FLASH
Shkruar nga Pamfleti
They were two sisters Ganimeti and Fazileti. Their father, Avni Ganimeti, came to Albania as a small child from Gjilan in Kosovo, to escape from Serbian persecution. Both sisters first attended the "Kyrias" Institute of the Qiriazi sisters in Kamëz and then the "Nana Mbretneshë" Women's Institute, being under the care and love of all their schoolmates, as girls of Kosovar origin. But even they, for their part, loved their friends very much throughout their lives.
Both sisters, Ganimeti and Fazileti, raised and educated in a proud and patriotic family, stood out at school for the respect they showed to school norms, to professors and their great desire for knowledge. Their father, Avni Gjilani, after a long patriotic activity in defense of the Albanian issue and especially the Kosovo one, also served for eight years as a deputy of Kosovo, in the Albanian Parliament.
So, both sisters and their brother Fet, raised in this family environment very connected to the destinies of the nation, were kneaded from early childhood with patriotism and patriotism. Meanwhile, their mother, Sadije Koka, came from Delvina's biggest and oldest family. She was the granddaughter of Ismail Qemali and had embroidered the national flag, together with Marigona and many other Albanian girls and women. This mother raised her children with the idea that true happiness is found only in your own country.
So when Ganimeti finished her studies, she did not want to complete her higher studies in Italy, for fear of marrying an Italian. Ganimeti stood out in all the artistic activities of the school, we see him singing and especially in the end-of-year events. She graduated with honors from the "Nana Mbretneshë" Women's Institute (we see her in the photo receiving her diploma), and after graduation, she was given the right to continue her studies at one of the universities in Italy, for Chemistry and Biology, together with her friend Musine Kokalari , who would study Literature.
But the family decided that Ganimeti, instead of studying, should choose marriage. In her memoirs, she tells of the night when it was decided to get engaged, that she woke up crying. Fate wanted her not to follow her dream and later, not to realize her other dreams for life.
Thus Ganimeti gets engaged and marries Rauf Fratari, the son of the well-known patriot of Independence, from the province of Mallakastra, Hajredin Fratari, killed by the rebel forces of Haxhi Qamili. Ganimet's husband, Rauf, being a soldier, had served in King Zog's Royal Guard. This charming man, although he lived with Ganimet for a few years, stayed in her heart for the rest of his life.
Kështu që gjatë periudhës së Luftës Antifashiste Nacionalçlirimtare, Rauf Fratari, e kuptoi që në fillim se çfarë përfaqësonte komunizmi dhe cilat do të ishin pasojat nën ndikimin e ideve komuniste, prandaj krijoi lidhje me Abaz Kupin, duke e shoqëruar në Konferencën e Pezës, në shtator 1942 dhe në Konferencën e Mukjes, në shtator 1943, së toku me patriotët Mit’hat Frashëri, Abaz Ermenji dhe Abaz Kupi, do të punonte dhe përpiqej shumë, edhe për bashkimin e Shqipërisë me Kosovën.
Edhe pas prishjes së Marrëveshjes së Mukjes, Raufi qëndroi pranë Abaz Kupit dhe duke qëndruar në këtë krah të Luftës, ky ishte shkaku që më 27 nëntor të vitit 1944, ai largohet nga Shqipëria, për t’i shpëtuar hakmarrjes së komunistëve. Tani Ganimet Fratari mbetet fill e vetme, me dy fëmijë të vegjël për të rritur, vajzën, Sabire dhe djalin Hajredin, që mban emrin e gjyshit martir.
Për Ganimetin tani e tutje, filloi një jetë tjetër, ajo do të përballej me ferrin dhe vuajtjet, njësoj si të shumë familjeve të tjera shqiptare të persekutuara pas vitit 1944. Ajo u bë simboli i femrës fisnike dhe nënës dinjitoze, me shpirtin e sakrificës dhe moralit të lartë. Në vitet që do vinin, ajo vazhdimisht duhej të qëndronte nën hije, e padukshme, për të shpëtuar nga internimet, si bashkëshorte e njeriut që ishte shpallur “kriminel lufte”.
Në fakt është edhe një lloj detyrimi që në faqet e këtij libri të rrëfehet e vërteta për ato vajza të mrekullueshme, të cilat mbaruan Institutin Femnor “Nana Mbretneshë”, nga familjet më të mira shqiptare u shkolluan dhe u edukuan në atë shkollë model për atë kohë, përse jo model edhe për kohën në të cilën jetojmë, por për fatin e tyre të keq, shumë prej tyre u persekutuan nga një regjim i pashpirt, i ndërtuar dhe i ushqyer edhe nga një grup ish-shoqesh të këtij Instituti.
Ganimeti e mbetur pa triska ushqimi, pa shtëpi dhe pa të drejtën për të punuar, ajo gjeti mbrojtje të vërtetë, tek familja e babait të saj, Avni Gjilani, nëna e saj Sadija dhe vëllai Feti, që mori pjesë aktive në Luftën Nacionalçlirimtare. Ata do t’i gjendeshin pranë në çastet më të vështira të jetës. Ganimeti asnjëherë nuk punoi në arsim në profesionin për të cilin pat kryer shkollimin, po ashtu ajo dinte disa gjuhë të huaja, si anglisht, frëngjisht, italisht edhe gjuhët nuk mund t’i jepte si mësim.
Vetëm se falë edukimit në atë Institut, falë lëndës së ekonomisë shtëpiake, ajo u bë e zonja që të priste e të qepte rroba, e kështu, Ganimeti bleu një makinë qepëse “Singer” dhe me duart e saj, ushtroi në heshtje profesionin e rrobaqepëses për të ushqyer, rritur dhe shkolluar fëmijët, dy engjëjt e saj. Në vitet e vështirë dhe të gjatë të vuajtjeve të njëpasnjëshme, ajo u detyrua të shesë edhe stolitë e vetme që i kishin mbetur, kur i thonë fjalës për një copë bukë, sepse fëmijët e saj, vlenin më shumë se të gjithë xhevahirët e botës.
Kurrë më nuk e takoi bashkëshortin, Rauf Fratari, të cilin e vrau dora e Sigurimit të Shtetit, atje ku ndodhej i arratisur në Nju Xhersi të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ganimeti jetonte me zemrën e copëtuar për të parë Kosovën, vend-lindjen e të atit, me brengën që po rriste dy fëmijë jetimë, me babën gjallë, (dramë që u përjetua nga sa e sa gra të tjera të Shqipërisë komuniste), por provoi edhe më të vështirën, kur birin e saj të vetëm, Hajredinin, ia futën në burg në vitin 1978.
Ganimeti, tanimë gjashtëdhjetëvjeçare, u detyrua që për dhjetë vite me radhë, të ndjekë të birin nga njëri burg në tjetrin, sërish duke qepur rroba për të tjerët, në mënyrë që të fitonte diçka që të mbante të birin. Ganimeti pat qenë shoqe klase dhe mike me Musine Kokalarin, ajo i pat treguar se si Enver Hoxha i kish kërkuar të martohej me atë, të cilin ajo e quante “mediokër” dhe “që përpos e kam edhe kushëri”.
Shpesh Ganimeti u tregonte fëmijëve të saj, për vargjet e mrekullueshme të shkruara nga Musineja, për bukurinë e saj në në pamje dhe në shpirt, por mbi të gjitha, për takimin e fundit me Musinenë, që i pat lënë një brengë të thellë në zemër. Të gjorën Musine, e patën shtruar në spital dhe Ganimeti vajti ta takojë pas shumë e shumë vitesh, atje mori vesh se Musineja, vuante nga sëmundja e pashërueshme.
Natyrisht që Musineja u gëzua shumë kur e pa, por kishte frikë se mos i ndodhte ndonjë e keqe, sepse ajo përgjohej vazhdimisht nga njerëzit e Sigurimit dhe fjalët e saj të vetme ishin: “Ik, pse erdhe moj Ganimet, ik se do të të shohin… ke dhe djalin në burg… boll halle ke”! Ishte koha e përgjimeve. Ky ishte takimi i fundit midis dy mikeshave me atë grua të rrallë, e më të rrallave. U ndanë për së gjalli, si e gjithë jeta e tyre kaluar nëpër ankthe, tortura, persekutime, ishte një takim që u mbyll dhe u mbyt mes lotëve. Ishte koha e përgjimeve.
Megjithëse e dënuar nga fati për të vuajtur nën regjimin shtypës komunist, Ganimeti e edukuar në Institutin “Nana Mbretneshë”, nuk e lëshoi kurrë librin nga dora, ajo lexonte pas punës së lodhshme të qepjes së rrobave, vazhdimisht lexonte edhe atëherë kur po i zbehej drita e syve. Ajo lexonte sepse e dinte se vetëm dituria të bën të fortë, për të përballuar vështirësitë e jetës, vetëm dituria të nxjerr në dritën e vërtetë. Ganimeti provoi edhe vuajtje të tjera, kur fëmijëve të saj nuk u jepej e drejta e studimit për në shkollën e lartë, po kjo gjë ndodhi edhe me mbesën e saj të madhe.
Ganimet never lost hope from God, sending him prayers for the good of Albania, and finally the good year 1991 came. Finally, she found peace in her soul and the forgotten smile. One day she had prepared a lunch for her friends from the "Nana Mbretneshë" Institute, among them was Drita Kosturi, who tried to excuse herself: "Dear Ganimet..., me and many school friends, communism took our minds ..., but believe me, before I try these good dishes that you have laid out for us, take this stick of mine and give me a good wood...!
Yes, give me a piece of wood, because I also said it in a meeting with the persecuted, after communism..., which destroyed you and thousands of others like you, left you without a husband, caused you and your family so much suffering for fifty years in a row.. I brought this communism to them and many others like me, even many of our friends from the "Nana Mbretneşe" Institute....! Although I myself suffered the communist hell like you,... now I find the strength to ask for forgiveness..." and drowned in tears.
Ganimet approached her and hugged her tightly, and with a trembling voice, but with the strength of her soul, she said: "My dear Drita, we were young,... you were more reckless, you thought that communism would bring progress…! You had dreams, we all had dreams, that Albania would become a thriving, prosperous country. You don't have to apologize. Those who defiled the war of our people and destroyed our lives should ask for forgiveness"!
This was the sad fate of one of those girls, who runs the "Nana Mbretneshë" Women's Institute, it is the story of a wife and mother, who suffered under communist hell and never bowed down and never forgot her noble origin. The communists stole everything: youth, wealth, dreams, family, but they could not take away the high virtues of the true Albanian woman.
She was one of those who had so many dreams for life, for the future and who loved Albania so much. Ganimeti is no longer alive, but this is just a tribute to a wise, beautiful, knowledgeable, suffering and simple Albanian woman, to an excellent student of the "Nana Mbretneshë" Women's Institute./Memorie.al
Lini një Përgjigje