FLASH
Shkruar nga Pamfleti
The miraculous miracle of the stone taken from the holy place in Saint Ndout Church in Laç i Kurbin, for the family of Albanian immigrants-
Suddenly, Dalin Mirakaj remembered that small, smooth stone he had brought with him when he first landed in Canada. He tried to remember where he had hidden that precious, lucky thing. It had been a while since his only daughter, Bora, left to begin her studies at the University of Ottawa.
He had brought that stone hidden in his inside jacket pocket when he had arrived here sixteen years ago. According to him, it was not an object at all, but a blessed, holy, wonder-working stone. His life so far had proven that. According to him, it is worth more than gold. It comes from the blessed place, in the heart of Albania, from the Church of Shna Ndout, in the hills of Laç.
******
- "How come, we don't know a word of English", she told him.
- "There are lotteries, but we have to enter a course. We must learn, as much as we can, to break the ear". - "I know an English teacher. I have done him some honors with the children, when he was not having fun, maybe he comes to our house". - "Yes, he agreed, we will pay him to come once, twice, but not more than that," he suggested and she nodded her head in confirmation.
And they both started to learn. Selimeja was doing better, maybe because she was a few years younger than Dalini. "Language is remembered and learned faster when you practice it, don't speak Albanian in the family, but English", the teacher told them one day. He was right.
They tried to continue like this and the improvement in knowledge was evident. In the newspaper they read an announcement that in Canada, nurses under the age of forty were wanted, but they had to fill out a form and send it to the Canadian embassy in Rome. They asked the help of the English teacher to fill it. She was told that within six months, the request would be reviewed by the Canadian government; if qualified, an embassy employee would take the main applicant to the language test. - "It's a long way", - said Selimeja.
- "We have waited forty years, not six months," Dalini answered with a smile, "you are the main applicant, Selime." "This time the woman in front, and I behind her. O Church of Laçi, help us, we have no help on this path we have entered, except faith in God"! That night Dalin carefully took out the stone from the suitcase and put it under the pillow. Had a restless sleep. Surprisingly, he dreamed that they landed in New York and not in Canada.
Nëpunësja e ambasadës kanadeze që i mori në intervistë, qëlloi një grua e mirë. Ajo kishte çelur përkohësisht zyrën në “Bllok”, në Tiranë. Pa shumë ceremoni, i thërriste aplikantët shqiptarë, një nga një. Aty nga dreka, i erdhi radha Selimesë. Dalini e përcolli deri tek dera e zyrës, duke i lënë në dorë gurin e Kishës së Laçit. Sa e preku, zemra i erdhi në vend dhe hapat deri tek tavolina, ajo i bëri e sigurt. Bashkëbisedimi ishte pa përkthyes, në anglisht. Selimeja edhe vetë u habit, si i erdhën ashtu ndërmend fjalët. Nuk ngeci në asnjë frazë. Gurin e shtrëngonte fort në dorë.
I ngjante se ai ishte zemra e saj dhe i pulsonte aty në pëllëmbë. “Ta gëzoni Kanadanë”, i tha nëpunësja në mbyllje të intervistës, shumë thjesht e pa asnjë ceremoni. Kaq ishte e gjitha. Deshi, ta përqafojë nëpunësen, por ndjeu sikur guri në dorë i tha të përmbahej, zyrtarja ishte në shërbim të vendit të vet, përfaqësonte shtetin, ajo nuk ishte thjesht një shoqe pune. Dalini e kuptoi që ajo e kishte kaluar testin, që kur në dalje ndeshi sytë e saj të qeshur. Pa thënë asnjë fjalë, i mori gurin nga pëllëmba e dorës dhe e çoi në buzët e tij. Mrekullia kishte ndodhur.
Plotësimi i dëshirës për emigrim me dokumente të rregullta në Perëndim, u ndryshoi jetën. Ja Kanadaja, ja Amerika! U ngjante se shpirtërisht ishin ngritur disa metra lart nga toka. Bora ishte rritur dhe kishte nisur të flasë. Dalini, sa herë hynte e dilte nga shtëpia, e merrte në duar, e ngrinte lart dhe i thoshte: “Për ty, bija ime, për ty Bora e ëmbël, po e bëjmë këtë sakrificë, të rritesh e të edukohesh si një princeshë, të fitojmë kohën e humbur, të marrëzirave socialiste”!
Të gjitha këto Dalinit, iu kujtuan duke pritur me ankth të kthehej e shoqja nga puna. Me siguri ajo e dinte, ku kishte përfunduar guri nga Kisha e Laçit. Si në një film, iu shpalos jeta që kishte bërë në Shqipëri, martesa dhe ardhja në jetë e bijës së tyre, Borës. Selimeja, së cilës në Kanada i thërrisnin të gjithë pa përjashtim Selma, punonte mami në një spital të Torontos, njëzetë minuta larg nga shtëpia. Sipas urgjencave, nganjëherë vonohej më shumë se zakonisht, por këto vonesa, me kalimin e kohës ishin bërë të zakonshme dhe askush nuk i vinte re. Këtë radhë ishte ndryshe.
I hodhi sytë orës elektronike në mur. Akrepi i madh kishte shkuar tridhjetë minuta përpara nga orari i kthimit. E priste të shoqen me ankth e padurim. U ngrit, shkoi tek dritarja, lëvizi perden dhe i hodhi një sy parkimit të shtëpisë. Ishte bosh. Qielli ishte nxirë nga re që lëviznin me shpejtësi në drejtim të perëndimit. Ajri ishte i mbytur me lagështi. Në se era do të ndalej, me siguri shiu do të zbrazej mbi tokë, por era vazhdonte si e tërbuar, duke ngritur nga toka shkarpa, copa letrash e gjethe të thata, që endeshin si të marrosura nga të katër anët e horizontit. Kopetë e mbarsura të reve ishin të paparashikueshme, nuk dihet se ku do ta zbraznin shiun. Dera e shtëpisë kërciti dhe Selma u shfaq papritur, duke shtyrë me ngut kanatin e derës.
– “Shyqyr që mbërrita pa filluar shiu”, – tha ashtu kot si duke i folur vetes me zë të lartë. Dalini e dëgjoi dhe u ngrit për ta përshëndetur. Kishte një çehre të vrarë dhe vështrim të hutuar, por Selma nuk e vuri re. Nuk e pyeti si zakonisht se si e kaloi ditën, por i tha me një zë sikur nuk ishte i tij: – “Ku është guri nga Kisha e Laçit? Ku nuk e kërkova, por nuk e gjeta”?! -“Guri? Si, nuk të kam thënë që e ka marrë Bora në Otava”?!
– “Gjithnjë unë do t’i mësoj i fundit, ngjarjet e kësaj shtëpie?! Sa kohë ka? Nuk nxirrej ai gur nga dera e shtëpisë, po sikur ta humbasë? Ti e di se unë e kam të shenjtë. Ai gur është fati ynë”! – “Po për fat e ka marrë edhe ajo”.
– “Ta marrim shtruar, pa eja ulu këtu pranë meje, m’i trego të gjitha me radhë. Ka diçka që nuk shkon këtu, ka diçka që më mbani fshehur, bie erë pabesi, pse kështu? Ku kam gabuar me ju, ku jam sjellë keq”?! – bëri disa pyetje rresht Dalini. E shoqja u pendua që nuk e kishte vënë në dijeni rreth problemeve që i ishin hapur së bijës dhe vendosi t’ia tregojë të gjitha: – “Bora ka rënë në dashuri me një djalë, por nuk ka vendosur të martohet me të pa marrë mendimin tonë. Ka disa muaj”. – “Dhe nuk ma keni thënë mua? E ke sjellë me vete këtë vajzë apo e kemi lindur së bashku? Nuk kam të drejtë të di unë për fatin e bijës sime”?! – ngiti ai zërin si rrallëherë.
– “Problemi është më delikat se kaq, ai djali është pak me lëkurë të zezë”, – u përgjigj Selma përmes lotëve. – “E ç’të keqe ka se e ka lëkurën pak të zezë? Ashtu e ka pasur edhe gjyshi im nga nëna”. – “Jo, ai është zezak”, – tha ajo me një zë të vakët. Dalini u nemit, ndjeu se të rrahurat e zemrës po i shuheshin. Gati po i binte të fiktë. Këtë lajm nuk e kishte pritur kurrë. “Si kështu Bora?! – Fare i zi”?
“Nga është”?! –“Amerikan”. – “Fare, fare i zi? – Fare”. Ky lajm ishte për të si një rrufe në qiell të kthjellët. Kurrë nuk i kishte shkuar ndërmend, se bija e tij e dashur, Bora e zgjuar dhe e ëmbël, do të lidhej me një zezak! O Zot, pse zgjodhi Kanadanë për të emigruar?! Po kush djalë shqiptar, nuk do ta preferonte bijën e tij të bukur, e të zgjuar?! Ndjente se nga çasti në çast, mund të rrëzohej për tokë. Nuk kishte fuqi as t’i fliste e, as t’i bërtiste së shoqes.
Nuk është se ai kishte ndonjë paragjykim ndaj racave, ngjyrave dhe kombësive, por nuk e gëlltiste dot, të quhej vjehrri i një afro-amerikani. “Pse, kur Kanadaja ka plot djem të rinj me origjinë nga Europa apo, qoftë edhe nga Turqia, mendoi. Si dreqin qenka magjepsur kështu Bora? Dhe pse nuk më ka rrëfyer po e ka mbajtur të fshehtë? – Pse, pse nuk më ka treguar mua”?! – iu kthye së shoqes. – Sepse e ka ditur, që nuk do ta gëlltisje zgjedhjen e saj. “Po ti, e di se sa e gabuar është në Kanada të tregohesh racist, dënohesh me ligj?! Të ecim edhe ne me botën, – deshi ta ngushëllojë ajo”.
– “Tani, pasi keni bërë proçkën, më tregoni edhe kulturën, edhe ligjin. Ke faj Selime, je bërë bashkëpunëtore në gabimin e saj, e ke ditur dhe nuk ia ke prishur Borës. Jo, nëna duhet ta drejtojë të bijën”. – “Ka plot vajza të bardha, që martohen me zezakë, nuk është vetëm kjo jona”, – i tha Selma dhe u ngrit të hiqte rrobat e punës. Dalini mbeti vetëm. Vuri kryet midis pëllëmbëve dhe po përpiqej të gjente arsyen, se ku kishte gabuar me të bijën.
Solli ndërmend jetën e saj. Asnjëherë nuk i kishte folur me zë të lartë, asnjëherë nuk i kishte hequr ndonjë pëllëmbë. Ajo është princesha e tij, mbretëresha e dashurisë së tij të pakufishme. Çudi, ajo nuk kishte sjellë në shtëpi ndonjë shok klase, nuk ishte vonuar asnjëherë në party apo mbrëmje argëtimi, kurrë alkool. Nuk kishte marrë kurrë narkotikë, pra, nuk të linte shkak për ta qortuar, model e shembullore në çdo drejtim. Ai mendonte se ajo i ngjante plotësisht atij vetë.
“Sikur ta kesh nxjerrë nga hundët” i përsëriste e shoqja vazhdimisht. Madje kur Bora nisi studimet në Otava, Selma i tha:
– “Nuk duhet t’ia kemi frikën, kur nuk gaboi në kolegj, tani nuk mund të gabojë më”. Dalinin Mirakajt, as i hahej e as i pihej. Nuk kishte vënë asgjë në gojë, qysh prej mëngjesit. E shoqja diçka thoshte nëpër dhëmbë, duke u marrë me punët e shtëpisë, por ai nuk dëgjonte asgjë.
E gjithë qenia e tij, ishte përqendruar tek e bija. Mos ishte vënë në pozitë të vështirë, nga ky zezaku?! U mat disa herë ta merrte në telefon, por u druajt, nga se do të dilte jashtë karakterit të tij dhe mund t’i bërtiste. E dinte se Selimeja do t’ia tregonte të gjitha dhe ndoshta Bora, mund t’i bënte një thirrje telefonike, e t’i thoshte, se ajo puna e zezakut nuk është gjë.
E gjitha kjo mesele ndodhi, kur ai kishte kapur një punë të re: me rrogë sa dyfishi i asaj së parës. Ishte pranuar të punonte për mirëmbajtjen e mjeteve motorike, në një fushë golfi. U habit kur i thanë se mensa, si për atë, si për gjithë klientët, ishte e paguar. Mund të hanin në çdo kohë dhe mund të zgjidhnin gjithçka. Gatime të mrekullueshme, si për mbretër, edhe haviar kishte. Të anëtarësoheshe në klubin e golfit, duhet të paguaje një shumë të madhe vjetore, gati sa trefishi i rrogës së tij, për një vit.
Anëtarët e klubit të golfit, ishin të gjithë të pasur dhe racë e bardhë, kryesisht me prejardhje angleze. Shumica milionerë. Në sajë të korrektesës dhe ndërgjegjes në punë, Dalini kishte fituar simpatinë e të gjithëve. Mjetet motorike shkëlqenin si kurrë ndonjëherë dhe ishin të gjitha në efiçencë të plotë. Ndryshimi dukej ashiqare, si kurrë më parë.
Ama edhe ai vetë as në ëndërr nuk kishte parë punë të tillë dhe rrogë kaq të madhe, madje nuk e merrte me mend se ekzistonte kjo lloj pune. Dhe dihet se e kujt ishte merita. Fati i tij fshihej pikërisht në atë gurin e vogël, të sjellë nga Kisha e Laçit. Ai kishte bekimin e Shna Ndout, kështu mendonte. Ndoshta së bijës i ndërrohej mendja, pikërisht asaj i duhej fati. E ardhmja i takonte asaj. Nuk duhet t’ia kërkonte gurin. Mjafton që ajo të ishte mirë. Në fund të fundit, si ai, si Selimeja, për atë punonin, për atë rezervonin gati një rrogë në muaj.
Ishte koha kur ajo duhet të krijonte familjen e vet. As kur kishte rënë agu dhe nga dritarja po hynte drita e ditës së re, atë nuk e kishte zënë gjumi. U ngrit nga shtrati, ngadalë e pa zhurmë. I pihej një kafe shqeto. U kthye nga drita e mëngjesit që binte fasha-fasha nga dritarja dhe u lut: “Vër dorë, o Zot, vër dorë, o Kisha e Laçit dhe ma shpëto time bijë”! dhe rënkoi nga thellësia e shpirtit. Priti sa të hapte sytë e shoqja dhe i tha duke rrokëzuar fjalët.
– “Bora është zemra jonë, shpirti ynë, duhet t’i thërresë mendjes, t’i vërë kapak kësaj historie. Kush nuk e merr atë me atë bukuri, diplomë e mençuri që ka. Djalin më të mire, i sjell këtu nga Shqipëria. Sido që të jetë, bythëziun nuk dua ta takoj kurrë. Bora e ka të hapur derën e shtëpisë dhe të jesh e bindur, se nuk do t’i them asnjë fjalë, ama atë afro-amerikanin, nga qielli të jetë i rënë, kurrë nuk e kam për ta qasur në shtëpi”.
– “Këto që më the mua, mos ia thuaj askujt, do ndëshkohesh si racist, do të marrin gazetat, jemi në shtet demokratik”, – iu kthye Selma.
– “Po, moj po, por në fushat e golfit, nuk kam parë asnjë zezak”, – i tha ai me shpoti. – “Zezakët janë si ne, nuk kanë fuqi të paguajnë kuotën 250 mijë dollarë në vit, ashtu si ata miqtë e t’u milionerë, ama në sporte të tjera dhe në muzikë, ata po bëjnë namin, në gjithë botën. Në deje iu rrjedh gjak i kuq si i yni”. – “Kaq di të them dhe ti e njeh mirë kokën time, atë që them, e bëj”, – e mbylli ai bisedën dhe u bë gati për të shkuar në punë. Selma ia njihte mirë tabiatet, asgjë nuk mund t’ia kthente mendjen, veç Kishës së Laçit. Por ajo kishë ishte shumë larg.
Bora u diplomua për informatikë, gjeti edhe punë, por afro-amerikanin nuk e ndau. As në shtëpinë e prindërve, nuk e solli. Zunë banesë me qira në lagjen ‘Etobiko’ të Torontos. Dalini me kursimet e tij, i bleu së bijës dhuratë, një makinë të re japoneze, nga më të fundit, akull të re. – “Çfarë njeriu qenka kështu, ky babai yt, – i tha Borës i shoqi – të blen makinë të markës së fundit dhe nuk pranon të njohë dhëndërrin, me të cilin ti ndan shtratin dhe jetën”. – “Babin mos ma zër më në gojë, – iu përgjigj ajo dhe një çurg lotësh i rrodhën nëpër faqe – të jetë hera e fundit, janë punët tona të brendshme”.
Edhe kur Bora u bë me djalë, Dalini nuk pranoi ta njohë e ta takojë dhëndërrin. Vetëm pyeti se kujt i ngjan nipi. – “Mulat, pak brun e i lezetshëm, me flokët kaçurrela, – iu përgjigj e gëzuar Selimeja – por nga ne anon më shumë”. Dalini vuri pakëz buzën në gaz. Ardhja në jetë e një fëmije, u bë mollë sherri midis çiftit të ri. Pa kaluar as dyzetë ditë nga lindja e tij, Xhejsoni, kështu quhej afro-amerikani, i dha ultimatum së shoqes. – “Me që vjehrri, nuk dëshiron të më takojë mua, as unë nuk lejoj që ai të takojë birin tim. Babi yt është racist, madje ai nuk më thotë as zezak, por ‘bythëzi’. Kjo për mua është një fjalë ofenduese”, – tha ai me mllef të akumuluar prej kohësh. Borës iu ngritën nervat.
– “Harrove ti, kush e paguante qiranë e dhomës në universitet për katër vjet, sepse prindërit e tu, nuk kishin të ardhura?! Ishte pikërisht babai im. As ke fytyrë ta zësh në gojë dhe çfarë do të bëj unë, as të pyes fare. Mos mendo se jam skllavja jote. Ai është babi im, e jo yti”, – tha duke ngritur zërin. Nuk vazhdoi më tej, por mori të birin në karrocë dhe u nis për tek prindërit e saj.
Dalini u lidh fort me të nipin dhe i lutej ta sillte sa më shpesh, sidomos për fundjavë. Por Bora nuk u kishte treguar prindërve diçka tjetër. Xhejsoni ishte xheloz dhe sa herë ajo takonte ndonjë mik të vjetër, sidomos shqiptarë, ai bëhej nervoz, grindej kot së koti dhe një ditë i tha prerë:
– “Nuk dua të takohesh me djem shqiptarë. Shumë i zgjat bisedat me ta, pastaj, ç’janë ato kafe ekspres, që ju i keni aq qejf”.
– “As unë nuk të kam penguar, të flasësh me ndonjë zezake”, – i tha ajo me shpoti. Ai u bë bishë, ngriti dorën ta goditë me shpullë, por në momentin e fundit u tërhoq. Borës i dolën shkëndija nga sytë dhe tërë atë javë qëndroi në shtëpinë e prindërve, por atyre nuk u tregoi asgjë nga grindja dhe konfliktet me të shoqin. Marrëdhëniet në çift ishin tronditur. Xhejsoni nuk dorëzonte asnjë të ardhurat prej rrogës.
Justifikohej se ndihmonte prindërit në New-York, që ishin shumë të varfër dhe pensioni nuk u mjaftonte. Në grindje e sipër Bora i tha, të zgjidhte ose atë, ose prindërit e vet. Secili prej tyre, kishte detyrime të barabarta për qiranë e shtëpisë, ushqimin dhe mirërritjen e fëmijës, por ai vazhdoi në të njëjtën rrugë, të mos dorëzonte asnjë të ardhur. Ai e kishte mësuar mirë, se prindërit shqiptarë, janë të përkushtuar për fëmijët e tyre dhe kurrë nuk i lënë në baltë.
Shkaku i vërtetë që ata u ndanë përfundimisht, ishte diçka tjetër. Bora takoi në supermarket një shok fëmijërie, ishte një jurist shqiptar. Ajo u vonua dhe Xhejsoni e priti gjatë në një qendër tregtare, duke u kujdesur edhe për të birin. Grindjet vazhduan deri tek makina në parking. Po bëheshin gati të hynin në makinë, por Xhejsonit nuk iu durua, por i tha me cinizëm:
- "Did you forgive this Albanian friend your virginity when you were seventeen"? - "Where did you get this from, you ass"?! - "Since you kissed for a long time in separation, here I have filmed you with a mobile phone," he said. - "I mean, you're chasing me, you had a blacker soul than your face"! she shouted. Jason couldn't stand it. His eyes fell on the trunk of the car, a long-tailed brush with which they cleaned the snow from the windows in the morning.
He grabbed it quickly and hit Bora with all his might. Instinctively she raised her hand to protect her head and the broomstick slammed into her left arm. He felt that a bone in his forearm gave him a "crack". It must have broken him because he couldn't move either his hand or his arm. He neither screamed nor cried. He clutched the stone from Laçi Church tightly in the palm of his right hand. Surprisingly, the stone gave him unprecedented strength and courage. He didn't even know how he arrived together with his son at his parents' house, holding the steering wheel with only his right hand! He was worried about his son. Motherhood gave her strength.
When he braked in front of the house, he almost fainted. She closed her eyes, she and her son were in safe hands. The mother took the child from the pram, Dalini wrapped him in her breast, as when he was a child, lifted him in his arms and carried him inside the house with caress. He told him to calm down and tell what happened to him. "It hit me in the ass, I have the stone from Laçi Church in my bag", she replied. Dalin didn't reach for it, his eyes flashed fire. He called 911. His voice trembled and a tangle of tears stuck in his throat. While waiting for the police to arrive, she gave her daughter a glass of water, along with two Tylenol tablets. The wife took care of calming and feeding the child.
Within eleven minutes, two policemen arrived along with the ambulance and three nurses. The policemen, after hearing the incident, demanded to know the place where the car was parked. Bora indicated that the incident had taken place in block 7 of the parking lot. The policemen looked each other in the eye. "There are security cameras there, the incident is filmed, you're lucky, they don't need witnesses," said one of them. As it turned out later, Jason had been arrested that same night. He was sentenced to three years in prison. There was another record of violence that Borë had never shown./Memorie.al
Lini një Përgjigje