
Academician Artan Fuga has published the letter that the chairperson of the Education and Media Commission, Flutura Açka, submitted to President Bajram Begaj, where she asks him not to decree legal changes for the Academy of Sciences.
The proposals in question were made by SP deputies, Petro Koçi and Ismet Beqiraj. While Fuga talks about an 'institutional coup' by the majority.
Artan Fuga's reaction:
The Chairperson of the Committee of Education and Media in the Parliament of Albania, the deputy, Ms. Flutura Açka, denounces the "institutional coup" to the President of the Republic, Mr. Bajram Begaj, and asks him not to decree the changes in the law on the Academy of Sciences, proposed by Petro Koçi and Ismet Beqiraj.
Subject: Request for non-decree of Law 69/2023
Addressed to: His Excellency, the President of the Republic of Albania, Bajram Begaj.
Dear Mr. Begay
Draft law "On some additions and changes to Law no. 53/2019 "On the Academy of Sciences in the Republic of Albania" was deposited in the Parliament of Albania on 19.01.2023 as a draft law proposed by the group of deputies made up of Mr. Ismet Beqiraj and Mr. Petro Koçi.
This draft law has been included in the work calendar of the Assembly, for the period May 22 - June 30, with the decision of the Conference of Chairmen (of parliamentary groups) on May 18, 2023.
The draft law was considered by the Parliamentary Committee for Education and Public Information Media (KPEMIP) at the meeting on July 12, 2023. In this meeting, due to procedural reasons, the draft law was not voted in the Committee, without determining a subsequent date for the review and approval of his.
On July 19, 2023, after a hasty meeting, with a limited number of deputies, enough to ensure the quorum, but without the notification of all members of KPEMIP, Mr. Petro Koçi organized his vote, paving the way for a hasty vote in Parliament the next day.
Law no. 69/2023, forwarded to you for decree: No. Prot. 2394 dated 26.07.2023.
Due to the high sensitivity of the issue to which this draft law is related, the subject of a wide public debate, which is also related to the current status of the President of the Academy of Sciences of RSH, Mr. Skënder Gjinushi at the head of the Academy of Sciences of RSH, I have followed the discussion and voting of this draft law in the Assembly with increased care.
But, unfortunately, unlike the experiences so far in the Commission that I have been leading for two years, the entire procedure of processing this draft law of the Assembly has gone through successive violations, according to all the procedures in which it has gone through:
1. The draft law in question was deposited in the Assembly on 09.01.2023 and, even though there are draft laws on the agenda of KPEMIP that come due to the dependence of our work on other parliamentary commissions for giving opinions, through interventions near the drafters of the work calendar of the Assembly and in other committees, this draft law surpassed any other work, equally important for our committee. At the meeting on July 12, 2023, the question of whether the initiators of this law had a long friendly history with the President of the ASH of the Republic of Slovenia and whether the intervention in the law to extend the mandate of "their friend" was an open conflict of interest , during his report Mr. Ismet Beqiraj replied that this did not hinder him at all. Based on these circumstances, I have publicly expressed my concern that this law not only does not express the interests of the AS Assembly, but openly accommodates its head, violating the fundamental principle of the Albanian Parliament in the service of Albanians. This fact is made even more reliable by Mr. Skënder Gjinushi's own participation in the KPEMIP meeting on July 12, 2023, even though he had rejected every invitation of this commission for two years in a row. As can be seen from the recordings of the meeting, the initiators of the draft law admit that they have personally invited them to be part of the discussion of this draft law. This fact is made even more reliable by Mr. Skënder Gjinushi's own participation in the KPEMIP meeting on July 12, 2023, even though he had rejected every invitation of this commission for two years in a row. As can be seen from the recordings of the meeting, the initiators of the draft law admit that they have personally invited them to be part of the discussion of this draft law. This fact is made even more reliable by Mr. Skënder Gjinushi's own participation in the KPEMIP meeting on July 12, 2023, even though he had rejected every invitation of this commission for two years in a row. As can be seen from the recordings of the meeting, the initiators of the draft law admit that they have personally invited them to be part of the discussion of this draft law.
2. Sikurse shihet nga procedurat parlamentare, ky projektligj ështe iniciuar nga një grup deputetësh, ndërsa gjatë diskutimit në komision, datë 12 korrik 2023, z. Ismet Beqiraj, në prani të Kryetarit të ASH, deklaroi se inciuesit e projektligjit në të vërtetë janë të dy palët dhe se projektligjin e kanë hartuar së bashku, madje shqetësimin për nevojën e ndërhyrjes në ligj e kishte ngritur vetë Akademia e Shkencave [lexoni, Kryetari i saj], gjë që nuk është pasqyruar në relacionin që shoqëron draftin e dorëzuar në Kuvend dhe as është shoqëruar me dokumentacionin përkatës që të japë një pasqyrim të saktë të nismëtarëve të tij.
3. Relacioni që shoqëron Projekligjin në fjalë nuk jep asnje argument konkret me shpjegimet në nenet e caktuara ku edhe është ndërhyrë, mbi përmirësimet që do të sjellë ndryshimi dhe as jep ndonjë shpjegim për keqkuptimit që mund të kenë lindur gjaté zbatimit të ligjit gjatë veprimtarisë së ASH të RSH-së. Relacioni është thjesht një tekst butaforik arritjesh të mëdha, aq sa ndien keqardhje se pérse u dashkan këto ndryshime të nxituara, duke i shtuar kësaj edhe faktin se është një ligj i ri dhe i bëre me kujdes në kohën e harttimit të tij, megjithë të metar e tij duke i dhënë Akademisë së Shkencave të RSH-së statusin e një shoqate të zakonshme, jo të një institucioni aq autoritar mes nesh.
4. Relacioni si dhe ndryshimet që ky i fundit ka propozuar (tashmë të miratuara) nuk sjellin asnjë risi përsa i përket ligjit. Sjellim në vemendjen Tuaj se Ligji 55/2019 është një ligj relativisht i ri dhe si i tillë nuk paraqiste ndonjë nevojë urgjente për ndryshimin e tij. Relacioni shoqërues i projektligjit nuk analizon apo përcakton shkaqet për të cilat është i nevojshëm ndryshimi i kufizimit. të vendosur me ligjin që ndryshohet, në zgjedhjen e Kryetarit të ASH-së për dy mandate rradhazi. Fakti që ligji ndryshohet pikërisht në prag të procesit të zgjedhjeve për Kryetarin ASH-së, duke deformuar një proces të pritshëm zgjedhor, krijon përshtypjen e qënësishme se jemi në kushtet e ndryshimeve ligjore ad personam, të një ligji të miratuar posacërisht për të mbrojtur apo ndikuar në interesat personale të një individi të caktuar. Ky parlament ka ndjekur të njëjtat principe dhe modele ligjesh ad personam edhe më parë dhe ky nuk është rasti i parë i vendimmarrjeve të tilla (lexo ligji Fusha për rindërtimin e Teatrit Kombëtar).
5. Përveçse nxitimit për ta kaluar shpejt në komisionet e tjera për dhënie mendimi dhe në komisionin përgjgjës përmes ndërhyrje në stafin e Parlamentit që harton kalendarin e punës së Komisioneve Parlamentare, projektligji ka pësuar ndryshime sipas mundësive për ta lehtësuar atë gjatë procedurës së shqyrtimit. Kështu Komisioni Parlamentar për Çështjet Ligjore, Administratën Publike dhe të Drejtat e Njeriut ka punuar me draft tjetër të projektligjit, dy relatoret e KPEMIP-së, zonjat Blerina Gjylameti dhe Ina Zhupa kanë punuar me draft tjetër, iniciuesit kanë parashtruar në mbledhjen e datës 11.07.2023 draft tjetër, në fillim të mbledhjes së KPEMIP më datë 12.07.2023 kanë parashtruar draft tjetër për shkak të pranisë dhe ndikimit që bënte në seanncë Kryetari i ASH të RSH-së, z. Skënder Gjinushi dhe për votim në fund ka paraqitur draft tjetër. Ndërsa kalimi në seancën parlamentare në datë 20.07.2023 është mbi një draft tjetër.
6. Me gjithë shkeljet që përmenda më lart, KPEMIP në mbledhjen më datë 12.07.2023, e shqyrtoi me të gjithë seriozitetin e duhur projektligjin. Por gjatë gjithë kohës, z. Skënder Gjinushi, Kryetar i ASH-së, në shkelje të rregullores së mbarëvajtjes së komisionit, ka ushtruar në mënyrë të vazhdueshme presion për ndryshimin e neneve, duke folur në emër të iniciuesit, duke ua ndërprerë deputetëve fjalën, duke rrëmbyer mikrofonin vend e pa vend dhe pa leje, duke provokuar e duke qesëndisur deputetë të caktuar të komisionit, edhe vetë drejtuesen e tij, aq sa të jepte të kuptoje se në fakt ishte Kuvendi ishte thirrur në dëgjesë nga drejtuesit e ASH të RSH-së. Aq i interesuar ka qenë Kryetari i ASH të RSH-së atë ditë, e shpjegon qartë edhe heqja dotrë nga nenet me efekte financiare, për të cilat KPEMIP-së do t’i duhet të shprehet sërish në vjeshtë, gjë që e prishte të gjithë skemën e ngritur për ta kaluar ligjin.
7. Gjithashti me keqardhje verejmë se Asambleja e ASH të RSH-së, që përfaqësohet nga akademikë me emër që i kanë dhenë shumë vendit, është kepërdorur nga hartuesit e projektligjit dhe Kryetari i ASH të RSH-së, pasi ata nuk janë i informuar për të gjitha ndryshimet, të cilat mund të cënojnë edhe ambicjet e ndonjërit prej tyre për ta drejtuar këtë institucion. Siç edhe mund të vihet re nga dy letrat përcjellëse të ASH të RSH-së për KPEMIP, ato nuk kanë të njëjtën përmbajtje. Akademikët e nderuar janë informuar dhe kanë firmosur vetëm për një ndryshim shumë «patriotik», atë të shtimit të mundësive të promovimit të akademikëve jashtë Shqipërisë, ndërkohë që në shkresën përcjellëse i jepet me dije KPEMIP-së se Asambleja i miraton të gjitha ndryshimet. Konflikti i krijuar midis dy shkresa iu bë me dije edhe nismëtarëve të projekligjit gjatë parashtrimit të projekligjit, të cilët nuk mundët të japin anjë shpjegim bindës.
8. Por shkelja më e rëndë lidhet me votimin e Projekligjit në KPEMIP. Për shkak se dokumentacioni për votimin e këtij projekligji nuk ishte i plotë, votimi i tij u shty për sesionin e ardhshëm parlamentar, edhe për shkak të ngarkesës së Komsionit në mbyllje të sesionit. Me një puç të pastër institucional, fshehur, natën, duke shkelur hapur Rregulloren e Parlamentit, iniciuesit e projekligjit, duke shmangur tërësisht rolin e Kryetares së KPEMIP, përfaqësuese e Opozitës, duke i bërë presion stafit të Komsionit për ta emetuar online pseudombledhjen, pa ndjekur procedurën për të protokolluar kërkesën sipas Rregullore, me pjesëmarrjen e mjaftueshme për kourumin, në katër minuta z. Petro Koçi, në cilësinë e N/Kryetar i KPEMIP e votoi projekligjin më datë 19 qershor 2023, edhe pse Kryetarja e KPEMIP nuk kishte marrë asnjë kërkesë për mbledhje. Veç kësaj, duke shkelur hapur Rregulloren e Parlamentit në votim janë shënuar 11 vota, nga 10 anëtarë të shumcës në KPEMIP, duke përfshirë në të 4 vota të anëtarëve zëvendësues, të cilët nuk e kanë ndjekur fare procedurën e ligjit në fjalë dhe as kanë dije për shkeljet në radhë të bëra me të dhe as kanë ndjeshmërinë e nevojshme, edhe poltike, në lidhje me të, por thjesht janë urdhëruar të votojnë.
9. Duke shkelur çdo procedurë normale parlamentar, ky projekligj u fut në nxitim edhe për votim në seancën parlamentare të datës 20.07.2023, jashtë rendi të ditës [sikurse shihet edhe nga dokumentacioni shoqërues] dhe me procedurë të përshpejtuar, duke u votuar në të gdhirë të datës 21.07.2023 pas një seance shumë të gjatë parlamentare, pa debat dhe në kushte të një sforcimi té plotë, duke marre vetëm 69 vota të shumicës parlamentare, pa marrë as votën e Kryetares së Parlamentit, zj. Lindita Nikolla, e cila ka qenë e informuar prej meje me të gjitha shkeljet e procedurës sé shqyrtimit dhe të votimit të tij.
10. Nën përgjegjësinë time publike e politike Ju shpreh shqetësimin se pas kësaj maratone shkeljesh flagrante te Kushtetutës së RSH-së dhe rregullores së Parlamentit, kam dyshime se fshihen interesa të qarta ekonomike të bizneseve dhe oligarkëve të caktuar, té cilet kanë vënë dorë mbi pasurinë tonë kobëtare dhe mbi Trashëgiminë Kulturore. E mbështets dyshimin tim nga mënyra e nxituar dhe plot shkelje të kalimit të këtij prokjetligji, nga ndërhyrja brutale dhe aspak etike e Kryetarit të ASH të RSH-së në té gjithë këtë proces, në CV poltike të vetë z. Gjinshi dhe lidhjeve te tij poltike në dekadat e tij në poltikën shqipare, por mbi të gjitha në praktikën e fundit té akaparimit nga ASH rë RSHsë së Akademisë Albanologjike Shqiptare, pas së cilés jané asete shumé te rëndësishme të trashëgimisë sonë kulturore. Krahas kësaj letre drejtuar Jush, do t’i drejtohem edhe organeve té tjera si SPAK dhe KLSH, që ta kenë në vëmendjen e tyre të gjthë çdo te ndjekë zbatimin e këtij projekligji nëse ai merr formën e prerë të tij.
11. Siç edhe keni qenë në dijeni përmes disa letrave të z. Artan Fuga, i cili qe i pranishëm në dëgjesën që KPEMIP organzizoi më datë 11.07.2023, ky ligj jo vetëem cënn rëndë autonominë e ASH të RSH-së, jo vetëm legjitimon një mandat té ri të padrejtë të kryetarit aktual té ASH të RSH, por votimi i tij eshte shoqëruar edhe me ndërhyrje publike të Akademisë së Shkencave [lexoni, Kryetari të ASH të RSH-së] në punën e KPEMIP, sikurse éshte publikimi në faqen e Akademisë më date 25 korrik 2023 të një njoftimi duke kërkuar publikisht dorëhejen e Kryetares së KPEMIP.
Bashkëlidhur kësaj kërkese po Ju dërgoj dy letrat e Akademisë, Rendin e ditës së parlamentit 20.07.2023 dhe Njoftimin publik të Akademisë së Shekëncave datë 25.07.2023
Based on all that was presented above, in assessment of the legal irregularities presented by this draft law, I present to you the request for its non-decree
Waiting for your response
With respect,
Butterfly Acka
Chairperson of the Parliamentary Committee for Education and Media
Lini një Përgjigje