FLASH
Shkruar nga Pamfleti
An article published years ago, in the magazine "In the service of the people" (former organ of the Ministry of Internal Affairs), by Nuri Mehmeti, with the title "When the foundations were laid" opened a considerable controversy in the years of transition. economic of the people's power". This article was published on pages 14-15 of the August 1984 issue, in the magazine in question, with the headline "40 years of liberation, the path of war and victory"! Later controversy regarding this article arose because the figure of 43,816,682 gold coins mentioned in the article, stolen from the State Security, was an official figure.
WHY DID GOLD GO TO THE SOVIET UNION?!
Another problem related to Albanian gold is the amount of gold that went to the Soviet Union in 1954, in exchange for a quantity of wheat. Such a practice, which may have happened other times with the Soviet Union, almost never happened, for the purchase of food goods. Thus, according to decision no. 144, dated February 2, 1954, "On the import of goods for the special market", of the Council of Ministers, an amount of 224.4 kg went to the Soviet Union. gold It is worth noting that the entire procedure of the transfer of gold to the Soviet Union was extremely secret. Why did it have to be secret, from whom were the communist leaders guarded?
The said decision states:
"1- The Ministry of Trade and Communications, to import goods from the USSR for the special market, for a value of 1,000,000 (one million rubles).
2-The Ministry of Finance is tasked with liquidating the above amount, against the value of gold coins.
3-This decision enters into force immediately".
THE SECRET RELATIONSHIP OF THE ALBANIAN STATE BANK, ON DECEMBER 27, 1954
In relation to this, the Bank of the Albanian State, in the highly secret report sent to the Council of Ministers, says:
"Based on the decision of the Council of Ministers, no. 144, dated February 2, 1954, it was decided to import from the USSR, goods for the special market, for an amount of about 1,000,000 rubles. The value of the goods will be liquidated with gold coins. According to the accounting data, the value of the goods arrived amounts to 945,615.58. On our part, before the liquidation of the value of the goods arrived, for the special market, we asked the Bank of the USSR, the price of the purchase of gold, which announced with its letter, dated April 10, 1954, no. 75001, that 1 gram of gold, 1000/000, is 4.45 rubles.
Based on the price offered by the Bank of the USSR, the value of 1,000,000 rubles was calculated. For the liquidation at the price of 4.45 rubles, 1 gram of fine gold, 38,701.75 gold napoleons were needed, with a nominal gross weight of 6.4516 gr., equivalent to a gram of gold, 1000/000; 5.80645.
Based on your order, a barrel was prepared which contained 39 bags, of which 38 bags contained 1000 pieces of napoleon and bag no. 39 contained 701.75 pieces of napoleon with a gross compressive weight of 250.679 gr. and with nominal net weight, 249,691, the barrel has been properly sealed.
According to the agreement we had with the trade representation of the USSR, we personally delivered it to the captain of the steamer "Chiaturi", who handed us the bill of lading, duly signed for delivery. The Bank of the USSR confirms the receipt of the barrel in order, with its telegram, dated October 6, 1954.
The Bank of the USSR, with its letter dated December 3, 1954, informs us of the receipt of the barrel, as well as the finding in order of the amount of gold sent with these differences.
a- As for the bags, they were in order with their contents, as a piece, that is, that Napoleon took delivery, 38,700, 75 pieces, with the only difference, that he did not take the nominal weight as a basis, but the effective weight, so there was a difference, a few grams of gross gold, 850.907 (with content 900/1000), equal to gold 1000/1000 grams, 765.81. It is implied that, from use, napoleons have a consumption, their effective weight should be taken regularly and not a nominal one, so each gold napoleon has a weight consumption of 0.022 with a content of 900/100.
b- The calculation of the gold received by the Bank of the USSR did not calculate with the price it offered us, based on its letter, dated April 10, i.e., i gram of gold, 1000/1000 rubles 4.45, but 4.50.
The Bank of the USSR, for 38,701.75 napoleons of gold, based on the effective weight, deduces 223,956 grams of gold, 1000/1000 at the price of 4.50 rubles per gram, equal to 1,007,803.98 rubles.
The value of imported goods is 945,615.98
We have to receive roubles………………….. 62,188.40
But as a result of this action, we have these results:
Napolona 38,701.75 x 326 lek = 12,616,770.50 lek.
Conversion to rubles 1,007,803.98 = 12,597,500.
The difference against us is 19,220.50 ALL
Gold insurance $ 282 x 50…..LEK 14,100.
The difference and total expenses ALL....33,320.50
As a conclusion, of the implementation of the agreement and the liquidation, we have the following results:
a- The amount of gold was calculated at a price of 4.50 grams and not 4.45.
b- The liability against the USSR was liquidated and remains in our favor, an amount of 62,188.40 rubles, for which please let us know, so that we can keep them in free rubles, or ask Moscow to convert them into dollars .
c- Between our purchase price of gold napoleons and the sale price, we have a loss of 19,220.50 lek, in the entire quantity sold.
ç- For the liquidation of the obligation, we were also charged with gold insurance costs, up to the destination, since the sale was delivered to Moscow.
d- The account of the Ministry of Finance is presented with a credit surplus of 62,188.40 rubles. In case of use, it will be credited with the counter value in Lek, or in case of sale (conversion to dollars or Swiss francs), in this way the account in question is closed.
e- Përsa i përket shpenzimeve të sigurimit si dhe diferenca e peshës, kemi debituar llogarinë e Ministrisë së Financave (Llogari provizore në lekë).
BANKA E SHTETIT SHQIPTAR
Drejtoria e Përgjithshme
Tiranë më 27 dhjetor 1954
A ËSHTË DEPOZITUAR NJË PJESE E ARIT NE BASHKIMIN SOVJETIK
Ish z/drejtori i Bankës së Shtetit, në vitet 1947–1950, Pjetër Deda, në vitin 1991, ka botuar disa artikuj, në gazetën “Republika”. Në njërin nga këto artikuj, atë të datës 12 maj 1991, ai hedh dyshime rreth sasisë së arit të ndodhur në Thesarin e Shtetit, në vitin 1949. Sipas tij, sasia që ai ka parë këtë vit, ka qenë shumë herë më e vogël, se sa mund të ishte, apo mund të mendohej. Vetë zoti Deda, shtron pyetjen se; ku ka qenë depozituar gjithë ajo sasi floriri të sekuestruar?! Sipas tij, enigma zgjidhet nga vetë Banka e Shtetit Shqiptar, po të verifikohen të gjitha hyrje – daljet e Thesarit.
Po ashtu, ai thotë se; në vitin 1948; ka pasur fjalë se thesari; ishte depozituar në Bashkimin Sovjetik; për shkak të sigurisë dhe pozicionit gjeografik të Shqipërisë. Si argument shtesë, z. Deda, pyet se; pse u tregua aq i mirë Hrushovi me Shqipërinë në vitin 1959, kur i fali të gjitha borxhet.
A IA FALI HRUSHOVI VËRTET BORXHET SHQIPËRISË?!
Më 25 maj – 4 qershor 1959, sekretari i përgjithshëm i Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik dhe kryeministër i këtij vendi, Nikita Sergejeviç Hrushov, në krye të një delegacioni partiak dhe qeveritar sovjetik, bëri një vizitë në Shqipëri. Në këtë vizitë, Hrushov u shoqërua nga Muhitdinov (anëtar i Presidiumit dhe sekretar i KQ të PKBS-së), R. Malinovski (ministër i Mbrojtjes), N. Firjubin (zv/ministër i Punëve të Jashtme), A. Bulgarov (sekretar i KQ të Bashkimeve Profesionale), F. Dumbatze (sekretare e KQ të PK të Gjeorgjisë), D. Rasulov (sekretar i KQ të Taxhikistanit), S. Vizarov (zv/kryeministër i Azerbaxhanit) dhe I. Vinogradov (zv/drejtor drejtorie në MPJ).
Para ardhjes së delegacionit të lartë sovjetik, kishte qenë në Bashkimin Sovjetik edhe një delegacion i lartë partiak dhe qeveritar nga Shqipëria. Pikërisht, me rastin e Vitit të Ri 1959, Enver Hoxha, e përmend këtë fakt, në përshëndetjen që ai i drejtoi popullit shqiptar. Në lidhje me këtë dhe me sasinë e rublave të kredituara nga Bashkimi Sovjetik, ndër të tjera, Enver Hoxha, thotë në përshëndetjen e tij:
“….Javët e fundit, një delegacion i Partisë dhe i qeverisë sonë, ishte në Moskë. Ai u prit kurdoherë me një dashuri të jashtëzakonshme nga Komitetit Qendror i Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik dhe qeveria sovjetike. Më lejoni t’ju komunikoj se, u desh vetëm gjysëm ore bisedim, në mes të delegacionit tonë dhe të shokëve sovjetikë, me në krye shokun tonë të shtrenjtë, Nikita Sergejeviç Hrushovin, që të gjitha kërkesat tona shumë të mëdha, për ndihmë nga ana e Bashkimit Sovjetik, për 5-vjeçarin e tretë, të zgjidheshin plotësisht dhe në mënyrë të kënaqshme.
Bashkimi Sovjetik, përveç ndihmave kolosale që i ka dhënë vendit tonë në të kaluarën, për të cilat ju jeni plotësisht në dijeni, na dha një kredi të re, prej 300 milion rublash, për 5-vjeçarin e tretë, ai na akordoi edhe 35 milion rubla të tjera, vetëm për zhvillimin e naftës, gjatë këtyre dy vjetëve të fundit të 5-vjeçarit të dytë, si dhe një seri dhuratash, për zhvillimin e ekonomisë dhe të kulturës, që vlerësohen në 10 milionë rubla.
Kjo ndihmë kolosale, bujare, internacionaliste, nuk mund të jepet veçse frymëzuar nga ndjenja e lartë internacionaliste dhe nga dashuria e zjarrtë, që ushqejnë populli sovjetik dhe Partia Komuniste e Bashkimit Sovjetik, për popullin dhe për Partinë tonë. Kjo ndihmë, është garanci jashtëzakonisht e madhe, për zhvillimin në një shkallë të gjerë të ekonomisë dhe të kulturës së vendit tonë, ashtu siç ka thënë shoku Hrushov, një kopsht të lulëzuar.
I gjithë populli ynë, me mirënjohje të pakufishme, i drejton sot falenderimet më të zjarrta, Bashkimit të lavdishëm Sovjetik, partinë mëmë komuniste të Bashkimit Sovjetik, Komitetit Qendror të saj dhe shokut Nikita Hrushov. Ne i sigurojmë popujt vëllezër, se me ta jemi të lidhur përjetë me një miqësi dhe besnikëri, që nuk do të ketë mortje kurrë….” (marrë me shkurtime nga gazeta “Zëri i Popullit”, e datës 1 janar 1959).
Pikërisht në një atmosferë të tillë pritej të zhvillohej vizita e Hrushovit në Shqipëri. Ajo që të çudit në këtë rast, është deklarimi nga ana e Enver Hoxhës, e një shumë kreditimi prej 300 milion rublash, për 5-vjeçarin e tretë, teorikisht fillonte në vitit 1961. Përsa i takon “faljes” së borxheve Shqipërisë, nga Hrushovi, gjatë vizitës së fundit në Shqipëri, duket që është fjala, për shumat e tjera që përmend Enver Hoxha.
Këtu, kemi parasysh faktin se; për 1 milion rubla, nga Thesari i Shtetit Shqiptar, dolën 224.4 kg. ar. Po të vazhdojmë me të njetën logjikë, i bie që; për 35 milion rubla, të paguhen 7.854 kg ar. Po të shtojmë këtu edhe 10 milion rublat e tjera, që thotë Enver Hoxha, atëhere i bie që, për këto dy “kredi”, Bashkimi Sovjetik, t`i ketë marrë Shqipërisë, rreth 10 ton ar. Mund të duket shumë një sasi e tillë ari, por gjithsesi, në raport me minimumi 320 ton ar, të grabitur nga komunistët pas Lufte, ajo është vërtet e vogël.
Qysh ditën kur erdhi Hrushovi në Aeroportin e Rinasit Enver Hoxha deklaroi: “Miqësinë me Bashkimin Sovjetik, populli shqiptar e çmon si thesarin më të shtrenjtë….! Miqësia jonë, është e fortë si graniti dhe e përjetshme si malet tona…..”! (gazeta “Zëri i Popullit”, 26 maj 1959).
Sikurse shihet, për Enver Hoxhën, nuk ka më rëndësi thesari i vërtetë, sepse thesar për të, na qenka “miqësia e përjetshme”, me Bashkimin Sovjetik. Dhe kjo përjetësi, u pa shpejt. Në atë kohë kur Hrushovi vizitoi Tiranën, pala shqiptare në bisedime, përbëhej nga: Enver Hoxha, Mehmet Shehu, Beqir Balluku, Gogo Nushi, Spiro Koleka, Liri Belishova, Manush Myftiu, Koço Theodhosi, Abdyl Këllezi, Adil Çarçani, Maqo Çomo, Behar Shtylla dhe nga ambasadori shqiptar në Bashkimin Sovjetik, Nesti Nase.
Pas bisedimeve dhe vizitave të ndryshme në mbarë Shqipërinë, më 30 maj 1959, Hrushovi u shpall “Qytetar Nderi” i Tiranës dhe më 3 qershor 1959, vuri gurin e parë në Pallatin e Kulturës në Tiranë, ku u vendos dhe një pllakatë me fjalët: “Këtu më 3 qershor 1959, udhëheqësi i madh i popullit sovjetik dhe miku i shtrenjtë i popullit shqiptar, shoku Nikita Sergejeviç Hrushov, vuri gurin e parë në themelet e Pallatit të Kulturës, simbol i përjetshëm, i miqësisë së pathyeshme e të përjetshme shqiptaro-sovjetike”.
Marrja e një sasie të sipërpërmendur të arit nga ana e Bashkimit Sovjetik, është edhe një tregues tjetër që tregon, nga njëra anë mungesën e solidaritetit në kampin socialist dhe nga ana tjetër, dijeninë që kanë pasur sovjetikët, për arin shqiptar. Gjithashtu, është për t’u kujtuar që; fill pas prishjes së madhe shqiptaro-sovjetike, nuk u pa ndonjë presion i madh për të kërkuar “borxhet”, nga ana e Bashkimit Sovjetik.
Ndonëse publikisht, u tha se ato u falën në vitin 1959, prap, mund të ishte ndonjë sasi tjetër e marrë pas këtij viti, duke pasur arin në mes. Duket që të dy palët, nuk kanë dashur të bëhet publike çështja e arit, pasi ishte e dëmshme për të dyja palët. Për palën shqiptare, merrej vesh dërgimi i arit në Bashkimin Sovjetik dhe për palën sovjetike, dilte në pah pazari, për të marrë arin shqiptar.
KU SHKUAN 8 TON AR DHE ARGJEND NE VITIN 1968…?!
Në vitin 1968, ka qenë i vetmi moment, kur regjimi komunist preu monedhat përkujtimore prej ari dhe argjendi, në kuadër (siç u tha) të 500 vjetorit të vdekjes së Skënderbeut. Në lidhje me këtë, Presidiumi i Kuvendit Popullor, nxori një dekret të posaçëm, më 16 janar 1968.
Në lidhje me këtë pike, u bë ky diskutim në Presidiumin e Kuvendit Popullor:
Haxhi Lleshi:……Mendoj që, si pikë të parë të fillojmë me shqyrtimin e projekt-dekretit, për prerjen e monedhave përkujtimore prej ari dhe argjendi, mbasi kemi edhe Aleks Verlin (në atë kohë ministër i Financave – shënim).
Tonin Jakova: Ky italiani që e merr përsipër këtë (prerjen – shënim) sa fiton? A është në marrëveshje se sa do të fitojë? Cili është çmimi i arit monedhë, në drejtim me monedhën e zakonshme? A do të bëhen edhe medaljone të tjera përkujtimore apo, vetëm në këtë rast? Pastaj, kush do t`i shesë, do t`i shesë ai nën kontrollin tonë?
Gogo Nushi: Ky propozim për shembull që bën ai, a janë të lidhura si numër e si vlerë? A është sugjerim i yni apo i atij? Ata janë ekspertë, janë specialistë për këto punëra, prandaj, një gjë duhet ta dimë, që të jemi të ndërgjegjshëm, se nuk i hyjnë kësaj pune, për të popullarizuar Skënderbeun. Për shembull, ata i lidh interesi i fitimit.
Aleks Verli: Kësaj pune i hyjmë për herë të parë. Duke parë që shpesh herë të huajt, na kanë kërkuar të tilla monedha përkujtimore, jo vetëm prej ari, por edhe prej argjendi e bakri, na nxiti që t`i hyjmë një pune të tillë. Nga propozimi i bërë nga ky, pamë mundësinë që, mund t`i hynim një pune të tillë.
Nga propozimi i bërë nga ky, pamë mundësinë që mund t`i hynim dhe çdo gjë dhe se kjo mund të jetë me leverdi për ne. Ky i merr të gjitha përsipër, ndërsa nga ne, kërkohet autorizim zyrtar. Tani e kujt është leverdia më e madhe? – Kuptohet e atij, këtë e dimë dhe jemi koshientë, sepse ai niset nga qëllimi i fitimit, pasi këto monedha, shiten dyfishin e vlerës apo më shumë.
Për shembull, 10 lekëshi, në qoftë se e ka vlerën 1 dollar, ai do ta shesë 4 dollarë. Këta, bëjnë katalogun e monedhave të ndryshme, që i shpallin me vleftën për secilën monedhë. E mbajnë vlerën e monedhës, sipas kursit zyrtar. Leku jonë, është 0.177 të mijtat e gramit ar, d.m.th., me kursin ligjor, kështu llogaritet, por që këtu, nuk e kemi shpallur, se pse monedha ari në para, nuk kemi. Po kështu, edhe vendet socialiste nuk e kanë…..!
Haxhi Lleshi: Po vendet e tjera socialiste, kanë nxjerrë të tilla?
Aleks Verli: Nuk na del që të kenë nxjerrë. Na del që, të ketë nxjerrë Mao Ce Dunin, por në medaljon, është ndryshe, nuk i japin llogari askujt. Ndërsa për të nxjerrë para, nuk mund të bëjnë shtypjen, në qoftë se nuk marrin autorizimin nga vendi përkatës. Sipas llogaritjeve, del që 30 % të fitimeve, ai na i jep neve, 20 % i ka shpenzime, pastaj bankat, ryshfetet që kanë etj. A mund të bëjmë monedha të tjera përveç këtyre? Mund të bëjmë. Tani për tani këto menduam. Në lidhje me afatin e shitjes, ai na kërkon afat 4 – 5 vjet, ndërsa ne, i thamë deri në 3 vjet. Mendojmë se brenda 3 vjetëve, mund të shiten.
Tonin Jakova: Sa është gjithsej sasia e arit?
Aleks Verli: Është rreth 80 – 82 kv. ar. Tani nga ana teknike, a i kemi mundësitë, që të mos abuzojmë? Në në marrëveshje, kemi arritur që këto monedha, të dalin nga 5 shtëpi të njohura, dy në Itali, një në Francë, një në Zvicër dhe një në Gjermaninë Perëndimore. Të drejtën e kontrollit e kemi, por ka një gjë tjetër, se këto ruhen shumë nga komprometimi.
Tonin Jakova: Në qoftë se i kemi mundësitë, a nuk mund t`i bëjmë vetë këto monedha?
Aleks Verli: Vetë nuk i kemi mundësitë. E kemi të zorshme se është hera e parë që bëhet, pastaj këto janë shoqëri që njihen, kanë degët e tyre, kanë agjentët e tyre, njihen me gjithë bankat e botës.
Haxhi Lleshi: Shpjegimet, më duket janë të qarta. Këta të financës, e kanë parë, qeveria e ka parë, interes, siç paraqitet, kemi. Prandaj mendoj që duhet ta aprovojmë dekretin…”!
In this regard, we also browsed the "Official Gazette" of 1968, which already in its number 1, on its pages 2 and 3, contains decree no. 4358, "On the minting of commemorative coins, made of gold and silver". According to Article 1 of this decree, the Albanian State Bank was authorized to issue an exceptional series of gold and silver commemorative coins. According to Article 2, these currencies had "legal tender and liberating power, for the regulation of all obligations, bonds and public and private transactions.
In article 3 of the decree, gold coins would be minted with a simple gold content of 900/1000 and a silver-copper alloy of 100/1000. These cuts would be 20, 50, 100, 200 and 500 lek. On the other hand, the silver coins with simple silver content, 1000/1000, were of denominations of 5, 10 and 25 Lek.
From the gross weight, in grams of the coins, it is noted that the 500 Lek coin weighs more, with 98.74 grams and a diameter of 55 millimeters. For these coins, article no. 5 of the said decree, provided for the progressive number, from 1 to 12,000.
The entire process of minting coins and then selling them has gone through a labyrinth, not at all transparent. You are impressed by the fact that, for such a symbolic event, not a symbolic amount of gold is spent, but such an amount, which is approximately the entire amount of gold that entered the treasury from 1944 to the end of 1990. Thus, we must affirm that; the total amount of gold entered (officially) into the treasury; is 8,839 kg., of which, on December 31, 1990, 1,239 kg remained.
No country in the world has seen the total expenditure of the treasury, to mint coins, on a particular festive occasion. Even more so, that the currency in question has completely avoided internal circulation. /Memorie.al
Lini një Përgjigje