FLASH
Shkruar nga PamfletiPopulli kurd është një grup etnik minoritar pa një shtet të vetin. Sot vlerësohet se ekzistojnë rreth 25 deri në 30 milionë kurdë, shumica e të cilëve jetojnë në një rajon që shtrihet në pjesë të Turqisë, Irakut, Iranit, Sirisë dhe Armenisë.
Agjencia Qendrore e Inteligjencës së SHBA-së (CIA) po punon për të armatosur forcat kurde me qëllim nxitjen e një kryengritjeje popullore në Iran, raporton CNN.
Sipas burimeve, administrata e presidentit Donald Trump ka zhvilluar diskutime aktive me grupe të opozitës iraniane dhe me liderë kurdë në Irak për t’u ofruar mbështetje ushtarake.
Grupet e armatosura kurde iraniane kanë mijëra luftëtarë që veprojnë përgjatë kufirit Irak–Iran, kryesisht në rajonin e Kurdistanit të Irakut. Disa prej këtyre organizatave kanë publikuar deklarata që nga fillimi i luftës, duke lënë të kuptohet se mund të ndërmarrin veprime së shpejti dhe duke u bërë thirrje forcave ushtarake iraniane të dezertojnë.
Nga ana tjetër, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) kanë kryer sulme ndaj këtyre grupeve. Të martën, IRGC deklaroi se kishte goditur forcat kurde me dhjetëra dronë.
Po të martën, presidenti Donald Trump zhvilloi një bisedë telefonike me presidentin e Partisë Demokratike të Kurdistanit Iranian (KDPI), Mustafa Hijri, sipas një zyrtari të lartë kurd iranian. KDPI ishte një nga grupet e shënjestruara nga sulmet e IRGC.
Sipas këtij zyrtari, forcat opozitare kurde iraniane pritet të marrin pjesë në një operacion tokësor në Iranin perëndimor në ditët në vijim.
“Ne besojmë se tani kemi një mundësi të madhe”, tha burimi për CNN, duke shpjeguar momentin e zgjedhur për operacionin. Ai shtoi se milicitë presin mbështetje nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli.
Presidenti Trump gjithashtu telefonoi liderët kurdë të Irakut të dielën për të diskutuar operacionin ushtarak amerikan në Iran dhe mënyrën se si SHBA dhe kurdët mund të bashkëpunojnë ndërsa misioni vazhdon, thanë dy zyrtarë amerikanë dhe një burim tjetër i njohur me bisedimet. Lajmi u raportua fillimisht nga Axios.
Çdo përpjekje për të armatosur grupet kurde iraniane do të kërkonte mbështetjen e autoriteteve kurde në Irak për të lejuar kalimin e armëve dhe përdorimin e territorit të Kurdistanit irakian si bazë nisjeje për operacionet.
Një person i përfshirë në diskutime tha se ideja është që forcat e armatosura kurde të përballen me forcat e sigurisë iraniane dhe t’i mbajnë të angazhuara në front, në mënyrë që civilët iranianë në qytetet e mëdha të mund të dalin në rrugë pa rrezikuar të përballen me represion të menjëhershëm.
Një zyrtar tjetër amerikan tha se kurdët mund të ndihmojnë në krijimin e kaosit në rajon dhe në shpërndarjen e burimeve ushtarake të regjimit iranian.
Sipas disa ideve të diskutuara, forcat kurde mund të përpiqen edhe të marrin dhe të mbajnë territor në pjesën veriore të Iranit, duke krijuar një zonë tampon për Izraelin.
CIA nuk pranoi të komentojë për këtë raportim.
Përpjekje për të “nisur” një kryengritje
Alex Plitsas, analist i sigurisë kombëtare në CNN dhe ish-zyrtar i lartë i Pentagonit gjatë presidencës së Barack Obama, tha se Shtetet e Bashkuara “po përpiqen qartë të nxisin procesin e rrëzimit të regjimit nga vetë iranianët” duke armatosur kurdët, një aleat historik rajonal i SHBA.
“Populli iranian në përgjithësi është i paarmatosur dhe, përveç nëse strukturat e sigurisë shemben, do ta ketë të vështirë të marrë pushtetin pa mbështetje të armatosur,” tha Plitsas për CNN. “Mendoj se SHBA shpreson që kjo të frymëzojë edhe të tjerë brenda Iranit të veprojnë në të njëjtën mënyrë.”
Megjithatë, disa ish-zyrtarë paralajmërojnë për pasojat e mundshme të këtij plani.
Jen Gavito, ish-zyrtare e lartë e Departamentit të Shtetit e specializuar për Lindjen e Mesme gjatë presidencës së Joe Biden, tha se ka shqetësime nëse janë vlerësuar plotësisht pasojat e armatosjes së kurdëve.
“Ne tashmë përballemi me një situatë të paqëndrueshme sigurie në të dy anët e kufirit,” tha Gavito për CNN. “Kjo mund të minojë sovranitetin e Irakut dhe në thelb të fuqizojë milici të armatosura pa përgjegjësi dhe pa një kuptim të plotë të asaj që mund të shkaktojë kjo situatë.”
Në ditët e fundit, ushtria izraelite ka goditur poste ushtarake dhe policore iraniane përgjatë kufirit me Irakun, pjesërisht për të krijuar kushtet për një hyrje të mundshme të forcave kurde të armatosura në veriperëndim të Iranit, sipas një burimi të njohur me zhvillimet.
Një burim izraelit tha se këto sulme ka të ngjarë të intensifikohen në ditët në vijim.
Megjithatë, burime të përfshira në diskutime theksojnë se çdo mbështetje amerikane dhe izraelite për një forcë tokësore kurde që synon rrëzimin e regjimit iranian do të kërkonte një angazhim të gjerë.
Vlerësimet e inteligjencës amerikane kanë treguar vazhdimisht se kurdët iranianë aktualisht nuk kanë ndikimin dhe burimet e nevojshme për të mbështetur një kryengritje të suksesshme kundër qeverisë iraniane.
Gjithashtu, partitë kurde iraniane kërkojnë garanci politike nga administrata Trump përpara se të angazhohen në një përpjekje të tillë, sipas një burimi të njohur me çështjen.
Grupet opozitare kurde janë gjithashtu të fragmentuara, me histori tensionesh, ideologji të ndryshme dhe agjenda konkurruese. Disa zyrtarë të administratës Trump që kanë marrë pjesë në diskutimet për mbështetjen e tyre kanë shprehur shqetësime për motivimet e këtyre grupeve.
“Mund të mos jetë aq e thjeshtë sa amerikanët të bindin një forcë të ndërmjetme të luftojë në emër të tyre,” tha një zyrtar i administratës Trump. “Këta janë aktorë që mendojnë për interesat e tyre dhe pyetja është nëse përfshirja e tyre përputhet me këto interesa.”
Historia e marrëdhënieve mes SHBA-së dhe kurdëve
Populli kurd është një grup etnik minoritar pa një shtet të vetin. Sot vlerësohet se ekzistojnë rreth 25 deri në 30 milionë kurdë, shumica e të cilëve jetojnë në një rajon që shtrihet në pjesë të Turqisë, Irakut, Iranit, Sirisë dhe Armenisë.
Shumica e kurdëve janë myslimanë sunitë, por komuniteti kurd ka tradita të ndryshme kulturore, shoqërore dhe politike, si dhe dialekte të ndryshme.
Shumë zyrtarë të administratës Trump kanë paralajmëruar privatisht se forcat kurde janë ndjerë shpesh të zhgënjyera nga bashkëpunimi me Shtetet e Bashkuara në të kaluarën.
“Ekziston shqetësimi se nëse një kryengritje dështon dhe SHBA tërhiqet, kjo do të forcojë narrativën se kurdët janë braktisur edhe një herë nga amerikanët,” tha Plitsas.
Ish-sekretari i Mbrojtjes i Trump, Jim Mattis, dha dorëheqjen pjesërisht sepse presidenti vendosi të tërhiqte trupat amerikane nga Siria gjatë mandatit të tij të parë, një vendim që Mattis e konsideroi si braktisje të aleatëve kurdë në rajon.
CIA ka një histori të gjatë dhe komplekse bashkëpunimi me fraksionet kurde në Irak, që nga koha e luftës së SHBA-së në Irak. Aktualisht, sipas dy burimeve të njohura me çështjen, agjencia ka një bazë operative në Kurdistanin e Irakut pranë kufirit me Iranin.
Shtetet e Bashkuara kanë gjithashtu një konsullatë në Erbil, kryeqytetin e Kurdistanit irakian, ku janë të vendosura edhe trupa amerikane dhe të koalicionit në kuadër të operacioneve kundër ISIS-it.
Disa kurdë kishin shpresuar se bashkëpunimi me SHBA do t’i ndihmonte të fitonin pavarësinë për rajonin gjysmë-autonom të Kurdistanit në Irak, por kjo nuk ndodhi.
Në vitet e fundit, SHBA është mbështetur shumë tek forcat kurde edhe në luftën kundër Shtetit Islamik (ISIS) në Irak dhe Siri. Kjo përfshinte edhe përgjegjësinë për ruajtjen e mijëra të burgosurve të ISIS-it në kampe të improvizuara në veri të Sirisë.
Megjithatë, në fillim të këtij viti qeveria e re siriane, e mbështetur nga SHBA, nisi një ofensivë ushtarake për të marrë kontrollin e veriut të vendit, duke goditur edhe ISIS-in dhe duke larguar Forcat Demokratike Siriane (SDF) të udhëhequra nga kurdët.
Përballë këtij operacioni dhe pas tërheqjes së forcave amerikane nga Siria, forcat kurde u tërhoqën dhe ndaluan ruajtjen e burgjeve ku mbaheshin militantët e ISIS-it.
Në janar, i dërguari i posaçëm amerikan për Sirinë, Tom Barrack, deklaroi se qëllimi i aleancës së SHBA-së me SDF “kishte përmbushur në masë të madhe rolin e saj”.
Lini një Përgjigje