FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The Constitutional Court's decision on the debate on its renewal is revealed. It was the President who set the Constitutional Court in motion, seeking clarification on the filling of vacancies, especially those that belong to her. The debate was about the mandate of Sonila Bejte. The Constitutional Court decided to remove the latter and the President has the right to initiate replacement procedures.
Constitutional Court decision
The Constitutional Court on 16.10.2025 considered case no. 1 (P) 2025 of the Fundamental Register, with the applicant being the President of the Republic of Albania, with the subject: “Declaration of the end of the mandate of a judge of the Constitutional Court”.
The Court initially assessed that the request submitted by the President of the Republic, although its object contains the request for the declaration of the end of the mandate of the constitutional judge, referring to the causes contained in this request, essentially, the request is submitted for the Court to resolve a dispute of competences regarding the end of the mandate of the constitutional judge and the exercise by the President, in the capacity of the appointing body, of the competence to appoint judges of the Constitutional Court, as well as the final interpretation of the constitutional norms that determine the duration of the mandates of constitutional judges.
The Court assessed that the uncertainty created regarding the duration of the mandates of constitutional judges has the characteristics of a dispute of competences between the bodies involved in the procedure for the appointment of constitutional judges. The Court considers that two constitutional principles are applicable to the mandates of constitutional judges, that of the partial renewal of the Court every three years by one third of it and that of the duration of the mandate of the constitutional judge, which makes necessary the final interpretation of the Constitution regarding the interaction of these principles.
The Court considers that the content of each provision of the Constitution must be interpreted in a way that is compatible with the fundamental constitutional principles, since each constitutional provision has a certain connection with other provisions and together they form a set of harmonized norms.
The Court analyzed, among other things, the content of Article 127, point 1, letter “b”, of the Constitution, which refers to the 9-year constitutional mandate, Article 125, point 3, which provides for the tenure of the constitutional judge, Article 125, point 6, which provides for the periodic partial renewal of the Constitutional Court, as well as Article 179, point 3, of the Constitution, which provided for transitional arrangements for the duration of constitutional mandates and the regular renewal of the Court.
Në interpretimin e nenit 179, pika 3, të Kushtetutës Gjykata vlerësoi se përmes kësaj dispozite kushtetuese është synuar nga kushtetutëbërësi të rregullohet regjimi tranzitor i mandateve të gjyqtarëve kushtetues të emëruar/zgjedhur menjëherë pas ndryshimeve kushtetuese të vitit 2016. Gjykata vlerësoi se qëllimi i dispozitës kushtetuese është garantimi i përtëritjes së rregullt të përbërjes së saj, parim i përcaktuar shprehimisht në nenin 125, pika 6, të Kushtetutës.
Për sa më sipër, në vlerësimin e Gjykatës, parimi i përtëritjes së pjesshme për këta gjyqtarë mbizotëron në raport me parimin e kohëzgjatjes së mandatit të gjyqtarit kushtetues, duke vënë theksin se kohëzgjatja e këtyre mandateve si më sipër ka qenë e kufizuar në kohë që në krye të herës, pasi vetëm në këtë mënyrë dhe vetëm përmes këtij interpretimi do të garantohet qëllimi kryesor i dispozitës kalimtare, nenit 179, pika 3, të Kushtetutës. Të njëjtit qëllim i shërben edhe parashikimi i shprehur në po këtë dispozitë për përcaktimin e dy mandateve më të shkurtra se 9 vjet.
Gjykata vlerëson të theksojë se në këtë dispozitë, në funksion të garantimit të përtëritjes së rregullt, është bërë parashikimi edhe për gjyqtarët e tjerë, kohëzgjatja e mandateve të të cilëve bëhet sipas ligjit, i cili ishte pjesë e së njëjtës paketë legjislative me ndryshimet kushtetuese. Ndonëse në pikën 4 të nenit 86 të ligjit nr. 8577, datë 10.02.2000 “Për organizimin dhe funksionimin e Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë” nuk parashikohet shprehimisht koha e mbarimit të mandatit të gjyqtarit kushtetues, në përmbajtje të kësaj dispozite është përcaktuar skema kohore e përtëritjes së përbërjes së Gjykatës Kushtetuese, skemë sipas të cilës përtëritja e parë me një të tretën bëhet në vitin 2025, përtëritja e dytë me një të tretën bëhet në vitin 2028 dhe përtëritja e tretë me një të tretën bëhet në vitin 2031.
Në përfundim, për arsyet e mësipërme, Gjykata vendosi:
Njëzëri,
Kompetenca për deklarimin e mbarimit të mandatit të gjyqtarit kushtetues i përket Gjykatës Kushtetuese dhe vetëm pas kësaj organi i emërtesës ushtron kompetencën e tij të emërimit/zgjedhjes të gjyqtarit kushtetues.
Shqyrtimin veçmas të kërkimit të Presidentit të Republikës për deklarimin e mbarimit të mandatit të gjyqtarit të Gjykatës Kushtetuese.
Me shumicë votash,
Interpretimin e nenit 179, pika 3, të Kushtetutës si vijon:
The purpose of the constitutional provision is to guarantee the regular renewal of the composition of the Constitutional Court, a principle set out in Article 125, point 6, of the Constitution. For this reason, Article 179, point 3, of the Constitution has determined the shortening of the terms of office of two judges of the Constitutional Court by less than 9 years, one until 2025 and the other until 2028. As regards the “term of office, according to the law” of the other judges, this constitutional provision refers to Article 86, point 4, of Law no. 8577, dated 10.02.2000 “On the organization and functioning of the Constitutional Court of the Republic of Albania”, as amended, which has determined the time schedule for the renewal of the composition of the Constitutional Court, providing for the first renewal by one third in 2025, the second renewal by one third in 2028 and the third renewal by one third in 2031.
The beginning of the mandate of the judge of the Constitutional Court during this transitional regime coincides with the date declared by the Constitutional Court of the end of the mandate of the judge he replaces. The final decision will be declared justified within the legal deadlines provided for by Law No. 8577, dated 10.02.2000 “On the organization and functioning of the Constitutional Court of the Republic of Albania”, as amended by the Regulation on Judicial Procedures of the Constitutional Court.
Lini një Përgjigje