FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Tehran is seeking to impose tariffs on undersea internet cables that pass through the Strait of Hormuz, while pro-regime media warn of possible consequences for global data traffic.
Emboldened by its successful wartime blockade of the Strait of Hormuz, Iran is turning to one of the most secretive arteries of the global economy: the undersea cables that run beneath this seaway and carry vast amounts of internet and financial traffic between Europe, Asia, and the Persian Gulf.
The Islamic Republic is considering charging the world's biggest technology companies for using undersea internet cables that run under the Strait of Hormuz. Iranian state-run media have issued vague warnings that traffic could be cut off if the companies don't pay. Last week, lawmakers in Tehran discussed a plan that could affect undersea cables that connect Arab countries to Europe and Asia.
"We will impose tariffs on internet cables," Iranian military spokesman Ebrahim Zolfaghari declared on Platform X last week.
Media outlets affiliated with the Revolutionary Guard said Tehran's plan to generate revenue from the strait would force companies like Google, Microsoft, Meta and Amazon to comply with Iranian law, while undersea cable companies would have to pay licensing fees for their passage. According to reports, the rights to repair and maintain the cables would be given exclusively to Iranian companies.
Some of these companies have invested in cables that pass through the Strait of Hormuz and the Persian Gulf, but it remains unclear whether these cables pass through Iranian territorial waters.
It is also unclear how the Iranian regime can force tech giants to comply with these demands, as they are barred from making payments to Iran due to strict US sanctions. For this reason, the companies themselves may view the Iranian statements more as political pressure than as concrete policy.
However, Iranian state media have issued indirect warnings of possible damage to the cables, which could affect trillions of dollars in global data transmission and affect internet connectivity worldwide.
CNN has contacted the companies mentioned in the Iranian reports.
As fears of a renewed war grow after US President Donald Trump's return from China, Iran is increasingly signaling that it possesses powerful tools of pressure beyond military force. The move highlights the importance of the Strait of Hormuz not only for energy exports but also as a long-term economic and strategic instrument for Tehran.
Kabllot nënujore përbëjnë bazën e lidhjes globale, duke transportuar pjesën dërrmuese të trafikut të internetit dhe të dhënave në botë. Çdo goditje ndaj tyre do të ndikonte shumë më tepër sesa shpejtësia e internetit, duke rrezikuar sistemet bankare, komunikimet ushtarake, infrastrukturën cloud të inteligjencës artificiale, punën në distancë, lojërat online dhe shërbimet e transmetimit.
Sipas Dina Esfandiary, drejtuese për Lindjen e Mesme në Bloomberg Economics, kërcënimet iraniane janë pjesë e një strategjie për të treguar ndikimin e Teheranit mbi Ngushticën e Hormuzit dhe për të garantuar mbijetesën e regjimit, objektiv kyç për Republikën Islamike gjatë luftës.
“Ai synon të imponojë një kosto kaq të madhe mbi ekonominë globale, sa askush të mos guxojë ta sulmojë më Iranin,” tha ajo.
“Katastrofë dixhitale zinxhir”
Disa prej kabllove më të rëndësishme ndërkontinentale kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit. Për shkak të rreziqeve të vazhdueshme të sigurisë që lidhen me Iranin, operatorët ndërkombëtarë kanë shmangur me vetëdije ujërat iraniane, duke përqendruar shumicën e kabllove në një korridor të ngushtë pranë brigjeve të Omanit, tha Mostafa Ahmed, studiues në Qendrën Kërkimore Habtoor me bazë në Emiratet e Bashkuara Arabe.
Ahmed ka publikuar një studim mbi pasojat e një sulmi të gjerë ndaj infrastrukturës së komunikimit nënujore në Gjirin Persik.
Megjithatë, dy prej këtyre kabllove Falcon dhe Gulf Bridge International (GBI) kalojnë nëpër ujërat territoriale iraniane, sipas Alan Mauldin, drejtor kërkimesh në TeleGeography, kompani kërkimore në fushën e telekomunikacionit.
Irani nuk ka deklaruar drejtpërdrejt se do të sabotojë kabllot, por përmes zyrtarëve, ligjvënësve dhe mediave pranë shtetit ka përsëritur synimin për të ndëshkuar aleatët e Uashingtonit në rajon. Kjo duket si teknika më e fundit e luftës asimetrike që regjimi mund të përdorë kundër fqinjëve të tij.
Sipas Ahmedit, Garda Revolucionare Islamike iraniane përbën rrezik për kabllot nënujore përmes përdorimit të zhytësve luftarakë, mini-nëndetëseve dhe dronëve nënujorë. Ai paralajmëron se çdo sulm mund të shkaktojë një “katastrofë dixhitale” me efekt zinxhir në disa kontinente.
Fqinjët e Iranit në anën tjetër të Gjirit Persik mund të përballen me ndërprerje të rënda të internetit, duke prekur eksportet jetike të naftës dhe gazit, si edhe sistemet bankare. Përtej rajonit, India mund të shohë një pjesë të konsiderueshme të trafikut të saj të internetit të preket, duke rrezikuar industrinë e saj të outsourcing-ut me humbje prej miliarda dollarësh, sipas Ahmedit.
Ngushtica shërben si korridor kyç dixhital mes qendrave aziatike të të dhënave, si Singapori, dhe pikave të lidhjes së kabllove në Europë. Çdo ndërprerje mund të ngadalësojë tregtinë financiare dhe transaksionet ndërkufitare mes Europës dhe Azisë, ndërsa pjesë të Afrikës Lindore mund të përballen me ndërprerje të internetit.
Nëse grupet aleate të Iranit do të përdornin taktika të ngjashme edhe në Detin e Kuq, dëmet mund të ishin edhe më të mëdha.
Në vitin 2024, tre kabllo nënujore u dëmtuan pasi një anije e goditur nga rebelët Houthi të mbështetur nga Irani në Jemen tërhoqi spirancën përgjatë shtratit të detit gjatë fundosjes, duke ndërprerë afro 25% të trafikut të internetit në rajon, sipas kompanisë HGC Global Communications me bazë në Hong Kong.
Megjithatë, TeleGeography thekson se kabllot që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit përbëjnë më pak se 1% të kapacitetit global ndërkombëtar të transmetimit të të dhënave në vitin 2025.
Lufta e kabllove nuk është fenomen i ri
Telegrami i parë transatlantik u dërgua përmes një kablli nënujore në vitin 1858, duke transmetuar një mesazh urimi prej 98 fjalësh nga Mbretëresha Victoria e Britanisë për presidentin amerikan James Buchanan. Mesazhi mbërriti pas më shumë se 16 orësh.
Që atëherë, rëndësia e kabllove nënujore është rritur në mënyrë eksponenciale. Sot, një fibër optike e vetme në kabllot moderne mund të transmetojë të dhëna të barasvlershme me rreth 150 milionë telefonata të njëkohshme me shpejtësinë e dritës, sipas Komitetit Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Kabllove.
Praktika e ndërprerjes së kabllove të komunikimit nënujore daton që nga shekulli XIX, kur u vendos kablli i parë telegrafik në Kanalin Anglez në vitin 1850. Në fillim të Luftës së Parë Botërore, Britania ndërpreu kabllot kryesore telegrafike të Gjermanisë, duke i shkëputur komunikimet me forcat e saj.
Sot, shumica e dëmtimeve të kabllove shkaktojnë ndërprerje minimale, pasi operatorët ridrejtojnë shpejt trafikun përmes rrjeteve alternative globale. Megjithatë, çdo dëmtim në shkallë të gjerë do të kishte pasoja shumë më të rënda sesa në epokën e telegrafit, për shkak të varësisë pothuajse absolute të botës nga flukset e të dhënave.
Ekspertët paralajmërojnë se konflikti aktual me Iranin mund të komplikojë ndjeshëm përpjekjet për riparimin e kabllove, pasi anijet e mirëmbajtjes duhet të qëndrojnë të palëvizshme për periudha të gjata gjatë riparimeve. Sipas Mauldin, nga pesë anije mirëmbajtjeje që zakonisht operojnë në rajon, vetëm një ndodhet aktualisht brenda Gjirit Persik.
Irani kërkon të ndjekë modelin e Kanalit të Suezit
Media iraniane e kanë paraqitur propozimin për tarifimin e kabllove nënujore që kalojnë në ujërat iraniane si të përputhshëm me ligjin ndërkombëtar, duke iu referuar Konventës së Kombeve të Bashkuara mbi të Drejtën e Detit të vitit 1982 (UNCLOS), e cila përfshin dispozita për kabllot nënujore.
Megjithëse Irani e ka nënshkruar, por jo ratifikuar konventën, komuniteti juridik ndërkombëtar e konsideron atë pjesë të së drejtës zakonore ndërkombëtare. Neni 79 i UNCLOS parashikon se shtetet bregdetare kanë të drejtë të vendosin kushte për kabllot ose tubacionet që hyjnë në territorin ose ujërat e tyre territoriale.
Iranian media have cited Egypt as a precedent. Cairo has exploited the strategic position of the Suez Canal to host many undersea cables connecting Europe to Asia, generating hundreds of millions of dollars each year from transit and licensing fees.
However, the Suez Canal is an artificial waterway built on Egyptian territory, while the Strait of Hormuz is a natural strait subject to a different legal framework, according to international law experts.
"For existing cables, Iran must respect the contracts that were made at the time they were laid," Irini Papanicolopoulou, a professor of international law at SOAS University in London, told CNN. "But for new cables, each state, including Iran, can decide whether and under what conditions they can pass through its territorial waters."
According to Esfandiary of Bloomberg Economics, Iran “theoretically knew” it had influence over the Strait of Hormuz, but was unsure how great the effect would be if it carried out these threats.
"Now, Tehran has realized the influence it has," she added./ Adapted from "Pamphlet", from "CNN"
Lini një Përgjigje