezultat.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, duke folur në një konferencë për shtyp në Bratislavë, deklaroi se presidenti Donald Trump e ka bërë të qartë se preferon diplomacinë dhe një zgjidhje të negociuar, por theksoi se kjo mund të mos realizohet.
“Askush nuk ka arritur ndonjëherë të bëjë një marrëveshje të suksesshme me Iranin, por ne do të përpiqemi,” tha Rubio.
Irani ka kërcënuar se do të godasë bazat amerikane në Lindjen e Mesme nëse sulmohet nga forcat amerikane, por të dielën mbajti një qëndrim më pajtues.
“Për hir të qëndrueshmërisë së një marrëveshjeje, është thelbësore që edhe SHBA-ja të përfitojë në fusha me kthime të larta dhe të shpejta ekonomike”, tha zëvendësdrejtori për diplomacinë ekonomike në Ministrinë e Jashtme të Iranit, Hamid Ghanbari, sipas agjencisë gjysmëzyrtare Fars.
Sipas tij, interesat e përbashkëta në fushat e naftës dhe gazit, në fushat e përbashkëta, investimet në miniera dhe madje edhe blerjet e avionëve përfshihen në negociata. Ghanbari argumentoi se marrëveshja bërthamore e vitit 2015 me fuqitë botërore nuk kishte siguruar interesa ekonomike për SHBA-në.
Në vitin 2018, Trump tërhoqi SHBA-në nga marrëveshja që kishte lehtësuar sanksionet ndaj Iranit në këmbim të kufizimeve mbi programin e tij bërthamor dhe rivendosi sanksione të ashpra ekonomike ndaj Teheranit.
Një burim i tha Reuters se një delegacion amerikan, përfshirë të dërguarit Steve Witkoff dhe Jared Kushner, do të takohej me zyrtarë iranianë në Gjenevë të martën. Një zyrtar i lartë iranian e konfirmoi takimin për Reuters.
“Steve Witkoff dhe Jared Kushner do të udhëtojnë për të zhvilluar takime të rëndësishme dhe do të shohim se si do të përfundojë kjo”, tha Rubio, pa dhënë detaje të mëtejshme, duke shtuar se duhet të mos ketë asnjë kapacitet për pasurim, jo vetëm ndalimi i procesit të pasurimit, por çmontimi i pajisjeve dhe infrastrukturës që ju lejon të pasuroni në radhë të parë”.
Ndërsa bisedimet që çuan në marrëveshjen bërthamore të vitit 2015 ishin shumëpalëshe, negociatat aktuale zhvillohen vetëm mes Iranit dhe Shteteve të Bashkuara, me Omanin në rolin e ndërmjetësit.
Ministria e Jashtme e Iranit njoftoi se kryediplomati Abbas Araqchi u largua nga Teherani për në Gjenevë për të marrë pjesë në bisedimet indirekte bërthamore me SHBA-në dhe për t’u takuar me kreun e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) dhe zyrtarë të tjerë.
Gati për kompromis
Zëvendësministri i Jashtëm, Majid Takht-Ravanchi, sinjalizoi gatishmërinë e Iranit për kompromis mbi programin e tij bërthamor në këmbim të heqjes së sanksioneve, duke i thënë BBC-së se “topi është në fushën e Amerikës për të provuar se dëshiron të arrijë një marrëveshje.”
Zyrtari i lartë iu referua deklaratës së kreut të organizatës iraniane të energjisë atomike të hënën, sipas së cilës vendi mund të pranojë të hollojë uraniumin e pasuruar në nivelin më të lartë në këmbim të heqjes së sanksioneve, si një shembull i fleksibilitetit të Iranit.
Megjithatë, ai përsëriti se Teherani nuk do të pranojë pasurim zero të uraniumit, një pikë kyçe mosmarrëveshjeje në negociatat e kaluara, ndërsa Uashingtoni e sheh pasurimin brenda Iranit si një rrugë të mundshme drejt armëve bërthamore. Irani mohon se synon të zhvillojë armë të tilla.
Në qershor, SHBA-ja iu bashkua Izraelit në një seri sulmesh ajrore që kishin në shënjestër objekte bërthamore iraniane.
SHBA-ja po rrit gjithashtu presionin ekonomik ndaj Iranit. Në një takim në Shtëpinë e Bardhë më herët këtë javë, Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ranë dakord që SHBA-ja të punojë për të ulur eksportet e naftës iraniane drejt Kinës, raportoi të shtunën Axios.
Kina përbën më shumë se 80% të eksporteve të naftës së Iranit, ndaj çdo reduktim i kësaj tregtie do të ulte ndjeshëm të ardhurat nga nafta të Iranit. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje