Kryeministrja italiane humbi referendumin, përballet me skandale dhe rënie të pritshmërive ekonomike
Për muaj me radhë, në qarqet politike italiane qarkullonin zëra për afërsinë e Matteo Piantedosit, ministrit 62-vjeçar të Brendshëm, me një modele dhe influencuese shumë më të re në moshë. Prania e saj në aktivitete zyrtare dhe emërimi i fundit në një komision parlamentar që bashkëpunon ngushtë me Ministrinë e tij ngritën gjithashtu dyshime.
Javën e kaluar, marrëdhënia u bë publike. E pyetur në një podcast nëse kishte një lidhje me ministrin e martuar dhe baba i dy fëmijëve, Claudia Conte, 34 vjeçe, u përgjigj duke qeshur: “është diçka që nuk mund ta mohoj.” Ajo shtoi se është shumë diskrete për jetën e saj private.
Ngjarja mund të mos ketë qenë e rastësishme. Podkasteri Marco Gaetani, i afërt me partinë “Vëllezërit e Italisë” të Melonit, konfirmoi më vonë se Conte i kishte kërkuar paraprakisht ta ngrinte këtë çështje gjatë regjistrimit.

I thirrur nga Meloni për të dhënë shpjegime, Piantedosi deklaroi se bëhej fjalë për një çështje private dhe raportohet se ka angazhuar avokatë për të kundërshtuar çdo pretendim për konflikt interesi. Meloni ka shprehur besim të plotë ndaj tij. Megjithatë, revista L’Espresso raportoi se ai u kishte thënë miqve: “ndihem sikur më ka goditur një tren.”
Zbulimi shkon përtej një sikleti personal për ministrin, i cili ka qenë në vijën e parë të përpjekjeve të qeverisë për të kufizuar emigracionin e paligjshëm. Elly Schlein, kryetare e Partisë Demokratike në opozitë, deklaroi se qeveria përballet me “një tjetër skandal” dhe kërkoi sqarime nëse ka pasur parregullsi në lidhje me postet që i janë dhënë Contes. Edhe pse roli i saj në një komision parlamentar ishte pa pagesë, thuhet se ajo është paguar për punë në një shkollë trajnimi policor.
Këto zhvillime ndodhin në një periudhë të vështirë për Melonin, kryeministren 49-vjeçare, e cila që nga tetori 2022 ka sjellë një stabilitet të rrallë politik në Itali dhe synon të ketë mandatin më të gjatë të pandërprerë që nga Lufta e Dytë Botërore pas Silvio Berlusconit.
Megjithatë, imazhi i saj si e pathyeshme po zbehet. Muajin e kaluar ajo humbi një referendum për reformën në drejtësi. Reputacioni i saj si një nga aleatet e afërta të Donald Trump nuk po e ndihmon, pasi shumica e italianëve kundërshtojnë luftën e SHBA-së me Iranin.
Ajo pritet të dalë para parlamentit pas Pashkëve për të paraqitur masat që qeveria po përgatit, në përpjekje për të treguar vijimësinë e punës së ekzekutivit. Ndërkohë, ajo udhëtoi drejt vendeve të Gjirit për takime me liderët e Arabisë Saudite, Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Katarit, si liderja e parë evropiane që e bën këtë pas shpërthimit të konfliktit me Iranin.

Ekonomia italiane, tashmë e dobët, pritet të ndikohet më tej nga ky konflikt. Banka e Italisë parashikoi se inflacioni këtë vit do të arrijë në 2.6%, pothuajse dyfish nga parashikimet e mëparshme, ndërsa rritja ekonomike pritet të jetë vetëm 0.6%.

Në dy javët pas referendumit, Meloni ka humbur dy ministra të rinj. Andrea Delmastro dha dorëheqjen pasi shiti pjesën e tij në një restorant në Romë që është nën hetim për pastrim parash të lidhur me Camorra-n. Ai deklaroi se nuk kishte qenë në dijeni të lidhjeve deri në arrestimin e babait të partneres së biznesit dhe se nuk kishte përfituar financiarisht.
Meloni gjithashtu detyroi largimin e Daniela Santanchè, ish-biznesmene dhe ministre e turizmit, e cila përballej me akuza për parregullsi financiare, të cilat ajo i mohon.
Përpjekjet për të kufizuar pushtetin e gjyqtarëve kanë qenë një objektiv i së djathtës italiane që nga koha e Berlusconit. Për Melonin, kjo lidhet edhe me emigracionin dhe përpjekjet e gjykatave për të bllokuar transferimin e përpunimit të migrantëve në Shqipëri.
Referendumi u rrëzua me 53.74% kundër dhe 46.26% pro. Votuesit kundër ishin veçanërisht të shumtë në jug dhe mes të rinjve, përfshirë edhe disa mbështetës të qeverisë.

Meloni nuk është liderja e parë italiane që përballet me një humbje të tillë. Një dekadë më parë, Matteo Renzi dha dorëheqjen pas humbjes së një referendumi për reformë kushtetuese, pasi kishte lidhur fatin e tij politik me rezultatin.
Ndryshe nga ai, Meloni nuk e lidhi drejtpërdrejt fatin e saj me rezultatin, por sipas analistëve, përfshirja e saj aktive në fushatë përbën një gabim taktik.
E ardhmja mbetet e paqartë. Megjithëse ka spekulime për zgjedhje të parakohshme, analistët vlerësojnë se kjo nuk është e arsyeshme politikisht, veçanërisht në një moment kur ekonomia po dobësohet.
Një riformatim i qeverisë duket më i mundshëm, sidomos nëse Piantedosi detyrohet të japë dorëheqjen, siç ndodhi me një ministër tjetër në vitin 2024 pas një skandali të ngjashëm.

Ndërkohë, Matteo Salvini, zëvendëskryeministër dhe lider i partisë Lega, raportohet se synon të rikthehet në postin e ministrit të Brendshëm, të cilin e ka mbajtur më parë.
Një pasojë pothuajse e sigurt e humbjes së referendumit është dobësimi i reformës kushtetuese për forcimin e rolit të kryeministrit, e njohur si “premierato”. Kritikët paralajmërojnë se ajo mund të përqendrojë pushtet të tepruar në ekzekutiv dhe të kufizojë balancat demokratike.
Propozimi mbetet i bllokuar në parlament, pasi qeveria nuk ka shumicën e nevojshme për ndryshime kushtetuese dhe një referendum tjetër tani duket më i vështirë për t’u fituar. /Përshtatur nga The Times/
Moj Meloni, me ato syte e zgurdulluara merru me ndonje gje tjeter. Nuk je per kete pune, mire?