FLASH
Shkruar nga Diplomatico | Pamfleti.net
Ndryshe nga anëtarët e mëdhenj të NATO-s, Shqipërisë i mungon thellësia strategjike dhe mbrojtja e avancuar për të përballuar sulme të qëndrueshme hibride. Sulmi kibernetik i vitit 2022 nuk ishte një incident i izoluar, por një sinjal se hakmarrja e ardhshme mund të përshkallëzohet përtej sferës dixhitale. Ky rrezik mund të shtrihet tashmë në fushata të sofistikuara dezinformimi dhe përpjekje të fshehta për destabilizim strukturor.
Shqipëria nuk është më një aktor periferik brenda peizazhit strategjik të NATO-s, pasi ajo e ka pozicionuar veten në mënyrë të vetëdijshme dhe vendimtare në vijën e parë të një përplasjeje gjeopolitike në rritje me Iranin.
Në një kohë kur shumë aleatë evropianë ngurrojnë të rreshtohen plotësisht me qëndrimin e ashpër të Uashingtonit, Shqipëria është shfaqur si një nga shtetet e pakta që mbështetin hapur veprimet e SHBA-së dhe Izraelit.
Ky nuk është thjesht një bashkim simbolik, por një zgjedhje strategjike me rrezik të lartë dhe me pasoja të prekshme për sigurinë e saj kombëtare. Në thelbin e këtij pozicionimi qëndron bashkëpunimi afatgjatë i Shqipërisë me SHBA-në për strehimin e grupit opozitar iranian, Organizatës së Muxhahedinëve të Popullit të Iranit (MEK).
Duke filluar nga viti 2013, Shqipëria pranoi të strehonte mijëra anëtarë të kësaj organizate që ishin zhvendosur nga Iraku nën mbikëqyrjen amerikane. Ndonëse u paraqit publikisht si një akt humanitar, pasojat gjeopolitike ishin të pamohueshme; Shqipëria u bë streha kryesore për një nga lëvizjet opozitare më të organizuara dhe më kontraverse të Teheranit, duke u bërë pjesë e luftës së brendshme politike të regjimit iranian.
Sot, këta anëtarë të opozitës janë të përqendruar në kampin "Ashraf III" pranë Durrësit, një kompleks i sigurt dhe shumë i kontrolluar që funksionon me transparencë dhe akses të kufizuar. Larg të qenit një vend pasiv për refugjatët, ky kamp perceptohet gjerësisht nga Teherani si një qendër operative për aktivitetin politik të opozitës, gjë që e ka transformuar vendin nga një vëzhgues i largët në një palë të interesuar dhe objektiv të drejtpërdrejtë në llogaritjet strategjike të Iranit.
Ky transformim u bë qartësisht i dukshëm në vitin 2022, kur Shqipëria pësoi një sulm kibernetik në shkallë të gjerë që shkatërroi infrastrukturën dixhitale qeveritare, ndërpreu shërbimet publike dhe nxori në pah dobësi të mëdha në sistemet e sigurisë kombëtare.
Sulmi iu atribuua aktorëve të lidhur me shtetin iranian, ndërsa përgjigja e Shqipërisë, duke prerë marrëdhëniet diplomatike me Iranin, ishte e pashembullt në ashpërsinë e saj dhe sinjalizoi një përshkallëzim dramatik.
Zhvillimet e fundit politike sugjerojnë se kjo trajektore po përshpejtohet. Vendimi i Parlamentit shqiptar për ta shpallur zyrtarisht Iranin si shtet sponsor të terrorizmit përfaqëson një përshkallëzim të rëndësishëm si në retorikë, ashtu edhe në politikë.
Ky veprim e afron fort Shqipërinë me qëndrimet më të ashpra brenda aleancës perëndimore dhe eliminon çdo paqartësi: Shqipëria nuk është më thjesht e rreshtuar kundër Iranit, por është e pozicionuar hapur në kundërshtim me të.
Paralelisht me këtë, është bërë gjithnjë e më e rëndësishme marrëdhënia e Shqipërisë me Izraelin. Vizita e fundit e kryeministrit Edi Rama në Izrael nënvizon thellimin e lidhjeve politike. Ky partneritet shpesh shihet përmes lentes së solidaritetit historik, pasi gjatë Luftës së Dytë Botërore, Shqipëria u dallua si një nga vendet e pakta evropiane ku popullsia hebraike u mbrojt, duke ofruar sot një narrativë morale që përforcon zgjedhjet e saj aktuale.
Megjithatë, historia ofron legjitimitet moral, por jo garanci sigurie. Thellimi i bashkëpunimit me SHBA-në dhe Izraelin e vendos Shqipërinë brenda spektrit të shteteve që Irani mund t'i shohë si objektiva legjitime për hakmarrje.
Në dallim nga anëtarët më të mëdhenj të NATO-s, Shqipërisë i mungon thellësia strategjike dhe mbrojtja e përparuar kibernetike për të penguar sulme të qëndrueshme hibride. Sulmi i vitit 2022 nuk duhet të kuptohet si një incident i izoluar, por si një sinjal paralajmërues.
Hakmarrja e ardhshme mund të mos kufizohet vetëm në operacionet kibernetike, por mund të shtrihet në fushata dezinformimi ose përpjekje të fshehta destabilizimi. Në këtë kontekst, rasti i Shqipërisë nxjerr në pah një çekuilibër brenda aleancës: ndërsa fuqitë e mëdha përcaktojnë drejtimin, shtetet e vogla përballen me pasoja joproporcionale.
Besnikëria e Shqipërisë forcon kohezionin e aleancës, por e vendos atë në skajin e jashtëm të ekspozimit. Përplasja me Iranin nuk kufizohet vetëm në Lindjen e Mesme, por po shtrihet në periferi të Evropës.
Pozicioni aktual i vendit pasqyron një zgjedhje të qartë për të qëndruar krah aleatëve perëndimorë, por kjo zhvendosje në vijën e frontit e bën Shqipërinë një nga pikat më të cenueshme të presionit nëse tensionet vazhdojnë të përshkallëzohen./Pamfleti nga “Lansing Institute”
Shqiperia nuk ka asnjë punë me Iranin. Edi Rama, ndoshta. Ne duhet të shohim punët tona dhe nuk duhet të përfshihemi aty ku nuk kemi asnjë interes, investim, apo lidhje të çfarëdo lloji.
Shqiperia nuk ka asnje rrezik nga Irani pervec, se do na hedhe ndonje rakete ne Parlament e aty na mori ne qafe.