TAGS-AT E JAVËS

Editorial13 Prill 2026, 11:35

Ungarn, das perfekte Modell, um Tiranas „Orban“ zu besiegen

Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Ungarn, das perfekte Modell, um Tiranas „Orban“ zu besiegen
Edi Rama und Viktor Orban /

Wie Orbán gestürzt wurde und warum Tirana von Budapest lernen sollte...

Peter Magyars Sieg in Ungarn war kein Zufall, sondern das Ergebnis eines gut durchdachten Plans, die Opposition zu vereinen, das klientelistische System zu zerschlagen und eine glaubwürdige Alternative zur Autokratie aufzubauen...

Viktor Orbáns massive Niederlage bei den gestrigen ungarischen Wahlen wird nun von der Freude und den Gefühlen einer großen Befreiung begleitet, vor allem in Westeuropa, aber auch in anderen Ländern mit ähnlichen autokratischen Tendenzen.

Die Staats- und Regierungschefs der Europäischen Union brachen sofort in Begeisterung aus, als wären sie die eigentlichen Gewinner der ungarischen Wahlen. In Wirklichkeit hatten Europa, insbesondere das christdemokratische Deutschland und Macrons Frankreich, ein erhebliches Gewicht.

Das gestrige Ergebnis in Ungarn war alles andere als einfach und wurde nicht allein durch Atemzüge oder Wut auf den Autokraten erzielt, der nach 16 ununterbrochenen Jahren an der Spitze des Landes eine fünfte Amtszeit anstrebte.

Das ganze Drama, das sich an den Ufern der Donau, unterhalb der alten Budaer Burg, abspielte, ist das Ergebnis eines heiklen Projekts, das sorgfältig geplant, in jedem Schritt befolgt und mit der unbedingten Entschlossenheit zum Sieg um jeden Preis umgesetzt wurde.

Andernfalls würde Viktor Orbán nicht verlieren, sondern an der Macht bleiben und sein autokratisches System weiter festigen.

Auch bei den gestrigen Wahlen konnte die TISZA des Wahlsiegers Peter Magyar, der voraussichtlich nächster Ministerpräsident wird, Viktor Orbáns Fidesz zahlenmäßig nicht deutlich schlagen. Laut Endergebnis erhielt die TISZA 3,1 Millionen Stimmen, während Orbáns Fidesz 2,5 Millionen Stimmen erhielt.

Dem ehemaligen Premierminister ist es mit dem von ihm etablierten System gelungen, durch die Verfestigung von durch die Macht gewährten Gefälligkeiten eine Armee von Militanten und Klienten zu schaffen.

Sollte die ungarische Opposition den Fehler wiederholen, den sie bereits bei früheren Wahlen begangen hat, indem sie getrennt antritt, würde jede für sich als relativer Sieger hervorgehen, während Orbán aufgrund des Wahlsystems, das die siegreiche Gruppe begünstigt, weiterhin die Mehrheit im Parlament behielte. Dieses System reicht nicht aus, um einen proportionalen Massensieg zu erringen; es erfordert einen Sieg in jedem Wahlkreis, in dem Abgeordnete per Mehrheitswahl gewählt werden.

In Albanien hat Edi Rama bei keiner Wahl seit 2017 bis heute die Stimmen der überwältigenden Mehrheit der Albaner erhalten, sondern nur die relative Mehrheit, die ihm die Regierung zugesprochen hat.

Unterdessen gewann Rama nur deshalb, weil es Kandidaten gab, die es nicht schafften, all jene Wähler zu vereinen, die unseren Autokraten nicht mögen.

Në Hungari, plani fitues konsistoi në një lëvizje të menduar dhe të planifikuar me kujdes; jo duke zgjedhur si lider një “kreshnik” me aftësi të jashtëzakonshme, por një intelektual normal, i cili arriti të punonte mbi një plan të qartë për të bashkuar të gjithë opozitën.

Peter Magyar është realisht e kundërta e Viktor Orbanit, jo në qeverisje, sepse ende nuk ka nisur, por në historik dhe përfaqësim.

Magyar është 44 vjeç dhe përfaqëson gjeneratën e re të vendit, e cila është edhe kontestuesja më e madhe e regjimit. Ai është i shkolluar në Universitetin Katolik të Budapestit, i rezervuar për elitën, pjesë e së cilës është edhe vetë Magyar: gjyshi, një gazetar i njohur politik; babai, avokat i famshëm; dhe nëna, anëtare e Gjykatës së Lartë.

Me një fjalë, një “borgjez” i Budapestit, ndryshe nga “fshatari” i moshuar Orban, i cili pëlqehej nga popullsia rurale dhe nga grupmosha mbi 55 vjeç.

I shkolluar për jurisprudencë, avokat me profesion dhe ambicioz për të hyrë në politikë, ai dështoi të bënte karrierë në partinë e Viktor Orbanit, e më pas vendosi ta sfidonte.

Madje, duke u divorcuar edhe nga gruaja e tij, e cila ishte, as më pak e as më shumë, por ministre e Drejtësisë në regjimin e autokratit të Fidesz-it.

Për të fituar, Magyar kishte nevojë për armiqtë më të egër të Viktor Orbanit, të cilët nuk ndodheshin në Budapest, por në Bruksel, Berlin dhe Paris.

Në Bruksel, 44-vjeçari kishte punuar për tre vite si nëpunës në zyrat e mërzitshme të burokracisë së BE-së, ku nuk bëri dot karrierë, ndaj u kthye në atdhe. Me një intuitë të fortë, ai kontaktoi dhe zgjoi kërshëri të madhe te krerët e Brukselit, gjë që është shumë e vështirë, madje sfilitëse.

Në fakt, Magyar nuk u hap shumë në kryeqytetet europiane, por i besoi vetëm gjermanes që drejton qeverinë e BE-së, Ursula von der Leyen, e cila, siç mësohet, ka njoftuar vetëm një rreth të ngushtë njerëzish në Berlin, Paris, si dhe kancelari të tjera, duke bërë kujdes që të mos zgjonte aleatët e Orbanit në Itali, Francë dhe vendet e ish-Lindjes komuniste.

Magyar kishte, pra, gati planin e tij për të fituar mbi Orbanin, për të cilin mori mbështetjen e Von der Leyen-it e më pas të gjithë krerëve të Perëndimit.

Mbështetje që përkthehet politikisht, diplomatikisht, logjistikisht dhe natyrisht financiarisht.

Plani i Magyar për të fituar ishte i thjeshtë: ai nuk duhet të garonte me Orbanin duke hyrë në grackën e tij, përkatësisht duke zgjedhur kauzat liberale të majta europiane. Pasi Hungaria mbetet ende e infektuar nga propaganda sovraniste dhe populiste shumëvjeçare, si dhe nga një popullsi që jeton me traditën konservatore dhe kristiane-identitare të vendit.

Në Hungari nuk është se liberalët nuk ekzistojnë; përkundrazi, kjo botë sociale dhe politike është e madhe dhe shumëngjyrëshe. Sidomos në kryeqytet dhe në qendra të tjera të mëdha. Në gjeneratën e re, idetë dhe mënyra liberale e jetesës janë shumë të përhapura, por kjo nuk mjafton për të fituar.

Ndaj Magyar krijoi një grup unik politik, TISZA, që si emër ka lëvizjen e tij qytetare kundër regjimit të Orbanit, e cila në fillim u inaugurua si lëvizje proteste. Por brenda kësaj lëvizjeje janë të gjitha grupimet tradicionale anti-Orban, duke nisur nga socialistët e deri te partitë centriste proeuropiane.

Pasi bashkoi opozitën në një front, Magyar nisi udhëtimin e tij, duke denoncuar korrupsionin e Orbanit, duke shpallur qartazi veten si anti-Putin dhe proeuropian, por duke mbrojtur pozicionet konservatore dhe pragmatiste të shumicës së popullsisë rurale, siç janë patriotizmi dhe çështja e furnizimit me gaz rus.

Për këto çështje, Magyar ishte në një pozitë të afërt me Orbanin. Por ai është kritik i fortë i qëndrimit të Hungarisë kundër BE-së dhe pro Putinit. Magyar është për të negociuar si Europë për të blerë gazin rus, siç ka bërë Gjermania dhe shtete të tjera ndër vite, madje e bëjnë edhe sot.

Megjithatë, lëvizja më e rëndësishme dhe vendimtare e Magyar për të fituar ishte përzgjedhja e kandidatëve. Në Hungari, pjesa më e madhe e Parlamentit zgjidhet në mënyrë mazhoritare në çdo zonë. Prej një viti, Magyar sondoi çdo metër katror të vendit të tij, duke testuar kush ishin njerëzit me më shumë popullaritet në territor. Më pas, kandidatët garuan me primare të rregullta, zonë më zonë, për të marrë të drejtën e kandidimit për TISZA.

Me këtë proces, lideri i opozitës i kishte fituar zgjedhjet pa hyrë zyrtarisht në garë me Viktor Orbanin, pasi iu dëshmua popullit të tij se ai ishte antipodi dhe alternativa ndaj pushtetit të vjetër klientelist, nepotik dhe të korruptuar.

Ndaj kandidatët e opozitës arritën të fitojnë jo vetëm në Budapest, ku opozita i ka fituar gjithmonë zgjedhjet, madje edhe kreun e bashkisë e ka pasur rregullisht, por edhe në zonat rurale besnike ndaj Orbanit, si dhe te hungarezët që jetojnë në trojet e hershme në Sllovaki, Serbi, Rumani dhe Ukrainë, të cilët kanë qenë “ushtarë” të Fidesz-it.

Opozita ka arritur, me këtë plan, jo thjesht një fitore, por ka siguruar një shumicë prej dy të tretash të Parlamentit, e cila i lejon të përmbysë sistemin e vjetër të Orbanit.

Ndërkaq, në mënyrë që ky model të zbatohet edhe kundër Orbanit tonë, Edi Ramës, që nuk është ngopur edhe pse ka katër mandate, duhet një plan i qartë për ta zbërthyer dhe çmontuar sistemin kriminal e klientelist që ka ngritur.

Së pari, duhet një lider i besueshëm, jo antipatik, që ngjall shpresë dhe përfaqëson. Por ai nuk mjafton aspak, pasi duhet edhe një skuadër e gjerë kandidatësh që të kenë besimin e njerëzve në territor. Kushti që Magyar kishte për kandidatët ishte i thjeshtë: të jenë të “pasulmueshëm”, pra pa pika të dobëta përballë mazhorancës, me integritet dhe popullaritet në komunitet.

Këtë duhet të bëjë edhe opozita jonë, ku duhet thënë se përpjekjet e Europës, përkatësisht të Gjermanisë, për ta mbështetur po forcohen gjithnjë e më shumë. Por kjo duhet bërë tani, e jo me figurat e regjimit të vjetër, të cilët janë të paprezantueshëm në publik.

Um Edi Rama zu stürzen, muss sein Gegenpol jetzt gefunden und bei den Kommunalwahlen in Tirana unter Beweis gestellt werden. Es ist auch die entscheidende Schlacht, in der sich alles beweisen muss. / Broschüre

hungaria orbani i tiranës

2 Komente

  1. p
    penicillina

    ju shikoni endrra ne diell

    1. T
      Tony

      Bota eshte ne rrezik, jo nga Trapi por shumica e politikes Amerikane qe e vuri ne kolltuk. Kjo tregon pikepamjet fashiste te politikes se nje shteti. Bota eshte ne rrezik qe nuk po e kupton e kur te shtypet me tanke e te perfundoje ne kampe perqendrimi e tu marre gazi jeten do te jete vone ta kuptoje.

      Lini një Përgjigje

      Editorial