FLASH
Shkruar nga Ragip Guraziu
– Was Fadil Hoxha involved in the murder of Shaban Polluzha, in the Tivar Massacre, in the 1981 demonstrations? –
For the murder of Shaban Polluzha, killed by communists led by Fadil Hoxha. The latter, when he was alive, had said that Shaban Polluzha had been liquidated and after that Drenica had also calmed down. The communist Hoxha had even said that people from Drenica had also participated in the liquidation of Polluzha. The truth of the 1981 demonstrations, "the truth about who instigated those protests", must also be clarified regarding the term "counterrevolution" and ideological-political differentiations.
Under military administration, the Second Session of the “National Liberation” Council of Kosovo, known as the Prizren Assembly, was held in July 1945, and here Kosovo was annexed by Serbia. At this assembly, Bujan’s decisions were overturned. In Prizren, Albanians and Serbs voted in favor of annexation, while those who refused were imprisoned and liquidated. Shaban Polluzha’s house was razed to the ground several times. Much of its valuables were burned and destroyed.
Along with many other items, the few photographs of Shaban Polluzha were also burned. As Ramadani, his son, says, “someone had taken two or three photographs of my father and they were in the house until before World War II. Only one of them survived. Since our house was being raided by the NCO, we wrapped that photograph in paper and put it between two planks of the barn to preserve the memory of my father.
However, the long period of time in non-climatic conditions had damaged the erection. The only photograph of him, from the barn boards, was taken in 1990, when I was looking for a photo for publication. From this remaining photograph, it is difficult to obtain an image of the father”, says Ramadani, who was with him until he fell heroically in the Dvoran towers in Terstenik, on February 21, 1945, together with a number of fighters.
Shaban Polluzha's body, his son Ramadani and a group of friends, had thrown into the Drenica River, breaking a part of the ice, and only after 6 weeks would it be taken out and buried. The tombstone showed the year of birth, 15 years older than he had been. This was done intentionally by the family, so that someone else would be thought of. Shaban Polluzha was a taboo subject for 50 years.
On December 13, 2013, in celebration of the 70th anniversary of the Bujan Conference (1943-'44), under the patronage of the then President of the Assembly of the Republic of Kosovo, Jakup Krasniqi, a scientific roundtable was held. On that occasion, Krasniqi declared: “The Bujan Assembly, organized by the leaders of the National Liberation Units of Kosovo and Albania, are the glorious history of our modern history and are the forerunners of this Assembly of the Republic of Kosovo today”! One of the originators of Bujan was the former communist leader of Kosovo, Fadil Hoxha, for whom there are two versions of history: a negative and a positive one, which is also illustrated by the reactions for and against the erection of his bust in Gjakova.
In this regard, I am bringing you below some facts that are not well known by the masses about this figure, and that are often denied. On January 31, 1943, during World War II, the Bujan Conference was held. On January 2, 1944, after examining for three consecutive days the problems arising from the war against the invaders, the Conference came out with a final document, which states: "Kosovo and the Dukagjin Plain, is a region inhabited by the majority of the Albanian people, who, as always, and today, want to unite with Albania."
Days earlier, the former chairman of the Provincial Committee, Azem Vllasi, in an interview for a daily newspaper, said that the organizers of the 1981 demonstrations did not seek to improve the conditions of Kosovo Albanians, but that they aimed to replace Yugoslav communism with Stalinist communism. This statement has provoked strong reactions from many organizers of these demonstrations, including Vllasi's statement that the arguments that the 1981 protests raised national awareness among Kosovo Albanians are unfounded, since "national awareness" has been constantly on the rise.
That this is true, we can take as evidence the "Trepça" Combine, which, when it was led by Veli Deva, in the 1970s, had 11 units (each with 250-1000 workers) and where 75 percent of the staff were Albanians and in leadership positions. For this, the Albanian leaders of Kosovo were under pressure.
It is even said that Deva said at a political meeting: "We are almost all Albanians here in 'Trepça'"! Meanwhile, let's not forget that in 1978, just 24 years after the end of World War II, Kosovo had 400 thousand students in high and primary schools. According to academic Mark Krasniqi, from 1970-1990 alone, over 33 thousand Albanian students graduated, 213 doctors of science, 160 masters...!
So, there was emancipation and a rise in national consciousness, and this is also evidenced by the rise in the status of Kosovo in the Yugoslav federation. Hoxha removed Metohija from the name of Kosovo, while also demanding the republic of Vllasi, in his interview he mentions that; "we openly discussed the republic even at the time when there were constitutional changes, in '68 and '69".
Kjo thuhet edhe nga historianët serbë. Sepse, pas Plenumit të Brioneve (1966), pra pas rënies së ministrit të Brendshëm të Jugosllavisë, antishqiptarit Aleksandër Rankoviq, pozita e shqiptarëve në Jugosllavi nis të avancohet, sidomos pas ndryshimeve kushtetuese të vitit 1974. Mediat serbe, duke u cituar arkivin e Titos, kanë shkruar se Hoxha më 1966 kishte kërkuar që emrit të Kosovës t’i hiqet Metohija, gjë që edhe ka ndodhur, dhe se Kosova duhet të sjell ligjet e saj, përfshirë Gjykatën Supreme. Pra, të jetë e barabartë me njësitë tjera të Jugosllavisë.
Ndërsa, historiani serb, Millosh Mishoviq, në librin e tij; “ Koje trazio republiku: Kosovo 1945-1985” (Kush e kërkoi Republikën: Kosova 1945-1985), ka shkruar se më 22 prill 1968, në mbledhjen e Kryesisë së Komisionit Ekzekutiv të Kosovës, Fadil Hoxha kërkonte: “Flamuri i Kosovës nuk duhet të jetë një flamur i trilluar…! Në Kosovë shumica janë shqiptarë dhe flamuri duhet të jetë shqiptar”.
“Hoxha, – thuhet po aty, -kërkoi që Kosova të ketë flamurin zyrtar, stemën dhe festën e vetë shtetërore. Këtu është kërkuar Kosova Republikë”. Pozita e shqiptarëve avancohet pas vitit 1974, por gjërat ndryshojnë pas demonstratave të vitit 1981, për të cilat duhet pranuar se askush nuk di të japë një sqarim të qartë, sidomos për organizimin e tyre.
“Parulla kryesore me datën 26 mars, te Qendra e Studentëve, ku kam qenë prezent edhe unë, ka qenë: ‘Lavdi marksizëm-leninizmit”, – thotë Vllasi. Është e vërtetë se parullat e demonstratave shqiptare shpesh binin në kundërshtim me njëra-tjetrën. Kështu, Branko Horvat, në librin e tij “Kosovsko pitanje” (Çështja e Kosovës), ka shkruar se në demonstratat e vitit 1981, parullat dhe grupet ndahen kështu:
“Duam Republikë, ja me hatër ja me luftë”, “Jemi shqiptarë, jo jugosllovenë”, “Kosova e kosovarëve”; II. “Trepça punon, Beogradi ndërton”; III. “I duam shokët e burgosur”, “Rroftë Adem Demaçi”; IV. “Rroftë vëllazëria e popullit shqiptar”, “Bashkim i trojeve shqiptare”; V. “Rroftë marksizëm-leninizmi”, “Poshtë revizionizmi”; VI. “Dikush në kolltuk, dikush pa bukë”, “Deri kur në podrum”, “S’ka bisedime me borgjezinë e kuqe”, “Rroftë klasa punëtore”, “Kërkojmë kushte më të mira”!
Fadil Hoxha nuk kishte hezituar ta përmendte as bashkimin kombëtar!
Historiani Shaban Braha ka thënë se; “Për tragjedinë e Tivarit, dinin më mirë Koçe Xoxe në Tiranë dhe Aleksandër Rankoviqi në Beograd”. Po ashtu, sipas tij, në shkurt 1945, Fadil Hoxha i tha Titos: “Ju e dini çfarë premtimesh na keni dhënë gjatë Luftës Antifashiste Nacional-Çlirimtare dhe ato duhet t’i mbani, ndryshe Jugosllavia do të jetë për një kohë të gjatë në luftë me shqiptarët”.
Me rastin e vdekjes së Brahës, ish-kryeministri Hashim Thaçi – i cili e kishte këshilltar politik Azem Vllasin – ka dërguar një telegram ngushëllimi më 2013, me këtë përmbajtje: “Vepra dhe figura e Shaban Brahës, do të mbetet shëmbëlltyrë e paharruar e veprimtarit të palodhshëm dhe patriotit që angazhimin dhe dashurinë për atdheun e kanë të pashterur dhe konstant”.
Në anën tjetër, akademiku Mark Krasniqi, në një intervistë për Kosova-TV, kishte thënë se; pas konflikteve që kishte Fadil Hoxha me Stanoje Aksiçin e Lipjanit, që ishte zyrtar i lartë në Serbi, ai kishte thënë në sy (Krasniqit): “Nuk ka zgjidhje tjetër për Kosovën, përveç bashkimit me Shqipërinë”.
Ndërsa, Milan Vuçiniq, në librin e tij “Zasto Kosovo ne moze da bude republika” (“Pse Kosova nuk mund të jetë republikë”!), thotë se Fadil Hoxha më 1958, kishte thënë: “Meqenëse është shumica e shqiptarëve në Kosovë, gjithsesi se kjo do të shkojë në Shqipëri”. Pra, për dallim nga politikanët e sotëm të Kosovës, Hoxha në një sistem monist megjithatë kishte guxuar ta përmendte bashkimin me Shqipërinë.
Luftëtarë të dy blloqeve: Fadil Hoxha përqafohet me Hysen Tërpezën
Sidoqoftë, kemi shumë versione të historisë, pro e kundër Enver Hoxhës, pro e kundër Fadil Hoxhës, siç kemi pro e kundër shumë figurave tjera, që nga Skënderbeu. Por, askush nuk mund ta mohojë se ka pasur tendenca nga disa personalitetet komuniste që, siç ka thënë Katjusha Jashari për BBC; “në dobi të shqiptarëve të ndërrohet sistemi brenda sistemit ekzistues jugosllav”. Jakup Krasniqi është arrestuar pas demonstratave të vitit 1981. Natyrisht, askush nuk mund të pajtohet me këtë arrestim dhe as vuajtjet nëpër të cilat ka kaluar ai. Megjithatë, ai dhe secili duhet të jetë i hapur për debatet që bëhen për rrethanat e ndryshime historike, siç ishin demonstratat e vitit 1981.
Për këtë duhet të merret model Hysen Tërpeza dhe Fadil Hoxha. Te pjesa dërrmuese e popullatës së Kosovës, të të dy taborëve, në versionin e ri të historisë, i pari ishte dhe mbetet model i rezistencës, i lëvizjes për liri dhe çlirim, ndërsa i dyti model i poltronistit të komunizmit jugosllav. Versioni se Hoxha mund të ketë qenë më vigjilent për pafuqinë e shqiptarëve dhe se të drejtat e tyre është munduar t’i realizojë përmes sistemit që është imponuar, nuk është shumë bindës për bashkëluftëtarët dhe ithtarët e dikurshëm e të tashëm të Tërpezës.
Por, përqafimi i Hoxhës dhe Tërpezës, pas çlirimit të Kosovës dhe pak para vdekjes së të dyve, është shembull që rrënon shumë paragjykime. Ata dëshmuan se rivalët politik në fazat e tranzicionit jo gjithmonë janë rivalë të koncepteve patriotike në njërën anë dhe të koncepteve të tradhtisë në anën tjetër.
Fadil e Sharr Hoxha, që të dy të urryer nga politika serbe!
Fadil Hoxha was accused, from the Bujan Conference until his death, of being an enemy of the Serbs. In 1986, he was dismissed from all posts. In 1991, by the regime of Slobodan Milosevic, he was accused of treason. The slogans uttered by the demonstrators during 1981 were mentioned above. Many of the participants in these demonstrations, imprisoned or not, held leading positions in Kosovo after the war.
However, one fact should not be forgotten: before them, slogans against the Yugoslav system – wrote Fadil Hoxha's son, Sharri. This is precisely why, during the 80s, the Serbian press wrote, and even that Sharri, at the "Bozhur" hotel in Pristina, had asked the waiter to serve him a "Serbian head". While this statement may be part of propaganda, what is known is this: Branko Horvat wrote that in 1963, Sharr Hoxha with a group wrote the slogans: "Down with Tito", "Down with Yugoslavia", "Long live Enver Hoxha", "Long live Albania".
According to documents in the Yugoslav Archives, the UDB also installed microphones in the homes of Ismet Shaqiri, Ymer Pula, Mehmet Hoxha and Fadil Hoxha. The campaign monitored the work of Albanian intellectuals, such as Mark Krasniqi, Gjon Shiroka and Enver Gjergjeku. It is suspected that Veli Deva, Xhevdet Hamza and Drita Dobroshi were also wiretapped.
For the murder of Shaban Polluzha, killed by communists led by Fadil Hoxha. The latter, when he was alive, had said that Shaban Polluzha had been liquidated and after that Drenica had also calmed down. The communist Hoxha had even said that people from Drenica had also participated in the liquidation of Polluzha. /Memorie.al
Lini një Përgjigje