FLASH
Shkruar nga Pamfleti
When Italian Prime Minister Giorgia Meloni unveiled her plan to track, detain and process asylum seekers in Albania, the plan was presented as a grandiose response to Europe's migration crisis.
But the scheme has stalled due to court proceedings, with no way to process asylum seekers, while the buildings are empty and Italian staff are returning home.
"It looked like a ghost town," Volt Europe co-president Francesca Romana D'Antuono, who visited the Gjadër detention center in late November and took part in protests by local activists against the construction of the camp, told Politico.
Next, she emphasized that "when we entered, there were many policemen. The thing is, they don't do anything all day because there's really nothing to do."
According to D'Antuono, the senior police officer who accompanied them on the visit was unhappy with the questioning of the staff.
"I think they sense the absurdity of it all," she said.
In October, the first 16 migrants – from Bangladesh and Egypt – arrived at the centers on an Italian warship. But within seven days, the 16 were back in Italy after immigration judges at a Rome court threw out the scheme.
At the end of November, part of the Italian staff employed by Medihospes, the company that manages operations in the centers, started to return to Italy.
Sources at the Italian embassy told POLITICO that despite staff cuts last month, all stations remain fully staffed — complete with around-the-clock police shifts — in case a sudden wave of refugees arrives.
The project envisages a reception and classification center in Shengjin, where the refugees caught by the Italian coast guard are initially brought, their personal data is processed and initial health care services are offered to them. The second part of the operation, a detention camp in Gjadër, is located inland about 8 kilometers from the district town of Lezha.
Shengjin also served as a holding center for Afghan refugees, especially after the Taliban returned to power in Afghanistan in August 2021. Despite its role as a temporary shelter, many refugees were stuck there for nearly two years, waiting for a green light to move to the United States.
Sandër Marashi, head of the port in Shengjin, said that although no immigrants have arrived for weeks, "all the Italian staff are still at the port and in the center and they manage everything here."
"A very expensive waiting room"
Në prill, qeveria italiane ndau 65 milionë euro për ndërtimin e dy qendrave dhe 2,5 milionë euro të tjera për shpenzimet e stafit italian në vitin 2024. Në përgjithësi, qeveria vlerësoi se do të shpenzonte rreth 680 milionë euro gjatë pesë viteve të ardhshme për mirëmbajtjen dhe drejtimin e qendrave.
Ndërkohë, Qeveria italiane pret një vendim nga Gjykata e Drejtësisë së Bashkimit Evropian , që pritet këtë pranverë, nëse përpunimi i emigrantëve në një vend të tretë është në përputhje me ligjin e BE-së.
"Është thjesht një dhomë pritjeje shumë e shtrenjtë," tha për Politico, Anna Strolenberg, anëtare e Parlamentit Evropian, e cila vizitoi qendrën në Gjadër me D'Antuono.
Megjithatë, policia italiane e punësuar në Shqipëri me kaq pak efekt mori një rritje të konsiderueshme pagash. Ndërkohë që paga mesatare e një oficeri është më pak se 2000 euro në Itali, ata të stacionuar në Shqipëri mund të fitojnë deri në 6000 euro.
Një emision televiziv shqiptar regjistroi fshehurazi një grup policësh italianë në qendrën e Shëngjinit duke pranuar se pjesën më të madhe të kohës e kalonin në saunën e hotelit, pasi nuk kishin çfarë të bënin tjetër.
Strolenberg argumentoi se plani i Melonit për qendrat e përpunimit në Shqipëri ishte jorealist që në fillim. “Italia kthen në total rreth 3000 persona në vit ose më pak dhe në Shqipëri donin të përpunonin rreth 3000 persona në muaj”, tha ajo.
Objektet tashmë kanë filluar të shpërbëhen, shtoi eurodeputeti.
Model i dështuar apo fitore politike?
Që nga inaugurimi i dy qendrave më 11 tetor, projekti ka marrë vlerësime nga liderët evropianë, duke përfshirë Presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe kryeministrin britanik Keir Starmer, të cilët të dy shprehën interes për të përsëritur këtë qasje diku tjetër.
Von der Leyen vlerësoi projektin dhe e quajti atë "një zgjidhje inovative", duke u kërkuar liderëve të tjerë të BE-së të nxjerrin "mësime nga protokolli Itali-Shqipëri".
Përpara samitit të fundit evropian në fund të tetorit, Meloni drejtoi një takim jozyrtar mbi "migracionin dhe zgjidhjet inovative" për të rekrutuar liderë të tjerë të BE-së "të interesuar për çështjen e migracionit".
Por Strolenberg thotë se me hapjen e qendrave Meloni vetëm u ka dhënë shpresa të rreme si liderëve europianë ashtu edhe banorëve të BE-së.
"Politikanët e tjerë në Evropë e shikojnë këtë marrëveshje dhe shpresojnë se do të ketë sukses, se mund të jetë një plan për gjëra të tjera," tha ajo, duke argumentuar se bisedimet për migracionin do të bëhen "edhe më të polarizuara" si rezultat.
Të dy Strolenberg dhe D'Antuono argumentuan se edhe nëse projekti dështon, nuk do të jetë një humbje politike për Melonin.
"The narrative now in Italy is that if the project doesn't work, it's not because it's not a good idea, but because there are communist judges who are ruining everything," D'Antuono said, pointing to attacks by Meloni and her political allies, to in what they claim is a progressive-leaning judiciary.
"It would appear that at least she [Meloni] did the best she could," Strolenberg said.
Meanwhile, attention is now also focused on institutions such as the EU Court of Justice, whose ruling allowed the Rome court to demand that the small number of refugees sent to Albania since October be returned to Italy.
"The European Parliament is moving to the right. European governments are shifting to the right. How long will the judicial power stay? I don't think it will last long because the laws also evolve with the political powers,” D'Antuono said.
Lini një Përgjigje