FLASH
Shkruar nga PamfletiTrump may feel encouraged by the sinking of 11 Iranian warships in the Gulf of Oman and the US-Israeli air campaign aimed at crippling Iran's air defenses and missile launchers. However, he risks falling into a trap.
Tehran may have set a trap for Donald Trump in the Strait of Hormuz, one of the world's most important sea lanes for transporting energy - and the US president risks walking right into it.
On Wednesday, Iran's Revolutionary Guards declared it has "full control" over the strait in the Persian Gulf, through which about 20 percent of global oil and gas shipments pass, warning that it would "set fire" to any ship that dares to pass through it.
According to an analysis by The Telegraph, this is a desperate but at the same time smart move by a regime that has lost most of its conventional military strength, but which still has the means at its disposal to cause regional chaos and strike at Western interests.
The threat of Iranian missiles and drones to commercial shipping has virtually closed the Strait of Hormuz. Marine insurance companies have raised premiums by up to 100 percent or waived them entirely.
Oil tanker traffic in this sea route has dropped by about 90 percent since the attacks on Iran began.
As in Vladimir Putin's energy war, which reduced Europe's gas supplies in retaliation for support for Ukraine, the closure of Hormuz risks significantly increasing the prices of fuel and consumer goods.
In response, Trump has promised US government security packages for merchant ships and US Navy escorts to navigate them through the dangerous waters of the strait. This is precisely the action Tehran may be hoping he will take, according to the analysis.
Trump may feel encouraged by the sinking of 11 Iranian warships in the Gulf of Oman and the US-Israeli air campaign aimed at crippling Iran's air defenses and missile launchers.
However, he risks falling into a trap.
"Catastrophic for Trump's image"
So far, his war with Iran has been waged from the relative safety of distant air bases and the skies. But sending ships to escort merchant ships would bring American troops much closer to Iran's remaining simple but deadly arsenal.
This would also commit the US to a complicated, long-term, and costly operation in Hormuz requiring US warships to escort up to 80 tankers a day for as long as the war lasts.
Eksperti i Lindjes së Mesme në Universitetin e St Gallen në Zvicër, Andreas Böhm, tha për The Telegraph:
“Një eskortë amerikane ka kuptim për të adresuar rrezikun e sulmeve ndaj anijeve tregtare dhe ne e dimë se Trump ka shkatërruar flotën detare iraniane. Por kjo do t’i bënte forcat amerikane një objektiv shumë më të afërt për Iranin dhe shumë më të lehtë për t’u goditur me raketat e tyre me rreze të shkurtër.”
“Është e vështirë të imagjinohet që ata të fundosin një anije amerikane, por edhe nëse thjesht e godasin një të tillë dhe kërkohet operacion shpëtimi, kjo do të ishte katastrofike për imazhin e Donald Trump në teatrin politik amerikan.”, shtoi ai.
Ngushtica e Hormuzit, vetëm 24 milje e gjerë në pikën më të ngushtë, lidh Gjirin Persik me pjesën tjetër të botës.
E kufizuar nga Irani në veri dhe Omani në jug, ajo është rruga e vetme përmes së cilës anijet – përfshirë cisternat e naftës dhe gazit transportojnë energji nga Iraku, Kuvajti, Bahreini, Katari, bregu lindor i Arabisë Saudite dhe shumica e Emirateve të Bashkuara Arabe drejt tregjeve globale.
Marina iraniane mund të jetë goditur rëndë nga pesë ditë bombardimesh, por kërcënime të tjera mbeten në dhe rreth ngushticës.
Regjimi besohet se ka rreth 17 nëndetëse të vendosura në bazën e Bandar Abbas, në kthesën veriore të Ngushticës së Hormuzit. Deri tani, forcat amerikane duket se kanë neutralizuar vetëm njërën prej tyre.
Kjo nëndetëse një mjet i klasës Fateh me peshë rreth 500 ton dhe të paktën katër tuba torpedosh 533 mm konsiderohej nga zyrtarët ushtarakë amerikanë si nëndetësja “më operative” e Iranit.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse nëndetëset e mbetura mund të përbëjnë një kërcënim serioz për anijet luftarake amerikane që do të eskortonin cisternat pranë Bandar Abbas.
Një tjetër rrezik janë lëshuesit e raketave me rreze të shkurtër dhe dronët e vendosur përgjatë vijës bregdetare jugore të Iranit, ose të paktën ato që kanë mbetur.
Një rrezik i tretë potencial është fraksioni pro-iranian Houthi në Jemen, i cili gjatë viteve 2023 dhe 2024 shkaktoi kaos me sulme me dronë dhe raketa ndaj anijeve në Detin e Kuq në solidaritet me Gazën.
“Houthis nuk do të vepronin në atë teatër [Ngushticën e Hormuzit] dhe më shumë do të krijonin presion në Detin e Kuq... aktualisht ata janë më efikasët dhe më të aftët ndër aleatët e Iranit për të krijuar kërcënime.”, theksoi Böhm.
Sipas tij, objektivi i Iranit është të luajë lojën afatgjatë dhe ta kthejë Hormuzin në një lloj Vietnami detar për SHBA-në.
“Ata duan të krijojnë për amerikanët diçka të ngjashme me Vietnamin, ku të tërhiqen në një teatër që nuk e kuptojnë, me arkivole që kthehen në shtëpi… kështu duan të formësojnë perceptimin publik në Shtetet e Bashkuara për t’i penguar të provojnë përsëri,” tha ai.
Edhe nëse SHBA mendon se mund të neutralizojë kërcënimet iraniane, operacioni do të ishte jashtëzakonisht kompleks dhe i kushtueshëm dhe do të zgjaste për aq kohë sa Irani vazhdon të kërcënojë anijet, një faktor që është jashtë kontrollit të Uashingtonit.
Eksperti i Lindjes së Mesme në institutin britanik të sigurisë Royal United Services Institute, Dan Marks, tha për The Telegraph:
“Nuk kanë shumë zgjedhje, por eskortimi i anijeve është shumë i vështirë. Kërkon shumë mjete detare dhe i lidh ato në një operacion të gjatë. Dhe është i kushtueshëm.
Pyetja është nëse cisternat do të jenë të gatshme të pranojnë marrëveshjen. SHBA mund të jetë e sigurt, por mjafton një raketë që të kalojë mbrojtjen, të godasë një anije dhe të shkaktojë viktima.”, shtoi ai.
Shpallja e zonës si “zonë lufte”
Në industrinë detare tashmë po diskutohen hapa për ta shpallur zyrtarisht zonën si zonë lufte, gjë që do t’u lejonte marinarëve të refuzojnë punën në atë rajon.
Federata Ndërkombëtare e Punëtorëve të Transportit dhe kompanitë e transportit pritet ta mbështesin këtë përcaktim në një mbledhje emergjente të International Bargaining Forum.
Marrëveshja mes sindikatave dhe kompanive nga Europa, Japonia, Koreja e Jugut dhe Tajvani pritet ta ndryshojë statusin e ngushticës nga “zonë me rrezik të lartë” në “zonë operacionesh luftarake”.
Kjo do të kërkojë pagesa shtesë për ekuipazhet që lundrojnë në këtë zonë, por gjithashtu do t’u japë atyre të drejtën ta refuzojnë plotësisht një udhëtim të tillë.
Një burim i përfshirë në takimin tha për The Telegraph:
“Kjo do të jetë një pengesë e rëndësishme për rikthimin e shërbimeve përmes Ngushticës së Hormuzit.Askush nga ana e pronarëve të anijeve nuk thotë se dëshiron të kalojë përmes ngushticës. Është e qartë për të gjithë se tregjet reaguan dhe Trump propozoi këtë plan, por askush nuk beson se ai mund të garantojë mbrojtjen e çdo anijeje nga sulmet me raketa.
Sipërmarrësit e anijeve e dinë se mënyra e vetme për ta garantuar këtë është shmangia e zonës.”, tha burimi.
Ndërkohë, edhe objektet energjetike në tokë janë bërë objektiv sulmesh.
Rafineria Ras Tanura në Arabinë Saudite, më e madhja në vend, është goditur dy herë nga dronë iranianë, duke detyruar ndërprerjen e prodhimit. Katari gjithashtu ka ndalur prodhimin e gazit të lëngshëm si pasojë e sulmeve iraniane.
Pse SHBA është e gatshme të ndërhyjë
Ndërprerja e furnizimeve me naftë ka qenë prej kohësh një armë e fuqishme në konfliktet asimetrike, si gjatë të ashtuquajturës “lufta e cisternave” në konfliktin Iran-Irak të viteve 1980-1988.
Në atë periudhë, të dy vendet kryen qindra sulme ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit dhe në Gjirin Persik.
Iraku shpresonte se Irani do ta mbyllte ngushticën si kundërpërgjigje, duke provokuar ndërhyrjen e SHBA-së. Kjo ndodhi në vitin 1986, kur SHBA ndërhyri për të mbrojtur cisternat kuvajtiane.
Sot, Irani mund të përpiqet ta përdorë të njëjtën strategji në drejtim të kundërt për të tërhequr trupat amerikane në konflikt.
Historia shpjegon gjithashtu pse SHBA është e gatshme të ndërhyjë pavarësisht rreziqeve.
Kriza e naftës në vitet 1970, kur vendet arabe kufizuan furnizimin për të ndëshkuar aleatët e Izraelit, shkaktoi një rritje drastike të çmimeve dhe recesione ekonomike.
Although renewable energy and the shale oil revolution in the US have changed the global market, the Strait of Hormuz remains a vital artery for the world's energy supply.
The price of oil has risen from around $70 per barrel last week to around $81 currently.
In Britain, the average price of petrol has increased by around 2.5 pence per litre since Saturday, while that of diesel by more than 3 pence.
Gas prices in Europe have increased even more, going from 31 euros per megawatt-hour to 48 euros.
Goldman Sachs analysts estimate that a sustained increase of $10 per barrel could increase US inflation by about 0.3 percentage points and reduce economic growth by 0.1 points.
In this situation, according to The Telegraph's analysis, Trump faces a difficult dilemma.
Inaction risks causing chaos in global trade and weakening support for the war.
Military intervention via naval escort could plunge the US into an even longer and deeper conflict with Iran, with no clear end in sight.
Natyrisht USA është shume me inteligjente dhe e fuqishme se Irani por, ky sherr është nisur nga Trapi me stafin e tij injorant e do marre rruget e mutit me ta. Si e xhiroi nje cope Putani liliput sllav nje të shtrydhur nga mendte e koqet!