FLASH
Shkruar nga Pamfleti"Extreme heat events not only kill but also worsen chronic diseases, overwhelming hospitals, especially for the elderly and low-income communities," the report states.
Urban areas across Europe are warming, unevenly and with major effects. From Tirana to Tashkent, Uzbekistan, urban areas are experiencing a significant increase in temperatures, an increase in heat waves and growing risks to public health, economic output and infrastructure. But what is worrying is that temperatures are also changing from space to space, within a city.
A World Bank report states that in Vlora, Tirana, and Shkodra, temperatures vary not only from city to city, but also from neighborhood to neighborhood.
More than 50,000 measurements of near-ground air temperature and humidity were taken in three separate areas.
“Thermal differences between neighborhoods were striking. In Albania, the difference between the hottest and coldest neighborhoods reached 6.5°C in Shkodër, 6.4°C in Vlorë, and 4.3°C in Tirana. In all three cities, temperatures were highest in areas with a greater density of asphalt, concrete, and other impermeable surfaces and lowest in areas with more green cover,” the report says.
The World Bank report titled "Uninhabitable: How Cities in Europe and Central Asia Can Survive and Thrive in a Hotter Future" also brings to attention a campaign undertaken in 2023 by a team of 10 volunteers from New York University in Tirana that yielded interesting data.
“The role of land cover and urban form in determining thermal conditions is highlighted by a measurement campaign conducted in Tirana, Albania, during the summer of 2023. A team of 10 volunteers recruited from New York University in Tirana placed temperature sensors on car windows and followed planned routes through the city.
Tens of thousands of near-ground temperature measurements were taken during three separate vehicle movements (conducted at 6:00–7:00 AM, 3:00–4:00 PM, and 7:00–8:00 PM).
By linking heat measurements to land cover characteristics through a machine learning model, a high-resolution temperature map was created for the entire city. It showed strong spatial variations in heat exposure in Tirana during the campaign, with a difference of 6.4°C between the hottest and coolest neighborhoods.
Zonat me përqindje më të lartë të sipërfaqeve të ngurta, të papërshkueshme, si rrugët, parkingjet dhe ndërtesat, treguan temperatura më të larta, ndërsa zonat me më shumë pemë dhe bar ishin vazhdimisht më të freskëta.
Zonat më të nxehta përkonin, të paktën pjesërisht, me komunitete me të ardhura më të ulëta: lagjet e përbëra nga shtëpi njëkatëshe ishin dukshëm më të freskëta, ndërsa zonat me ndërtesa mesatare dhe pak pemë ishin më të nxehta”, thuhet në raportin e BB referuar këtij studimi.
Gjithashtu, në raport thuhet se zonat më të nxehta pjesërisht përputhen me dallimet në të ardhura: zonat e banimit me shtëpi më të shtrenjta ishin përgjithësisht më të ftohta, ndërsa zonat me blloqe apartamentesh të dendura dhe pa bimësi ishin më të nxehta.
“Vendndodhjet e dendura në qendër të qytetit ku tregtia, shitja me pakicë, vendet e punës në zyra dhe turizmi janë të përqendruara ishin gjithashtu më të nxehta”, thuhet në raport.
Raporti ndalet në projektin e Pyllit Orbital që synonte mbjelljen e 2 milionë pemëve në një formën e një rrethi përreth kryeqytetit, por që të dhënat e fundit të raportuara në dokument janë për deri në 300 mijë pemë të mbjella deri në 2019-n.
I njëjti nënvizon se rritja e temperaturave duhet të merret seriozisht pasi ndikimet janë bërë gjithmonë e më të mëdha në sektorë të ndryshëm përfshi këtu atë energjetik.
Konkretisht raporti thotë se vendet duhet të forcojnë qëndrueshmërinë e sistemeve të energjisë ndaj nxehtësisë ekstreme.
“Ndërsa temperaturat e verës rriten në të gjithë Europën dhe Azinë Qendrore, sistemet e energjisë po përballen me një ngarkesë gjithnjë e më të madhe. Valët e nxehtësisë rrisin kërkesën për energji elektrike për kondicionerë, frigoriferë dhe pompimin e ujit ndërkohë që njëkohësisht ulin performancën e infrastrukturës energjetike.
Në vende si Turqia dhe në të gjithë Ballkanin Perëndimor, kulmi i kërkesës për energji elektrike që dikur ndodhte në dimër, tani po zhvendoset në verë.
Kjo zhvendosje u ilustrua në mënyrë dramatike në qershor 2024, kur një valë e hershme e nxehtësisë shkaktoi ndërprerje të gjera të energjisë elektrike në Mal të Zi, Kroaci, Bosnjë dhe Shqipëri, të nxitura nga rritja e kërkesës dhe rënia e performancës së aseteve energjetike.
Nxehtësia ekstreme dëmton infrastrukturën e energjisë në disa mënyra. Temperaturat e larta të ajrit ulin efikasitetin dhe kapacitetin e linjave të transmetimit, të cilat mund të varen në mënyrë të rrezikshme ose të transportojnë më pak energji”, nënvizon dokumenti.
Rekomandimet përfshinin ndryshimin e materialeve të tokës që bllokonin nxehtësinë në një shesh lojërash pranë zhvillimeve të dendura të banesave ku stresi i nxehtësisë e bënte të pamundur për fëmijët që të luajnë.
Gjithashtu rekomandohet shtimi i gjelbërimit në rrugët e këmbësorëve dhe përmirësim i dizajnit të stacioneve të autobusëve dhe zonave tregtare, duke përfshirë shitjet në rrugë.
Në politikat e përshtatjes ndaj nxehtësisë parashikohen 4 plane:
-Plani i shëndetit ndaj nxehtësisë
-Early warning system
-Capital plan
-National adaptation plan
Of these, Albania is the only one in Europe that only has a national adaptation plan.
According to the World Bank, economic losses from extreme heat could reach 2.5 percent of GDP by mid-century in some parts of the region.
Heat damages both current productivity and long-term human capital.
“When it’s hot, workers slow down or stop working altogether. Heat reduces physical and cognitive performance. Productivity losses alone can reduce GDP by up to 1.3 percent in countries like Albania, North Macedonia, and Tajikistan.
Extreme heat is one of the deadliest, least visible and most underestimated hazards we face. Unlike storms or floods, it leaves no debris behind. But the consequences it has on people, infrastructure and the economy are enormous. Tens of thousands of heat-related deaths have occurred in Europe alone in the last two decades.
"Extreme heat events not only kill but also worsen chronic diseases, overwhelming hospitals, especially for the elderly and low-income communities," the report states.
Lini një Përgjigje